II SAB/Łd 11/08

Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG II SAB/Łd 11/08 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.W. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz narzeczoną D.B. Skarżący deklaruje osiągnie dochodów z tytułu działalności gospodarczej w wysokości ok. 1500 złotych, matka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.200 złotych, zaś narzeczona skarżącego jako osoba bezrobotna nie osiąga dochodów. Skarżący posiada dom o powierzchni 78 m kw. Skarżący nie deklaruje posiadania wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2008 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał jednakże nałożonego obowiązku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dała jednoznacznych podstaw do ustalenia zdolności płatniczych skarżącego. Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji i dokumentów, które wskazywałyby na rzeczywistą możliwość strony uiszczenia kosztów sądowych, w szczególności opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte przez stronę w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, ma prawo w oparciu o art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, co spowodowało, iż jego sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona. Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy i niewykonanie wezwania z dnia 2 grudnia 2008 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu jej żądania. Konsekwencją powyższego zaniechania jest bowiem brak pełnej wiedzy co do faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawcy, co wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy dane wynikające z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu nie wskazują na istniejące ubóstwo. Uczynieniu zadość żądaniu strony stoi również na przeszkodzie fakt, iż deklaruje on osiąganie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, którego miesięczna wysokość pozwala na uiszczenie wymaganych kosztów związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym.. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG