II SAB/Łd 119/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E.Z. i P.Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz skarżących E. Z. i P. Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 26 września 2022 roku, pod pozycją [...]. dc Sygn, akt II SAB/Łd 119/22 U Z A S A D N I E N I E Pismem z 27 lipca 2022 r., które wpłynęło do organu 28 lipca 2022 r. E. i P.Z. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilius influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapalaniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. I.P. ogniska odry związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z nich wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszenie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy się ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek a zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim pismem z 4 sierpnia 2022 r. udzielił wnioskodawcom odpowiedzi w żądanym zakresie, które dręczono wnioskodawcom 9 sierpnia 2022 r. E. i P.Z. pismem nadanym 25 sierpnia 2022 r. wnieśli skargę na bezczynność na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2, w zw. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - u.d.i.p.), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. W konsekwencji wnieśli o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnili, że "w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych wnieśli o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych" i nie dostali pełnej odpowiedzi na złożony wniosek. Zdaniem skarżących organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p., czym naruszył 14 dniowy termin, wynikający z art. 13 ust. 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowego Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim stwierdził, że jest nie jest ona uzasadniona i wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismem z 4 sierpnia 2022 r. udzielił stronie odpowiedzi w żądanym zakresie, tymczasem w skardze strona zarzuciła, iż do chwili obecnej nie otrzymała pełnej odpowiedzi na zadane pytanie cyt.: "ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?". Organ dodał, że na tak zadane pytanie udzielono odpowiedzi, że "w ostatnich 5 latach nie odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych". Organ zauważył jednocześnie, iż strona w sposób jednoznaczny nie wniosła o udzielenie odpowiedzi dotyczącej zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, czy przypadków śmiertelnych tak jak to uczyniła w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.) Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Poza tym należy wyjaśnić, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udostępnienie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym miejscu należy podkreślić, że w uchwale 7 sędziów z 22 czerwca 2020r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z kolei jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 października 2021 r., III OSK 3789/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl), powyższa uchwała pozostaje wiążąca również dla sądu rozpoznającego skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na zasadzie art. 269 p.p.s.a., bowiem znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w sytuacji, gdy w chwili wniesienia skargi do sądu organ udostępnił żądaną informację publiczną i w związku z tym nie pozostaje już w bezczynności, a jednocześnie w takiej sytuacji nie jest wydawana decyzja administracyjna. Jak podkreślano w powyższej uchwale z 22 czerwca 2020 r., zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc jak w rozpoznawanej sprawie udostępnienie żądanej informacji publicznej. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. W ocenie NSA zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno - technicznej. Sytuacja taka, zdaniem NSA, również stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność przez sąd administracyjny, o której mowa w uchwale z 22 czerwca 2021 r., II OPS 5/19. Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 grudnia 2021 r., III OSK 7055/21: "Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. Na gruncie u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten, uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej". Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ administracji udostępnił skarżącym żądaną informację publiczną jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu. Okoliczność ta jest bezsporna, a potwierdzają to załączone do akt administracyjnych zwrotne potwierdzenia odbioru doręczonej odpowiedzi. Sami skarżący tego tez nie kwestionują, wyjaśniając jedynie, że nie dostali pełnej odpowiedzi na złożony wniosek, wskazując, że dotyczy "zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych". Jak wynika z treści wniosku takiego pytania skarżący nie zadali. Najbliższe treścią jest natomiast pytanie zawarte w punkcie 7 wniosku, które brzmi: "Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne"? Na tak zadane pytanie organ udzieli odpowiedzi wskazując, że ""Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim w ostatnich 5 latach nie odnotował ciężkich odczynów poszczepiennych". W ocenie sądu udzielona przez organ odpowiedź jest wyczerpująca i w pełnym zakresie odpowiada na zadane we wniosku pytanie. Wskazana na etapie skargi inna treść pytania nie zmienia powyższej konstatacji. Tym samym w realiach niniejszej sprawy sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi do sądu, gdyż żądaną informację udostępnił przed złożeniem skargi. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym sąd orzekł w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. is