II SAB/Łd 121/18

Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 roku sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego - oddala skargę. a.bł. S.S. 6 lipca 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w Ł., przy ul. A 6. Strona skarżąca podniosła, że organ prowadząc postępowanie narusza następujące przepisy: 1. art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. -poprzez brak wyznaczenia terminu załatwienia sprawy wszczętej w dniu 8 marca 2017 r. bez jakiegokolwiek uzasadnienia, przy czym nie poinformowano skarżącego o prawie wniesienia ponaglenia; 2. art. 36 § 1 i 2 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i przyczynach zwłoki, co uniemożliwia skarżącemu również wzięcie aktywnego udziału w postępowaniu i przyczynienie się do szybszego załatwienia sprawy; 3. art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez utrudnianie stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy, brak udzielania informacji o stanie sprawy i wyjaśnień dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego, która faktycznie uniemożliwia ustalenie stanu sprawy i przyczyn zwłoki w jej rozpoznaniu; 4. art. 77, 78 i 79 k.p.a. poprzez opieszałe gromadzenie materiału dowodowego polegające m.in. na wyznaczaniu terminów oględzin/wizji lokalnych mieszkania skarżącej lub budynku w sposób uniemożliwiający skarżącej wzięcie w nich udziału oraz sporządzania w sposób niekompletny i wybiórczy protokołów tych oględzin, brak przeprowadzenia ekspertyzy mykologicznej konstrukcji budowlanej budynku mieszkalnego przy ul. B 6 w Ł. Strona wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu skargi S. S. wskazała, że 19 kwietnia 2018 r. skierowała do organu ponaglenie wnosząc o zakończenie postępowania dotyczącego nieprawidłowego stanu budynku mieszkalnego przy ul. A 6 w Ł. Wniosek o wszczęcie postępowania pochodził od strony, postępowanie zostało wszczęte 8 marca 2017 r. Organ nie podjął żadnych działań zmierzających w sposób bezpośredni do zakończenia postępowania, nie wskazał terminu jego zakończenia, nie informował skarżącej o stanie sprawy. Podejmowane działania nie przyniosły spodziewanego efektu, były prowadzone w sposób nierzetelny i wybiórczy. Organ nie informuje skarżącej o zakresie i przebiegu postępowania oraz odmawia udzielenia wyjaśnień co do zgromadzonego materiału dowodowego, w sposób opieszały gromadzi materiał dowodowy nie uwzględniając wniosków dowodowych skarżącej. Terminy oględzin lokalu skarżącej zostały wyznaczone w sposób uniemożliwiający jej wzięcie w nich udziału. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku położonego w Ł. przy ul. A 6, ewentualnie o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 29 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z 17 sierpnia 2018 r. wraz z załącznikami oraz uchwały Rady Miejskiej w Ł. z 4 lipca 2018 r. na okoliczność złego stanu technicznego budynku oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. S. S. podniosła, że jest najemcą lokalu w budynku przy A 6 w Ł., a prawidłowy stan budynku wywiera bezpośredni wpływ na jej sytuację prawną. Stan budynku stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącej, a rozstrzygnięcie sprawy leży w jej interesie faktycznym, jak i prawnym. Skarżąca żąda wydania decyzji ze względu na swój interes prawny, wynikający ze stosunku najmu, a postępowanie w zakresie nieprawidłowego stanu budynku zostało wszczęte na wniosek pochodzący od skarżącej. Na rozprawie 17 października 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu budynku zostało wszczęte postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. S. S. zwracała się do różnych organów z pismami informującymi o bardzo złym stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A 6 w Ł. Na skutek tych informacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. 8 sierpnia 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego tego budynku. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte nie na wniosek strony skarżącej ale z urzędu. S. S. udzieliła jedynie informacji o stanie technicznym budynku, co było podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu, a nie na wniosek skarżącej. Stronami postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku są organ (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł.) oraz właściciel budynku – Gmina Miasto Ł. reprezentowana przez Zarząd Lokali Miejskich. Skargę na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może wnieść tylko podmiot będący stroną tego postępowania. Rozważenia więc wymaga, czy S. S. jest także stroną postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu budynku, w którym zajmuje lokal na podstawie umowy najmu. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Status strony postępowania administracyjnego nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, ale z przepisów prawa. Istotną cechą strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest to, że jest ona podmiotem własnych praw (interesów prawnych) lub obowiązków, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa administracyjnego mającymi stanowić podstawę skierowania żądania stosownych czynności organu administracji. Postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. A 6 w Ł. toczy się na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane, w części dotyczącej obowiązków właścicieli lub zarządu obiektów budowlanych. Strona swoje uprawnienia do udziału w postępowaniu administracyjnym wywodzi z faktu, że jest najemcą jednego z lokali położonych w budynku przy ul. A 6 w Ł. Obowiązki i uprawnienia związane ze stosunkiem najmu regulują przepisy prawa cywilnego – ustawie o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, czy Kodeksu cywilnego. To na podstawie tych przepisów skarżąca może dochodzić swoich praw wobec wynajmującego. Brak jest natomiast podstaw do uznania, że w postępowaniu dotyczącym nieprawidłowego stanu technicznego budynku prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skarżąca może dochodzić swoich uprawnień, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Organ trafnie więc podnosi, że skarga została wniesiona przez osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Odrzucenie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy brak interesu prawnego jest oczywisty. W rozpoznawanej sprawie sąd dokonał oceny, czy skarżąca może być uznana za stronę postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, a brak legitymacji procesowej do wniesienia skargi skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Sąd nie uwzględnił też wniosków dowodowych strony zawartych w piśmie z 29 sierpnia 2018 r. Nie jest sporne, że budynek przy ul. A 6 w Ł. jest w złym stanie technicznym, a uchwała Rady Miejskiej w Ł. z 4 lipca 2018 r. dotyczy działań innego podmiotu – Dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. dc