II SA/Łd 991/16

Dnia 9 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 roku sprawy ze skargi M. L.-J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania M. L.-J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na M. L. Jak wynika z akt administracyjnych, rodzina strony składa się z dwóch osób, dochód rodziny w roku 2014 wyniósł 35133,17zł i źródłem jego jest prowadzona działalność gospodarcza, obecnie zawieszona. Organ I instancji, po przeliczeniu dochodu na osobę w rodzinie uzyskał kwotę 1463,88zł, zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 – dalej jako: ustawa) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko m.in. jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800zł, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200zł. Mając na względzie powyższe ustalenie organ I instancji odmówił stronie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko. W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył pełnomocnik M. L.-J. Pełnomocnik sformułował zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w postaci braku wszechstronnej analizy materiału dowodowego w zakresie obecnej sytuacji majątkowej rodziny strony. Pełnomocnik wystąpił o zmianę decyzji w całości poprzez przyznanie świadczenia wychowawczego. Pełnomocnik strony zarzucił, iż organ zupełnie pominął okoliczność, że obecnie strona z synem mieszka u rodziców, gdyż w wyniku pożaru utraciła całkowicie dotychczasowe miejsce zamieszkania, nadto organ pominął aktualne warunki bytowe strony i jej niepełnosprawnego syna. W ocenie pełnomocnika wnikliwa analiza obecnej sytuacji strony prowadzi do wniosku, że faktycznie nie uzyskuje ona dochodów związanych z działalnością prowadzoną przed momentem zawieszenia. Wskazał, iż strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż doszło do trwałego zaprzestania wykonywania wszelkich czynności wchodzących w zakres tej działalności, których celem jest kontynuowanie tej działalności. Co za tym nastąpiło obniżenie dochodu strony, tym samym kryterium dochodowe zostało spełnione. W przypadku braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej należy bowiem uznać, iż faktycznie utraciła dochód. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uzasadniając swe rozstrzygnięcie przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Obszernie przytaczając brzmienie przepisów ustawy, w oparciu o które rozstrzygał wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie dochodu, a wobec oświadczenia strony – we wniosku o przyznanie świadczenia, iż w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia lub po tym roku nastąpiła utrata dochodu przez członka rodziny i nie nastąpiło uzyskanie dochodu przez członka rodziny, wskazał na katalog sytuacji, które ustawodawca zaliczył jako utratę/uzyskanie dochodu – art. 2 pkt 19 ustawy. Przechodząc do istoty sprawy Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji co do przekroczenia przez stronę kryterium dochodowego ustalonego przez ustawodawcę na kwotę 800zł. Organ zaznaczył, iż z akt sprawy nie wynika by syn strony legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności i faktu tego strona nie podnosiła we wniosku o przyznanie świadczenia. Z kolei, mając na uwadze argumenty odwołania, organ stwierdził, iż nie można dochodu uzyskanego przez stronę w 2014 roku z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uznać za dochód utracony, gdyż jak wynika z art. 2 pkt 19 lit. e ustawy, utratą dochodu jest utarta dochodu spowodowana wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenie jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl tego przepisu, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5 roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. W oparciu o przytoczone unormowanie Kolegium stwierdziło, iż niewątpliwie strona z dniem 24 kwietnia 2015 r. zawiesiła prowadzoną działalności gospodarczą, brak jednak podstaw do uznania, aby zawieszenie to było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14 ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku. Syn strony ukończył już 5 rok życia (ur.06.05.2005 r.) a jednocześnie z akt sprawy, w tym z wniosku strony, nie wynika aby dziecko legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności. Skoro zatem zawieszenie działalności nie nastąpiło na zasadach określonych w tym przepisie, to niezależnie od zaprzestania wykonywania wszelkich czynności wchodzących w zakres tej działalności, zawieszenie takie nie powoduje utraty dochodu z tego tytułu w rozumieniu art. 2 pkt 19e ustawy. Kończąc organ zwrócił uwagę na związany charakter decyzji podejmowanej na wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, który powoduje, iż w przypadku ustalenia przekroczenia kryterium dochodowego organ nie może uwzględnić wniosku bez względu na kwotę o jaką kryterium zostało przekroczone, jak i ze względu na inne okoliczności towarzyszące, jak chociażby podnoszona w odwołaniu obecna sytuacja strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik M. L.-J. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 11, art. 77 §1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego w postaci braku wszechstronnej analizy materiału dowodowego w zakresie obecnej sytuacji majątkowej strony. Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik powtórzył w istocie argumentację odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w pełni stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej popierając skargę oświadczył, iż nie posiada wiedzy, czy strona legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, zainicjowanej skargą M. L.-J., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na dziecko M. L. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W ocenie sądu, analizując ustalony dla potrzeb kontrolowanego postępowania stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości prawidłowość wydanej decyzji. Prawidłowo wyjaśniały organy w swych rozstrzygnięciach, iż stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Wbrew stanowisku prezentowanemu w toku postępowania przez pełnomocnika skarżącej nie było bowiem podstaw do przyjęcia większego kryterium dochodowego, które ustawodawca określił w art. 5 ust. 4 ustawy na kwotę 1200,00 zł, bowiem dotyczy ono sytuacji gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 9 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o niepełnosprawnym dziecku - oznacza to dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt zgromadzonych w toku postępowania dowodowego niewątpliwie nie wynika, aby dziecko strony legitymowało się orzeczeniem, o którym mowa w przytoczonym art. 2 pkt 9 ustawy. W istocie na fakt niepełnosprawności dziecka nie powoływała się skarżąca ubiegając się o prawo do świadczenia, nie wskazywała na tę okoliczność we wniosku i nie dołączyła w tym przedmiocie stosownego dokumentu. Argument niepełnosprawności dziecka pojawił się w odwołaniu, a następnie w skardze, choć strona skarżąca okoliczności tej jednak w żaden sposób nie udokumentowała. Pełnomocnik strony nie przedłożył również żadnego dokumentu uzasadniającego zastosowanie w odniesieniu do skarżącej wyższego kryterium dochodowego. Tymczasem do akt administracyjnych dołączono potwierdzenie z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności z którego wynika, że nie ma zarejestrowanego orzeczenia o niepełnosprawności M. L. urodzonego [...] maja 2005 r. Na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż nie posiada wiedzy, czy strona legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka. Reasumując, organy zasadnie przyjęły dla potrzeb niniejszej sprawy kryterium dochodowe określone w art. 5 ust 3 ustawy. Nie budzi również wątpliwości sądu, iż prawidłowo ustalono wysokość dochodu rodziny skarżącej za 2014 rok, co za tym dochód na osobę w rodzinie. Na podstawie informacji uzyskanych drogą elektroniczną, zgodnie z art.17 ust. 1 ustawy, organ ustalił, iż z prowadzonej działalności gospodarczej w 2014 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 35133,17zł, co przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 1463,88zł, a niewątpliwie jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe – 800zł. Warto zwrócić uwagę, iż w istocie ustalenia co do powyższej kwoty strona nie kwestionuje. Zarzuca natomiast, iż organy nie uwzględniły dochodu utraconego spowodowanego zawieszeniem działalności gospodarczej oraz nie uwzględniły aktualnej, trudnej sytuacji materialnej i osobistej strony. Odnosząc się do podniesionych argumentów stwierdzić należy, że po pierwsze zapisy ustawy, w oparciu o którą rozpatrywany był wniosek skarżącej, nie pozostawiają organom administracji publicznej żadnego "luzu decyzyjnego" co oznacza, iż organ nie może uwzględniać okoliczności, o których nie ma wprost mowy w ustawie. Wobec powyższego organy nie były uprawnione, a tym bardziej zobowiązane brać pod uwagę aktualną sytuację strony. Po wtóre, takie związanie zapisem ustawy skutkuje również oceną, iż brak jest podstaw do uznania, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej skutkowało utartą dochodu dla potrzeb tej ustawy – art. 2 pkt 19e ustawy. Jak obszernie wyjaśniał organ odwoławczy, niewątpliwie strona z dniem 24 kwietnia 2015 r. zawiesiła prowadzoną działalności gospodarczą, brak jednak podstaw do uznania, aby zawieszenie to było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14 ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku. Niewątpliwe bowiem syn strony ukończył już 5 rok życia (urodzony [...] maja 2005 r.) a jednocześnie z akt sprawy, w tym z wniosku strony, nie wynika aby dziecko legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności. Skoro zatem zawieszenie działalności nie nastąpiło na zasadach określonych w art. 14 ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to niezależnie od zaprzestania wykonywania wszelkich czynności wchodzących w zakres tej działalności, zawieszenie takie nie powoduje utraty dochodu z tego tytułu w rozumieniu art. 2 pkt 19e ustawy. Reasumując, przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego organy mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy. Przyznanie omawianego świadczenia wychowawczego nie jest zależne od uznania organu, ale w przypadku ubiegania się o świadczenie na pierwsze dziecko, od spełnienia kryterium dochodowego. Ponieważ skarżąca i jej syn tego kryterium nie spełniają, bowiem dochód na członka ich rodziny przekracza 800 zł miesięcznie, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych wszystkich względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. ds