II SA/Łd 994/07

Dnia 16 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi A. S. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. - Zaskarżoną decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [..] , orzekającą o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr ewidencyjny 75, zabudowaną budynkiem mieszkalnym, położoną w R. oraz o ustaleniu opłaty za to przekształcenie i rozłożenie jej na roczne raty. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 30 grudnia 1999 roku A. i J. małżonkowie S. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej opisanej działki. Decyzją z dnia [..] Przewodniczący Zarządu Miasta R. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki wnioskodawców oraz ustalił opłatę za przekształcenie w wysokości 1880.00 zł, płatną jednorazowo. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli wnioskodawcy, kwestionując wysokość orzeczonej opłaty z przekształcenie oraz sposób jej naliczania. Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania . W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy nie pozwala na wyjaśnienie zasadności ustalenia opłaty podanej w orzeczeniu. A. i J. małż. S. zaskarżyli powyższą decyzję organu odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2003 roku A. S. oświadczyła, że jej mąż J. S. zmarł, a na mocy pozostawionego testamentu jego następcą prawnym jest syn P. S. P. S. poparł skargę. W piśmie z dnia 12 lipca 2005 roku skarżący cofnęli skargę . Z uwagi na powyższe Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne postanowieniem z dnia 5 grudnia 2005 roku. Postanowieniem z dnia [..] Burmistrz Miasta R. podjął zawieszone w dniu 7 czerwca 2000 roku postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności . Decyzją z dnia [..] Burmistrz Miasta R. orzekł o przekształceniu przysługującego skarżącym prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr ewidencyjny 75, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w R. – w prawo własności oraz ustalił opłatę za to przekształcenie w wysokości 4.324, 50 zł i rozłożył ją na 10 równych rocznych rat po 432,45 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 1 ust.1 i 3 , art. 3 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 , art. 4 ust.1,2,5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz uchwały Rady Miasta R. z dnia 14 lutego 2006 roku w sprawie wyrażania zgody na stosowanie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności w stosunku do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. Od powyższej decyzji złożyli odwołanie wnioskodawcy. W uzasadnieniu wskazali, że wydana decyzja jest sprzeczna z art. 139 kpa tj. zakazem orzekania na niekorzyść strony. Odwołujący się podnieśli, że przy ustaleniu odpłatności pominięto dyspozycję art. 77 ust. 4 oraz art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie uwzględniono poniesionych przez wnioskodawców nakładów na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wskazali także na przewlekłość prowadzonego przez organ administracji postępowania oraz na fakt, iż podstawą cofnięcia przez nich skargi było skierowanie ich do nieodpłatnego przekazania nieruchomości. Zdaniem skarżących uzyskali oni już przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności decyzją z [..]., gdyż kwestionowali jedynie wysokość opłaty a nie sam fakt uzyskania tytułu własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyżej wymienioną decyzją z dnia [.. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że do ustalenia opłaty za przekształcenie nie mają zastosowane powołane przez wnioskodawców przepisy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy zapoznali się z operatem szacunkowym i zgodzili się na ustalona opłatę, wnosząc równocześnie o uiszczenie jej w 10 ratach rocznych . Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A.S P.S., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 roku skarżąca sprecyzowała żądania skargi i wniosła o zaliczenie na poczet opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nadpłaty z tytułu opłaty rocznej w kwocie 3000 zł oraz kwoty w wysokości 1000 zł tytułem opłaty za przyłącze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż organ administracji publicznej obligowany jest do zastosowania przepisów prawa obowiązujących w chwili podejmowania decyzji. Powyższa zasada oznacza, iż niezależnie od tego, czy sprawa zostanie załatwiona z poszanowaniem terminów, o których mowa w art. 35 kpa czy też z ich uchybieniem, decyzja organu administracji publicznej uwzględniać musi przepisy prawa w aktualnym ich brzmieniu, chyba że ustawa wprost odsyła do przepisów wcześniejszych. Przepis art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - Dz. U. 2005.175.1459. (obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji, dalej powoływanej jako ustawa o przekształceniu) stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy poprzednio obowiązującej i nie zakończonych prawomocną decyzją stosuje się przepisy nowej ustawy. Wobec tego prawidłowo postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie ustawy dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu . Należy również zauważyć, iż nie mogą odnieść skutku zarzuty, że skarżący uzyskali prawo własności pierwszą z decyzji – z dnia [..], a nie jak mylnie wskazali skarżący z [..].- a kwestionowali jedynie wysokość opłaty oraz iż mieli zostać objęci nieodpłatnym przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Te argumenty skarżących odnoszą się do postępowania, zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 5.12.2005r. W niniejszej sprawie skarżący kwestionują także wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący stoją na stanowisku, że od ustalonej wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności należy odliczyć nakłady jakie poczynili na urządzenia infrastruktury technicznej w kwocie 1000 złotych oraz nadpłatę w wysokości 3000 zł powstałą z tytułu uiszczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Powyższy pogląd nie jest zasadny. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przyjmuje jako zasadę odpłatność przekształcenia ( art. 4 ust.1). Wyjątki od tej reguły wylicza enumeratywnie art. 5 ustawy. Skoro ustawodawca przyjmuje jako zasadę odpłatność przekształcenia, należy uznać, że jego wolą było "zrekompensowanie" dotychczasowemu właścicielowi (Skarbowi Państwa lub gminie) z jednej strony utraty przysługującego mu do nieruchomości gruntowej prawa własności, a z drugiej - stałego dopływu kwot z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z cudzej rzeczy w postaci rocznej opłaty za użytkowanie wieczyste działek. W konsekwencji należy przyjąć, że gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zaliczenia należności z tytułu uiszczonych opłat za użytkowanie wieczyste na poczet opłaty zapisanej w art. 4 ust. 1 ustawy, dałby temu wyraz wprost w zasadach naliczania opłat . Tymczasem w myśl art. 4 ust.2 powołanej ustawy o przekształceniu do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy; art. 67 ust.1, art. 68 ust.1, art. 69 , art. 70 ust.2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 2004 nr 261, poz. 2603 ze zm.). Regulacje te nie przewidują możliwości zaliczania na poczet opłaty za przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nakładów na urządzenia infrastruktury technicznej oraz należności z tytułu uiszczonych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Natomiast podkreślenia wymaga, iż ustawa o przekształceniu nie zezwala na stosowanie w niniejszym postępowaniu art. 77 i 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do której odwołują się skarżący. Użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego, zaś stosunek prawny pomiędzy właścicielem nieruchomości, a jej użytkownikiem wieczystym powstaje na podstawie umowy cywilnoprawnej pomiędzy równorzędnymi podmiotami. Konsekwencją tego jest skierowanie problemów powstających na tle wykonania tej umowy na drogę procesu cywilnego. W związku z powyższym należy uznać, że spór dotyczący wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste ( art. 78 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) jak i zaliczenia nakładów poczynionych na urządzenia infrastruktury technicznej (art. 77 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) ma charakter cywilnoprawny i może być rozpoznawany przez sądy powszechne . Odnosząc się do zaś do zarzutu przewlekłości postępowania administracyjnego, należało stwierdzić, że Sąd rozpatrując w niniejszym postępowaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [..] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [..] , ocenia legalność tych orzeczeń i nie jest władny w granicach tego postępowania rozstrzygać w przedmiocie bezczynności organu administracyjnego. Reasumując: Jak wynika z załączonego do akt operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości gruntowej, wszystkie zasady wymienione w art. 4 ust.2 ustawy o przekształceniu, zostały uwzględnione przez rzeczoznawcę majątkowego przy ustalaniu wartości prawa własności i prawa użytkowania wieczystego. Z oświadczenia skarżących z dnia 4 maja 2007 roku wynika, że zapoznali się i zgodzili z operatem szacunkowym. W ocenie Sądu operat ten spełnia wszystkie wymogi przewidziane przez prawo. Organy obu instancji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. P.H.