II SA/Łd 995/17
PostanowienieWSA w Łodzi2018-01-25
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, ale niepozwalające na wynajęcie profesjonalnego doradcy, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówione w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie profesjonalnego doradcy, ale jednocześnie są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych (np. wpisu od skargi, opłaty kancelaryjnej), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata, a oddalony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący K.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody dotyczące sprostowania omyłki w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący wykazał dochody w wysokości 2700 zł brutto (wynagrodzenie za pracę do końca stycznia 2018 r.) oraz 800 zł netto (renta matki). Po uwzględnieniu kosztów utrzymania, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, ale wykazał potrzebę ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. lf
II SA/Łd 995/17
Uzasadnienie
K.O. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z matką. Na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 2700 zł brutto (skarżący rozwiązał umowę o pracę z trzymiesięcznym wypowiedzeniem, wynagrodzenie otrzymywał będzie do dnia 31 stycznia 2018 r.) oraz renta matki w wysokości 800 zł netto. Rodzina mieszka w 120-metrowym domu (bliźniaku). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na stałe koszty utrzymania – 400 zł (woda, prąd, ogrzewanie, śmieci, ubezpieczenie domu), koszty dodatkowe określił na 200 zł, a koszty zakupu leków na 250 zł. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez wnioskodawcę należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wykazane dochody nie pozwalają bowiem na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego matki. W ocenie referendarza sądowego deklarowana łączna wysokość otrzymywanych dochodów, tj. około 3500 zł, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie to kwota 100 zł, a inne ewentualne koszty sądowe to opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku (w przypadku oddalenia skargi) w kwocie 100 zł, a następnie skarżący mógłby złożyć skargę kasacyjną, od której wpis wynosiłby również 100 zł. Z przedstawionego wyliczenia wydatków wynika, że po opłaceniu miesięcznych rachunków rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota wystarczająca na pokrycie przedstawionych kosztów sądowych. Nie zmienia tego fakt, że skarżący znajduje się w trakcie wypowiedzenia umowy o pracę. Do końca stycznia uzyskuje bowiem dochody w zadeklarowanej wysokości.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło