II SAB/Łd 104/13

Dnia 21 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odrzucić skargę. A. P. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że nie pochodzi ona od strony postępowania administracyjnego. Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z dnia 28 października 2013 r. skarżąca została wezwana do określenia interesu prawnego do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Przede wszystkim zaś zobowiązano ją do określenia numeru ewidencyjnego nieruchomości oraz przedłożenia dokumentu potwierdzającego przysługujące jej w stosunku do tej nieruchomości prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego bądź też inne ograniczone prawo rzeczowe – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Stosowne wezwanie w tym przedmiocie strona otrzymała w dniu 4 listopada 2013 r. W piśmie z dnia 15 listopada 2013 r. J. B. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, podnosząc że jest współwłaścicielką wywłaszczonych nieruchomości – działek nr 654 i 658, obręb [...] M. Do pisma załączyła kserokopie wypisu z rejestru gruntów z dnia 4 marca 2013 r. oraz postanowień Sądu Rejonowego w Ł. I Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. Ż. i z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. Ż. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sąd oddalił wniosek J. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle przywołanej regulacji prawnej o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy Sąd w pełni aprobuje przyjmuje się, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SO/Bk 13/12 - Lex nr 1289343, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 sygn. akt II OSK 439/10 - Lex nr 992577). W rozumieniu art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 687) odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 (a więc nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego), przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Powyższy przepis określa bezspornie katalog podmiotów, które mogą domagać się od organu przyznania odszkodowania, a w rezultacie być stronami postępowania administracyjnego i ewentualnie sądowoadministracyjnego związanego z szeroko rozumianym przyznaniem odszkodowania za wywłaszczoną w tym trybie nieruchomość. W niniejszej sprawie J. B. nie wykazała ażeby przysługiwało jej prawo własności nieruchomości bądź użytkowania wieczystego albo też ograniczone prawo rzeczowe w stosunku do działek nr 654 i 658, obręb [...] M. Z pewnością zaś okoliczności tej nie potwierdzają kopie załączonych do pisma z dnia 15 listopada 2013 r. dokumentów w postaci wypisu z rejestru gruntów, czy też postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po A. Ż. i M. Ż. Skoro zatem skarżąca nie jest właścicielką czy też użytkownikiem wieczystym wspomnianych nieruchomości, to bezspornie nie przysługuje jej legitymacja skargowa do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, co obligowało sąd już chociażby z tego powodu do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. W rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. Dodatkowym powodem odrzucenia skargi jest ponadto okoliczność, że strona pomimo pouczenia o skutkach uchylenia się od wykonania zarządzenia sędziego z dnia 28 października 2013 r. uchybiła terminowi do jego wykonania. Termin ten nie został przywrócony na wniosek skarżącej, o czym sąd orzekł na mocy ostatecznego postanowienia z dnia [...]. Po myśli art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając powyższe na względzie Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. A. P.