II SA/Łd 996/08

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w celu uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę. LS Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia K. J., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli kurcząt (brojlery) wraz z płytą obornikową i zbiornikiem na wodę gnojową, zbiornikiem na inne nieczystości płynne oraz pozostałą infrastrukturą techniczną i drogową w B., gm. P. na działce Nr 280/1, pod kątem wymagań higienicznych i zdrowotnych, w celu uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji z odpowiednimi zastrzeżeniami obowiązującymi w fazie projektowania, budowy oraz w fazie eksploatacji (w zakresie ochrony atmosfery, gospodarki wodno – ściekowej, odpadami i emisji hałasu). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 3 i 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 25, poz. 150). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż dla potrzeb uzgodnienia inwestor – H. i J. K. przedstawili raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Kwestia lokalizacji inwestycji została określona w decyzji o warunkach zabudowy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestycja – kurnik zostanie zlokalizowana w odległości 200 m w kierunku wschodnim od posesji sąsiedniej. Z raportu wynika, że ze statystyki wiatrów dla okolicy można prognozować, że ewentualna uciążliwość zapachowa z kurnika będzie przesuwać się kierunku północnym (teren pod uprawy rolne). Nadto z raportu wynika, że nie dojdzie do ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko doprowadzającego do pogorszenia zdrowia ludności i zwierząt. Do ściółki dodawane będą preparaty obniżające uciążliwość zapachową, a użycie obornika do nawożenia, w skali wsi, musi być zgodne z gminnym planem nawożenia gleby. Potrzeba ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, według raportu, nie będzie występować. W konkluzji raportu autor stwierdził, że budynek hodowli drobiu będzie funkcjonował zgodnie z obowiązującymi standardami dotyczącymi poszczególnych elementów środowiska z zastosowaniem dodatkowych zabezpieczeń dla ograniczenia emisji gazów, pyłów i oddziaływań na stan jakości powierza atmosferycznego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 47, poz. 281) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 roku w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji (Dz. U. z 2003 roku Nr 1, poz. 12). Dla uciążliwości akustycznej normatywy są określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W związku z tym organ zalecił ograniczenie prowadzenia prac budowlanych, zastosowanie nowoczesnych maszyn i materiałów budowlanych o odpowiedniej izolacyjności. W konkluzji organ wskazał, że z uwagi na wymagania higieniczno – zdrowotne nie ma przeciwwskazań do realizacji inwestycji, gdyż po uwzględnieniu przewidzianych w raporcie rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie będzie ona oddziaływała negatywnie na środowisko, w tym na zdrowie ludzi. W zażaleniu na powyższe postanowienia K. J. wskazała, że sprawa jest traktowana jako samodzielne przedsięwzięcie, gdy tymczasem powinna być rozpatrywana łącznie z już istniejącym obiektem wybudowanym przez inwestorów. Wybudowanie kurnika będzie powodowało smród amoniakalno – siarkowodorowy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. postanowieniem z dnia [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach postanowienia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniając, że planowana inwestycja to kurnik o obsadzie 25.000 sztuk kurcząt na cykl wraz z płytą obornikową i zbiornikiem na wodę gnojową, zbiornikiem na inne nieczystości płynne oraz pozostałą infrastrukturą techniczną i drogową. Inwestorzy posiadają już budynek inwentarski na innych działkach (jeden na działce po drugiej stronie drogi, a drugi na działce oddzielonej od działki, na której teraz planowana jest budowa). Obiekty te nie są powiązane instalacyjnie. Po wybudowaniu nowego kurnika, inwestorzy planują zmniejszenie hodowli w istniejących obiektach z 18.000 kurcząt na cykl do 12.000 sztuk. Planowana inwestycja będzie obejmowała również wykonanie kurnika paszarni, mieszalni pasz i lokalnej kotłowni, szczelnej płyty na obornik ze szczelnym zbiornikiem na odcieki z płyty, płotu, szczelnego dwusekcyjnego zbiornika na ścieki socjalno – bytowe i okresowo powstającą gnojówkę po oczyszczalni kurnika. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że inwestycja nie może być rozpatrywana łącznie, gdyż nie będzie powiązana technologicznie z istniejącymi obiektami. Natomiast kwestia odnosząca się do sprawdzania i egzekwowania w istniejących kurnikach warunków należy do kompetencji organów weterynaryjnych. Wszelkie wątpliwości dotyczące lokalizacji fermy powinny być podnoszone na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Fakt pozytywnego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia nie przesądza, że inwestor otrzyma pozwolenie na budowę. Zarzut uciążliwości zapachowych nie znajduje poparcia w przygotowanym raporcie. Zdaniem organu, analiza materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że w celu ograniczenia emisji i immisji zanieczyszczeń do powietrza należy zastosować rozwiązania przyjęte w raporcie. W skardze na powyższe postanowienia K. J. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 12 i 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i w zw. z art. 46, 48 i 49 Prawa ochrony środowiska. Organ nie rozpoznał wszystkich zarzutów skarżącej zawartych w zażaleniu, nie wyznaczył rozprawy administracyjnej, nie wyjaśnił sprawy użytkowania istniejącego kurnika i jego faktycznego obłożenia. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że wniosek inwestorów jest niekompletny, gdyż nie zawiera danych o już istniejących obiektach, czy ten obiekt posiada decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżąca została pominięta jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, mimo iż jest bezpośrednim sąsiadem inwestorów. Powołując się na zasady ogólne postępowania administracyjnego strona wywodziła, że doszło do ich naruszenia oraz, że organ nierówno traktował strony postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, t. j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 25, poz. 150 ze zm.). Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 8 i 9, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a - z organem, o którym mowa w art. 57. Tymczasem art. 57 Prawa ochrony środowiska stanowi, iż organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Rozpoznając przedmiotową sprawę organy obu instancji dysponowały, z jednej strony raportem o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i informacją o planowanym przedsięwzięciu przygotowanymi przez projektanta wpisanego na listę prowadzoną przez Wojewodę w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Z drugiej strony natomiast organ miał twierdzenia skarżącej, iż inwestycja będzie negatywnie wpływać na środowisko. Owszem, nie można kontestować tego, że inwestycja w postaci budowy kurnika na 25.000 sztuk kurcząt wraz z infrastrukturą towarzyszącą, będzie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości. Tym niemniej, w raporcie tym i w przygotowywanym projekcie przewidziano środki służące zapobieganiu tego negatywnego oddziaływania. Szczegółowo o tych środkach i metodach wypowiedział się organ powołując w tym zakresie zapisy raportu. Konkluzja raportu, przygotowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, sprowadza się do uznania, że oddziaływanie inwestycji (w zakresie m. in. zapachów), nie przekroczy wymogów określonych w przepisach prawa, w szczególności powołanych rozporządzeniach. Organ I instancji, w postanowieniu zawarł szczegółowe zastrzeżenia, które muszą być uwzględnione przez organ na etapie projektowania, budowy i eksploatacji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż duża jej część poprzez stanowienie, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, kwestionuje ustalenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Tym niemniej, złożony przez inwestora raport został opracowany przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Dokument ten zawiera wszystkie niezbędne informacje. Skoro w toku niniejszego postępowania nie został opracowany – w szczególności na zlecenie skarżącej – raport, która uwzględniając przepisy prawa, inaczej (odmiennie) określałaby zakres negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, to za wiążący uznać wypada ten raport, który w toku sprawy administracyjnej został opracowany i stanowił podstawę rozstrzygnięcia. O ile bowiem w toku postępowania administracyjnego strona nie zgadza się z opinią biegłego, może skorzystać z możliwości zlecenia kontrraportu we własnym zakresie i przedłożenia jego, jako dowodu w sprawie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 roku, IV SA/Wa 2383/06, Lex Nr 316627). W toku postępowania przed organami strona domagała się tego, by istniejący już na innej działce kurnik i nowoprojektowany obiekt traktować jako jedną inwestycję. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 46 pkt 2a Prawa ochrony środowiska, przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Tym niemniej, instalacja to m. in. zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu (art. 3 pkt 6 lit. "b" Prawa ochrony środowiska). W stanie faktycznym sprawy, owszem skarżący prowadzą już jeden kurnik, ale na innej działce, a z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, w szczególności z powoływanego już raportu, nie wynika, by obiekty te pozostawały ze sobą w powiązaniu technologicznym. Oceny tej nie zmienia również fakt, że po wybudowaniu nowego obiektu, inwestorzy planują przeniesienie części hodowli, do nowego budynku. W skardze strona powoływała się również na to, iż organy w toku postępowania administracyjnego naruszyły szereg zasad ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże skład orzekający analizując przedmiotową sprawę nie dostrzegł tych uchybień. W szczególności nie doszło do naruszenia zasady praworządności, pogłębiania zaufania do organów państwa. Organy obu instancji szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko opierając się na złożonym przez inwestorów raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Organy rozpoznając sprawę, po zapoznaniu się z treścią raportu, posiadając wiedzę fachową w tej dziedzinie, nie kwestionowały merytorycznej zawartości tego raportu. W szczególności, Sąd nie stwierdził, by strona była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. Strona składała w toku postępowania środki odwoławcze, do których organy się ustosunkowywały w treści swoich rozstrzygnięć. Strona w treści skargi wskazywała na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez organy administracji. Tym niemniej, z dokumentów załączonych do akt administracyjnych nie wynika by strona zgłosiła taki wniosek w toku postępowania. Zgodnie z przepisem art. 89 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (art. 89 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Z racji tego, że strona nie zgłaszała żądania przeprowadzenia rozprawy, a nie zaistniały przesłanki obligujące do jej zorganizowania, nie można organom postawić zarzutu naruszenia art. 89 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto, wbrew twierdzeniom skargi, wniosek inwestorów nie był niekompletny, przez to, że ograniczył się tylko do określenia nowoplanowanego obiektu wraz z niezbędną infrastrukturą. Jak już wskazywano, nie ma podstaw prawnych do tego, by istniejące i planowane obiekty traktować jako całość. Brak jest między tymi obiektami powiązania technologicznego. W tej sytuacji wniosek, jak i raport winny odnosić się tylko do powstającego obiektu wraz z infrastrukturą techniczną. Podobnie, z uwagi na brak powiązania technologicznego istniejących obiektów z projektowanymi obiektami, poza ramy niniejszego postępowania wykracza badanie legalności, czy prawidłowości funkcjonowania istniejących już obiektów. Jeżeli skarżąca uznaje, że istniejące obiekty naruszają wymagania prawne, lub są uciążliwe dla otoczenia w stopniu znaczącym, przysługuje jej możliwość złożenia odpowiedniego wniosku do właściwego organu. Wadliwość przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia warunków zabudowy, również nie wykracza poza ramy niniejszego postępowania. W konkluzji należy zwrócić uwagę na fakt, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć m. in. obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 56 ust. 4 pkt 2 Prawa ochrony środowiska). Z treści tego przepisu wynika, że do ostatecznej oceny zakresu oddziaływania planowanej inwestycji może dojść w drodze analizy porealizacyjnej, jeżeli organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nałoży na inwestorów taki obowiązek. Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.