II SA/Łd 995/15
WyrokWSA w Łodzi2016-01-29
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie montażu anten stacji bazowej telefonii cyfrowej, jeśli kwestia ta była już wcześniej rozstrzygana przez sądy administracyjne i organy nadzoru budowlanego, a w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja dotycząca legalności wykonania ław fundamentowych pod te urządzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej, ponieważ sprawa montażu anten stacji bazowej telefonii cyfrowej była już wcześniej rozstrzygana przez sądy administracyjne i organy nadzoru budowlanego. W szczególności, prawomocny wyrok sądu administracyjnego ustalił, że instalowanie takich anten nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Ponadto, w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja dotycząca legalności wykonania ław fundamentowych pod te urządzenia, a toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie uniemożliwia wszczęcie kolejnego postępowania w przedmiocie montażu anten, gdyż byłoby to sprzeczne z interesem społecznym i prowadziłoby do nieważności postępowania.Stan faktyczny
Ogólnopolskie Stowarzyszenie A zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie montażu anten stacji bazowej telefonii cyfrowej lub o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak uzasadnienia celami statutowymi i inne uzasadnione przyczyny, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądowe i administracyjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że żądanie nie dotyczy praw i obowiązków Stowarzyszenia, a interes społeczny nie został wykazany. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP oraz art. 153 p.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A z siedzibą w R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie montażu anten oddala skargę. LS
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 31 § 2 w związku z art. 127 § 3 oraz z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A z/s w R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], Nr [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania z urzędu, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 14 lutego 2015 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie A z/s w R. wystąpiło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie montażu anten wchodzących w skład stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] w R. przy ul. C 9 lub o dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu, jeżeli zostało wszczęte. Jako podstawę prawną wskazano art. 31 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a..
Organ odmawiając wszczęcia postępowania wskazał, iż nie jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji oraz z powodu innych uzasadnionych przyczyn. Odnośnie "innych uzasadnionych przyczyn" organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/09 i stwierdził, że niemożliwe jest orzekanie w przedmiocie prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z montażem anten na istniejącej wieży ciśnień, skoro prace te nie wymagały ani dokonania zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę, a jeżeli zmianie ulegnie moc promieniowania wydzielanego przez anteny w taki sposób, że dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm, wówczas organem uprawnionym do podjęcia w tym zakresie stosownych działań będzie właściwy inspektor ochrony środowiska.
W wyniku zażalenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wspomnianym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
W ocenie organu II instancji żądanie wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie montażu anten wchodzących w skład stacji bazowej telefonii cyfrowej nie dotyczy praw i obowiązków Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A, lecz praw i obowiązków innej osoby, tj. B Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
Natomiast żądanie to jest zgodne z celami statutowymi Stowarzyszenia, które w § 7 statutu ma zapisaną ochronę ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, w tym przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne oraz reprezentowanie obywateli polskich przed organami administracji rządowej i samorządowej. Jednak w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnego dowodu wskazującego na istnienie zagrożenia dla środowiska w związku z pracą anten wchodzących w skład stacji bazowej B, co pozwoliłoby na uznanie, że interes społeczny przemawia za wszczęciem z urzędu postępowania w tej sprawie.
Organ podkreślił, iż uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione interesem społecznym. Organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ udział organizacji społecznej w sprawie nie jest obojętny dla stron. W ocenie organu II instancji powołanie się przez Stowarzyszenie na ogólnie określone zagrożenia związane z funkcjonowaniem stacji bazowej telefonii komórkowej nie daje podstaw do wyprowadzenia jego interesu społecznego. W ocenie organu, analiza akt sprawy nie wskazuje na istnienie takiego zagrożenia. Dalej organ argumentował, iż w kwestii montażu anten nadawczych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął stanowisko w decyzji z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] wskazując, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 56, poz. 1118 ze zm.) powoływanej jako p.b. montaż anten nadawczych nie wymagał pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia właściwemu organowi. WINB przypomniał, że powyższe stanowisko w pełni zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/09. Ocenę zawartą w tym wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za wiążącą na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a.
W ocenie organu, nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również okoliczność o charakterze faktyczno-prawnym, tj. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] (wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót objętych wnioskiem D Sp. z o.o. w W. z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, polegających na montażu urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E nr [...] w R. przy ul. C 9) i umorzył postępowanie I instancji ze względu na jego bezprzedmiotowość. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu na skutek żądania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A w R. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymaną w mocy własną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., GINB umorzył to postępowanie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt VII Sa/Wa 1531/13 oddalił skargę.
Reasumując WINB doszedł do wniosku, iż skoro montaż anten nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co wynika zarówno z rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego jak i rozstrzygnięć organów administracji architektoniczno-budowlanej, zaaprobowanych wyrokami Sądów Administracyjnych, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nie posiada aktualnie kompetencji wynikających z ustawy Prawo budowlanego do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w tej sprawie, co jest równoznaczne z tym, że organy nadzoru budowlanego nie mogły również prowadzić postępowania w tym zakresie.
Skargę na powyższe postanowienie złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie A z/s w R., zarzucając naruszenie:
1. art. 31 § 2 k.p.a. w związku z art. 12 Konstytucji RP poprzez uznanie, że kwestia dotycząca kwalifikacji urządzeń zamontowanych na wieży ciśnień w zakresie wymagań uzyskania lub nie, decyzji o środowiskowych uwarunkowanych została już rozstrzygnięta przez WINB w Ł. pomimo braku takiego rozstrzygnięcia. Ponadto przyjęcie, że naruszenie powyższe nie jest tożsame z zaistnieniem interesu społecznego, pomimo że inwestycja stanowi zagrożenie dla zdrowia, życia oraz mienia z uwagi na brak dokonania kumulacji oraz z powodu tego, że pole elektromagnetyczne o wartościach ponadnormatywnych wychodzi poza teren, co do którego inwestor posiada tytuł prawny.
2. "art. 153 p.p.s.a z uwagi na to, że konieczność prowadzenia 2 odrębnych postępowań potwierdził WSA w Łodzi II SA/Łd 1112/14 w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 roku, którym dokonał oceny wyroku z dnia 25 maja 2010 sygn. akt II SA/Łd 1105/09 stwierdzając, że organ I instancji prowadził dwa odrębne postępowania, zaś rzeczone postępowanie toczyło się w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych".
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Wskazała, że interes społeczny przemawia za wszczęciem postępowania, albowiem do tej pory żaden z organów nadzoru budowlanego nie przesądził, że inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto organizacja podała przesłanki uprawdopodabniające zagrożenia dla środowiska wskazując konkretne przepisy prawa materialnego. Stanowisko organizacji było poparte fachową wiedzą techniczną tym bardziej, że pominięcie kumulacji stanowi rażące naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie, którym odmówiono wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie montażu anten wchodzących w skład stacji bazowej telefonii cyfrowej w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, iż nie toczy się odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie montażu anten wchodzących w skład stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] w R. przy ul. C 9, w więc nie ma możliwości uwzględnienia żądania Stowarzyszenia dopuszczenia do udziału w takiej sprawie.
Trafna jest też ocena [...]WINB o braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie montażu anten stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] w R. Jednak z innych powodów niż wskazywał organ. Kwestia ta była bowiem wcześniej przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w prawomocnym wyroku z dnia 25 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1105/09 oddalającym skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o nakazie rozbiórki owej stacji bazowej nr [...] na działce ewid. 177/2 w R. oraz poprzedzające ją postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji, wypowiedział się o braku podstaw do prowadzenia postępowania w tym przedmiocie na gruncie przepisów prawa budowlanego.
Sąd ocenił, iż stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę. A wobec tego, że montowane przez inwestora maszty antenowe na obiekcie wieży ciśnień nie przekraczały wysokości 3 m, to z woli ustawodawcy nie podlegały również reglamentacji zgłoszeniowej, w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b.
Jednocześnie sąd w tym wyroku wypowiedział się, że czym innym jest wykonanie fundamentów betonowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze jako odrębnych pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową stacji bazowej telefonii cyfrowej. Sąd stwierdził, iż organ nadzoru nie wyjaśnił i nie ocenił, czy betonowe fundamenty wykonane przez inwestora zaliczyć należy do budowli, w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 p.b., które wymagają pozwolenia na budowę.
Należy więc przyjąć, iż kwestie te, jako że były przedmiotem badania sądu, to ich ocena prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym wyroku (sygn. akt II SA/Łd 1105/09), a więc wiąże organy administracji jak i sądy, z mocy art. 170 p.p.s.a. i kwestie te nie mogą być już ponownie badane.
W dacie wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie montażu anten, w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., uchylająca (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a.) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie dotyczącej tejże stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] i umarzająca postępowanie pierwszej instancji prowadzone w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] w R. przy ul. C 9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., w sprawie II SA/Łd 1112/14, oddalił skargę na decyzję [...]WINB z [...] kwietnia 2014 r. Uczestnikiem tego postępowania jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie A z siedzibą w R. (dopuszczone do udziału w sprawie postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r.). Należy więc uznać, iż żądanie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A z siedzibą w R. wszczęcia postępowania z urzędu dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Niedopuszczalne więc byłoby wszczęcie kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Tym samym, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, mimo nie do końca trafnego uzasadnienia. Bowiem w istocie wszczęciu postępowania w sprawie montażu anten wchodzących w skład stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] w R. przy ul. C 9 sprzeciwia się interes społeczny, jednakże rozumiany jako zbiór wartości wynikający z obowiązującego porządku prawnego.
Wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną prowadziłoby do jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), gdyż w toku znajduje się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące kontroli legalności ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2013 r. umarzającą postępowanie w sprawie dotyczącej stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...] i umarzającej postępowanie pierwszej instancji prowadzone w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze owej stacji. Niezasadnym jest więc zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wobec tego, iż w toku jest postępowanie dotyczące stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci B nr [...], jako całości techniczno-użytkowej, to prowadzenie odrębnego postępowania dotyczącego elementu składowego tej inwestycji tj. zamontowania na istniejącej wieży ciśnień anten telekomunikacyjnych naruszałoby obowiązujący porządek prawny, co w sposób oczywisty byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 § 2 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza i orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło