II SAB/Łd 119/13

WyrokWSA w Łodzi2013-12-11

Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadził postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie samowoli budowlanej było przewlekłe i miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie załatwił sprawy w terminie, podejmowane czynności były nieefektywne i pozorne, a organ nie poinformował stron o przyczynach zwłoki. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył organowi grzywnę.
Stan faktyczny
Skarżący M. O. złożył skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie samowoli budowlanej, wskazując na brak decyzji od 2008 roku. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując złożonością sprawy i problemami z dokumentacją. Sąd po analizie akt stwierdził, że postępowanie było prowadzone nieefektywnie i z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do rozpoznania wniosku M. O. z dnia 29 grudnia 2008 roku, uzupełnionego pismem z dnia 19 stycznia 2012 roku, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. 2. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w wysokości 1000 zł. 4. Odrzucono skargę w przedmiocie przyznania odszkodowania. 5. Zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego M. O. kwotę 474 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. O. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie samowoli budowlanej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do rozpoznania wniosku M. O. z dnia 29 grudnia 2008 roku, uzupełnionego pismem z dnia 19 stycznia 2012 roku - w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. odrzuca skargę w przedmiocie przyznania odszkodowania; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego M. O. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS W dniu 23 sierpnia 2013 r. M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie samowoli budowlanej, domagając się zobowiązania organu do niezwłocznego wydania decyzji, stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznania odszkodowania. W jej uzasadnieniu skarżący wskazał, że w roku 2008 złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez B. D. Wspomniane postępowanie toczy się już 5-ty rok i nie doszło do wydania decyzji. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że treść skargi nie precyzuje, jakich wątków bądź jakich przedmiotów i podmiotów prowadzonych postępowań dotyczy skarga. Odnosząc się do treści skargi M. O. w ogólnym zarysie organ wyjaśnił, że z wniosku skarżącego Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadzi postępowania znak: [...] i [...], dotyczące obiektów budowlanych i robót budowlanych w miejscowości L. na działkach nr 117/6, 117/18, 117/19 (własność: B. i B. D.), działka nr 117/23 (własność: Gmina Ł.) i nr 117/9 (własność: M. O.). Skargi M. O., kierowane do tutejszego organu, nie spełniały wymogów art. 63 § 2 Kpa, tj.: zwierały wiele różnych żądań i dotyczyły różnych podmiotów, co w sposób znaczący skomplikowało prowadzone postępowania i utrudnia ich przebieg. Organ I instancji ustalił, że teren obejmujący w/w działki i znajdujące się na nich obiekty w latach 1952-1992 był terenem zamkniętym, związanym z bezpieczeństwem wewnętrznym, była to kopalnia rudy żelaza i łupków Zakładów A. Budynki tam się znajdujące powstały w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z dnia 30 października 1974 r.). Zgodnie § 19 ust. 1. w/w ustawy, uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie: inwestycji, dla których zgodnie z przepisami w § 9 jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji (pkt 1), wykonywania w miejscach publicznych pomników, posągów i wodotrysków, stałych urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych, jak urządzenia reklamowe i ogłoszeniowe, oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego (pkt 2), wykonywania stałych ogrodzeń: a) od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych, b) z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń (pkt 3). Uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga budowa pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego na terenach cmentarzy i terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego (ust. 2). Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestycji związanych z obronnością kraju i bezpieczeństwem wewnętrznym realizowanych na terenach zamkniętych oraz do inwestycji w obrębie portów morskich (ust. 3). Tak więc, wszystkie obiekty tam się znajdujące wybudowane były bez udziału organów samorządowych udzielających stosowne pozwolenia na budowę. Nie zachowała się także żadna dokumentacja techniczno-budowlana i geodezyjna z tego okresu. Ustalono, że właściciel terenu - Zakłady A w latach 90-tych sukcesywnie sprzedawały przedmiotowy teren, wydzielając niewielkie działki. Wielowątkowość postępowań, brak materiałów źródłowych, odmienne i trudne do udowodnienia wyjaśnienia składane przez strony postępowania oraz nasilony konflikt między stronami w znaczący sposób utrudniły rozstrzygnięcie spraw. Na podstawie zebranych dowodów w sprawach PINB stwierdził, że zarzuty M. O. zawarte w skargach, kierowanych do tutejszego organu, w znaczącej części nie potwierdziły się, bądź były bardzo nieprecyzyjne. Mianowicie, budynki (hale) na działkach nr 117/6 i nr 117/19 nie zostały wybudowane - jak wskazał skarżący - w latach 2005-2008, lecz istniały już w roku 2004 (dowód - mapa UW w P. z dnia 27.12.1995 r. oraz zdjęcie lotnicze z 2004 r. załączone do notatki z dnia 7 stycznia 2012 r.). Wspomniane działki małżonkowie D. nabyli 13 stycznia 2005 r., a w kolejnych latach wskazane hale produkcyjne poddali przebudowie i remontom z uwagi na ich zły stan techniczny. Urządzenia energetyczne na działce nr 117/9 wybudowano w roku 2000 na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę [...] z dnia [...], wydanej przez Starostwo Powiatowe w Ł., podczas gdy skarżący zarzucał samowolę budowlaną. Ponadto w materiałach dowodowych sprawy w 2009 r. pojawiły się mapy geodezyjne przedmiotowych działek w skrajny sposób różniące się przebiegiem granic między działkami, które równolegle funkcjonowały w obiegu prawnym. W tym miejscu należy zaznaczyć, że usytuowanie obiektów budowlanych w stosunku do granic działek ma zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięć wydawanych przez organy nadzoru budowlanego. B. i B. D., z uwagi na brak drogi dojazdowej do swoich działek (właścicielem działek nr 117/6, 117/18 i 117/19 był M. O.), zmuszeni byli do wnoszenia opłaty skarżącemu za korzystanie z dojazdu do własnych nieruchomości przez teren działek skarżącego, a jednocześnie podjęli działania w celu wyjaśnienia błędów popełnionych przez jednostki samorządu terytorialnego i służby geodezyjne w trakcie podziału dawnych terenów pokopalnianych. Mając na względzie słuszny interes właścicieli terenów inwestycyjnych w miejscowości L., Gmina Ł. w 2010 r. podjęła decyzję o budowie drogi gminnej, dojazdowej łączącej między innymi działki Państwa D. z drogą powiatową Ł.-P. Decyzję o pozwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydał Starosta [...] w lutym 2011 r. na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194), co wiązało się z nowym podziałem działek w rozpatrywanym terenie i wywłaszczeniem części działek M. O. M. O. odwołał się od wydanej decyzji, a następnie zaskarżył kilkakrotnie, bezskutecznie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzję Wojewody [...], utrzymującą w mocy orzeczenie Starosty [...]. Budowa drogi dojazdowej spowodowała nasilenie wieloletniego konfliktu między stronami i była motywem kolejnych wystąpień skarżącego do organu I i organu II instancji w 2012 r. Działania stron zaangażowanych oraz organów administracji samorządowej i nadzoru geodezyjnego były znane PINB, lecz zmiany przebiegu granic działek i postępowania innych organów administracji w istotny sposób utrudniały i znacząco wpływały na możliwy termin oraz sposób załatwienia skarg M. O. Z uwagi na złożoność sprawy, mnogość zainteresowanych stron i organów zaangażowanych w postępowania administracyjne dotyczące terenów inwestycyjnych w miejscowości L. oraz trudności w poprawnym merytorycznie i prawnie rozpatrzeniu skarg M. O. w grudniu 2012 r. PINB wystąpił do organu II instancji o weryfikację pod względem merytorycznym i prawnym prowadzonych w tutejszym organie postępowań administracyjnych, zainicjowanych skargami M. O. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi M. O. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku takiej skargi niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Zdaniem sądu zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy o wyczerpaniu przez M. O. trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., a tym samym o dopuszczalności skargi. Skarżący, pismem z dnia 18 lipca 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 20 lipca 2012 r., wniósł na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. dotyczące postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie "samowoli budowlanej w miejscowości L. na działkach należących do B. D.". Organ ten postanowieniem z dnia [...] wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. dodatkowy termin do rozpatrzenia wniosku M. O. z dnia 29 grudnia 2008 r., uzupełnionego pismem z dnia 19 stycznia 2012 r., poprzez wydanie aktu administracyjnego w terminie do dnia 12 października 2012 r. W dniu 23 sierpnia 2013 r. M. O. wniósł do tutejszego sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że przepisy prawa nie definiują wprost, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a i art. 37 § 1 k.p.a. Należy jednak przyjąć, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Organ prowadzi tym samym postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. sygn. II OSK 1956/12 – Lex nr 1233717 oraz wyroki WSA: w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r. sygn. II SAB/Łd 2/12 - Lex nr 1139147, w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 170/13 – Lex nr 1356406, w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 119/12 – Lex nr 1343344). W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 – Lex nr 1296088) stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania. W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest bowiem szybkość postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sąd, odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania, stwierdza, że z ułożonych w dość chaotyczny sposób akt sprawy wynika, że M. O. pismem opatrzonym datą 29 grudnia 2008 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 30 grudnia 2008 r., zwrócił się z wnioskiem o sprawdzenie zgodności z prawem: budynku (hali) na działce nr 117/6 wybudowanego w latach 2007-2008, budynku (hali) na działce nr 117/18 wybudowanego w latach 2005-2006, robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki nr 117/23 oraz wykonaniu ogrodzenia w 2008 r., posadowienia słupów energetycznych wraz z transformatorem na działce nr 117/9. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. PINB powiadomił strony postępowania o wyznaczeniu na dzień 23 stycznia 2009 r. kontroli wspomnianych działek. Z przeprowadzonych w dniu 23 stycznia 2009 r. oględzin sporządzono protokół. W dniu 5 lutego 2009 r. PINB poinformował o rozprawie wyznaczonej na dzień 13 lutego 2009 r. w sprawie budynków znajdujących się na terenie działek nr ewid. 117/6, 117/18, 117/20, 117/23 i 117/9 we wsi L., gmina Ł., która ostatecznie odbyła się w dniu 18 lutego 2009 r. W dniu 1 kwietnia 2009 r. organ I instancji uzyskał w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł. informację o aktualizacji map terenu we wsi L., gmina Ł. w obrębie działek nr ewid. 117/6, 117/18/ 117/20, 117/23 i 117/9. Następnie zaś postanowieniem z dnia [...] PINB w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na B. D. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 lipca 2009 r. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu działki nr ewid. 117/23 we wsi L., gmina Ł., sporządzonej przez osobę uprawnioną. W dniu 23 września 2009 r. organ I instancji, udzielając odpowiedzi na pismo B. D. z tej samej daty, poinformował, że w wyznaczonym terminie wpłynęły inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza i ocena techniczna sporządzona przez osobę uprawnioną (w aktach sprawy brak tych dokumentów), które potwierdziły wykonanie utwardzenia działki zgodnie ze sztuką budowlaną. Postanowieniami z dnia [...] PINB w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na B. D. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w budynku znajdującym się na terenie działki nr ewid. 117/6 we wsi L., gmina Ł., sporządzonej przez osobę uprawnioną oraz oceny technicznej robót budowlanych w budynku znajdującym się na terenie działki nr 117/8. Pismem z dnia 28 września 2009 r., ponowionym w dniu 25 listopada 2009 r. PINB wezwał Spółkę Akcyjną A do stawienia się w siedzibie organu jej przedstawiciela lub pełnomocnika celem złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie montażu słupów energetycznych na działce nr 117/9. W dniu 18 grudnia 2009 r. PINB sporządził protokół, z którego wynika, że stacja transformatorowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 17 września 1999 r. nr [...]. Następnie w dniu 23 grudnia 2009 r. PINB w trybie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia przed wydaniem decyzji z materiałem dowodowym w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych w remontem stacji transformatorowej na działce nr 117/9 we wsi L. oraz w sprawie wykonanego utwardzenia działki nr 117/23 i 117/20, informując, że po upływie terminu 7 dni, liczonych od daty otrzymania zawiadomienia, w oparciu o zebrany materiał dowodowy zostanie podjęta decyzja. Pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. M. O., nawiązując do pisma z dnia 29 grudnia 2008 r., stwierdził, że pomimo przeprowadzonej rozprawy administracyjnej B. D. w dalszym ciągu dopuszcza się samowoli budowlanej. W budynku wzniesionym na działce nr 117/19 wykonał duże wrota, które otwierają się na działkę skarżącego nr 117/20, bez jego zgody. Ponadto nielegalnie zawiesił na tym budynku komin i drabinki. Na działce nr 117/6 w budynku wybudował większą ilość drzwi, które otwierają się na działkę skarżącego nr 117/5, a także zawiesił rurę, która wypycha toksyczne i brudne powietrze z malarni na teren działki skarżącego. Reasumując, M. O. zażądał od organu I instancji podjęcia zdecydowanych kroków prawnych. W odpowiedzi na powyższe PINB pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zawiadomił strony o wyznaczeniu na dzień 8 lutego 2012 r. oględzin na terenie działek nr 117/9 i 117/6, które nie odbyły się z uwagi na nieobecność inwestora. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 9 marca 2012 r. PINB wyznaczył na dzień 21 marca 2012 r. oględziny wskazanych wyżej nieruchomości. Z przeprowadzonych w tym dniu oględzin sporządzono stosowny protokół. W dniu 19 kwietnia 2012 r. PINB uzyskał w Urzędzie Gminy w Ł. kopie decyzji Wojewody [...] z dnia [...], na mocy której przekazano nieodpłatnie Gminie Ł. na własność nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Ł. w obrębie L. nr dz. 117/1, 117/2, 117/4 o pow. Łącznej 161000m2 oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr 117/2 o pow. 2,90 ha położonej we wsi L., gmina Ł. stanowiącej własność Gminy Ł. na działki nr 117/7 o pow. 0,40ha i 117/8 o pow. 2,50 ha wykazanych na mapie wykonanej przez geodetę uprawnionego J. P. W dniu 17 maja 2012 r. PINB wezwał adwokata M. B. – pełnomocnika M. O. do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa złożonego w dniu 8 lutego 2012 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowlanych na działce nr 117/19. W dniu 3 sierpnia 2012 r. PINB sporządził notatkę na okoliczność zgłoszenia się do siedziby organu M. O., informując skarżącego, iż napotkał trudności w prowadzeniu postępowania z uwagi na brak dowodów potwierdzających zarzuty skarżącego. Dnia 7 sierpnia 2012 r. organ wezwał G. S. do złożenia wyjaśnień w sprawie, a w dniu 14 sierpnia 2012 r. na wezwanie WINB, ustosunkował się do treści zażalenia skarżącego z dnia 18 lipca 2012 r. Dnia 7 września 2013 r. organ ponownie wezwał G. S. do złożenia wyjaśnień. Następnie wobec wyznaczenia przez WINB postanowieniem z dnia [...] terminu do dnia 12 października 2012 r. na załatwienie wniosku M. O. z dnia 29 grudnia 2008 r., uzupełnionego pismem z dnia 19 stycznia 2012 r., PINB w dniu 18 października 2012 r. powiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie wykonanych robót budowlanych w budynkach znajdujących się na terenie działek nr 117/6, 117/18 i 117/19, sporządzając na tą okoliczność notatkę w dniu 24 października 2012 r. W dniu 26 października 2012 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę. Załączony do akt sprawy protokół nie pozwala jednak na identyfikację numerów ewidencyjnych działek i obiektów będących przedmiotem kontroli. Następnie w dniu 31 października 2012 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał B. i B. D. wykonać w terminie do 31 grudnia 2012 r. następujące roboty budowlane w celu doprowadzenia budynku znajdującego się na terenie działki nr ewid. 117/19 do stanu zgodnego z prawem, poprzez likwidację wyrzutni powietrza z wentylacji mechanicznej w ścianach usytuowanych na granicy działki i skierowanych w kierunku działki sąsiedniej nr 119/20 oraz wykonać odprowadzanie wód opadowych z dachu na teren własnej działki nr 117/19. Powyższa decyzja po rozpatrzeniu odwołania M. O. oraz odwołania B. i B. D. została uchylona mocą decyzji PINB z dnia [...] w trybie art. 132 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] WINB z urzędu stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...], zaś decyzją z dnia [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 7 stycznia 2013 r. PINB uzyskał w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł. kopie zdjęć lotniczych działek położonych we wsi L., gmina Ł., stanowiących własność Państwa D. i M. O., wykonanych w 2004 r. W dniu 15 stycznia 2013 r. PINB w odpowiedzi na wezwanie WINB z dnia 9 stycznia 2013 r. przekazał akta administracyjne sprawy dotyczącej budynku znajdującego się na działce nr 117/19. Pismem z dnia 21 lutego 2013 r. (data wpływu 25 lutego 2013 r.) M. O. wniósł do WSA w Łodzi za pośrednictwem organu I instancji skargę na opieszałe i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB, domagając się zapłaty odszkodowania. Powyższą skargę tutejszy sąd odrzucił postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. W dniu 23 sierpnia 2013 r. do WSA w Łodzi za pośrednictwem organu I instancji wpłynęła kolejna skarga, która jest obecnie przedmiotem kontroli tutejszego sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy wskazać, iż stan faktyczny analizowanej sprawy administracyjnej dostarcza aż nadto argumentów, aby wyciągnąć wniosek o jej prowadzeniu w sposób przewlekły. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest to, iż postępowanie zostało zainicjowane w 2008 r. i prowadzone było w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że organ do dnia rozprawy nie rozstrzygnął sprawy ani formalnie, ani merytorycznie orzekając co do istoty sprawy. W okresie tych kilku lat PINB niewątpliwie dopuszczał się rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania, w szczególności określających terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Ani razu nie poinformował skarżącego (czy też inwestorów) o przyczynach zwłoki i nie określił nowego terminu załatwienia sprawy, o czym wyraźnie stanowi przepis art. 36 § 1 k.p.a. Taka sytuacja nie jest możliwa do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje, iż przewlekłość postępowania organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgromadzona w sprawie chaotyczna dokumentacja prowadzi ponadto do wniosku, iż organ I instancji nie bardzo wie, jakie konkretnie czynności dowodowe winien podjąć (mimo, że pewnych wskazówek w tym zakresie udzielił mu WINB w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]), celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, które przepisy Prawa budowlanego (czy z 1974 r., czy z 1994 r.) i jak stosować. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w punkcie pierwszym wyroku zobowiązał PINB do rozpoznania wniosku M. O. z dnia 29 grudnia 2008 r., uzupełnionego pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. – w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Ustalając następnie w punkcie drugim sentencji wyroku, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pełni uzasadnione stało się wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 1 i 2, w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie trzecim wyroku. Powyższą grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż grzywna w wysokości 1 000 zł będzie dostatecznie represyjna, a jednocześnie spełni cele w zakresie prewencyjnego oddziaływania i będzie dyscyplinować organ do sprawnego prowadzenia innych postępowań. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd w punkcie czwartym wyroku odrzucił skargę M. O. w przedmiocie przyznania odszkodowania, ponieważ nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie piątym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło