II SA/Łd 999/01
WyrokWSA w Łodzi2004-02-26
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją RP, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny przepisu prawa za niezgodny z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, co uzasadnia uchylenie decyzji wydanej na podstawie tego przepisu.Stan faktyczny
T.K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. T.K. wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc argumenty o niesprawiedliwości zróżnicowania terminów dla osób mieszkających w Polsce i za granicą oraz o nieświadomości istnienia terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant staż.ref. Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz T.K. kwotę złotych 10 (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego.
W dniu 27 lipca 1999r. T.K. skierowała do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A 4.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek złożenia powyższego wniosku. Jako powód wskazał okoliczność, iż T.K. złożyła wniosek po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Zgodnie, z tym przepisem wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l - 4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane po zarekomendowaniu przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Organ wskazał, iż termin ten ma charakter terminu materialnego, w odniesieniu, do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.K. wskazała, iż nie wiedziała o tym terminie. Przede wszystkim jednak uznaje, iż zróżnicowanie osób mieszkających w Polsce i poza jej granicami jest niesprawiedliwe.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Jako uzasadnienie wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła dowodów na złożenie wniosku w ustawowym terminie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.K. wskazała argumenty tożsame z przytoczonymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wskazując, iż będąc związaną treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach nie znalazła podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli unormowania art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt l lit. "b" powołanej ustawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Zgodnie z uregulowaniem art. 145 a § l kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie, którego została wydana decyzja.
Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Po myśli unormowania art. 22 ust. 3, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogą być kierowane po zarekomendowaniu przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt: SK 4/02, OTK-A 2003/4/31) Trybunał stwierdził, iż art. 22 ust. 3 w/w ustawy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest niezgodny z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku.
W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia już nie obowiązywał. Oznacza to, iż organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145 a § l kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Zasadą jest, iż Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro, zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie, którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1999 r., II SA 1294/99, LEX nr 46246; wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1360/97, LEX nr 47852).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § l pkt l lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło