II SAB/Łd 12/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie podjęcia działań dotyczących nieterminowych wypłat zasiłków przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej postanawia - odrzucić skargę. A.D. P. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. polegającą na nieudzieleniu w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a. odpowiedzi na pismo z dnia 26 listopada 2010r. dotyczące działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że wskazane w skardze pismo skarżącego dotyczyło nieterminowych wypłat zasiłków przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej oraz nieproporcjonalności ich kwot w stosunku do kryterium dochodowego. Pismo to zostało przekazane Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej, o czym poinformowano skarżącego przesyłając mu stosowną informację za pośrednictwem faxu stosownie do jego żądania. Organem właściwym do rozpatrzenia tej skargi jest Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., a nie Prezydent Miasta Ł. będący Kierownikiem Urzędu Miasta Ł. W dniu 24 lutego 2011r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego pismo. Ponadto skarga nie dotyczy zakresu działania administracji publicznej objętej właściwością rzeczową sądów administracyjnych określoną w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 marca 2011r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanej skargi. Stosowne wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 17 marca 2011r. W związku z tym zakreślony w zarządzeniu z dnia 16 marca 2011r. termin upłynął 24 marca 2011r. Wskazany wyżej brak formalny skargi nie został jednakże usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Sprawami sądowoadministracyjnymi są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których z mocy odrębnych ustaw stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem skargi P. W. jest bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie jego pisma z dnia 26 listopada 2010r. W piśmie tym skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o zajęcie stanowiska w związku z nieterminowymi wypłatami zasiłków przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Delegaturę Ł. – W. Zarzucił również, że kwoty "transferowanych" zasiłków są nieproporcjonalne. W ocenie sądu pismo to stanowiło w istocie skierowaną do Prezydenta Miasta Ł. skargę wniesioną w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem tego rodzaju skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że skarga ta stanowi odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno – techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi, jak również bezczynności organu w jej udzieleniu. Jak zaś już wyżej wskazano sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w p.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z dnia 9 grudnia 1999r., III SAB 7/99 – ONSA 2001/1/27, z dnia 12 kwietnia 2001r., I SA 2668/00, Lex nr 54426, z dnia 23 lipca 2001r., II SAB 213/00, Lex nr 54555, z dnia 21 listopada 2000r., sygn. akt III SAB 108/99, Lex nr 48017, z dnia 15 października 2009r., I OSK 1382/09 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku także żadne ustawy szczególne. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji tego w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ (art. 237 § 1 i 3 K.p.a.) niezależnie od formy, jaka zostanie temu nadana. Wobec powyższego należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 K.p.a. Nadto skarżący pomimo upływu zakreślonego w zarządzeniu z dnia 16 marca 2011r. terminu nie usunął wskazanego w nim braku formalnego. Nie podpisał skargi ani nie złożył podpisanego egzemplarza skargi. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. natomiast stanowi, iż skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do skargi należy zatem stosować przepisy Działu III Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Rozdział 1 – pisma w postępowaniu sądowym, w tym art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w myśl, którego każde pismo strony powinno zawierać jej podpis albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W orzecznictwie, jak i w doktrynie nie budzi natomiast wątpliwości, że podpis wnoszącego pismo musi być własnoręczny, tj. stanowić znak ręczny określonej osoby pozwalający na jej identyfikację. Wyjątek od tej zasady określa art. 46 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Z akt sprawy nie wynika jednakże, aby sytuacja o jakiej mowa w tym przepisie, miała miejsce w niniejszej sprawie. Niepodpisanie skargi w wyznaczonym terminie oznacza, że skarżący nie usunął jej braku formalnego. Okoliczność ta również stanowi podstawę do odrzucenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. A.D.