II SAB/Łd 125/13

Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...]w Ł. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej samowolnego użytkowania chlewni postanawia: odrzucić skargę. a.bł. J. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...]w Ł. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej samowolnego użytkowania chlewni. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że nie pochodzi ona od strony postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na terenie nieruchomości zlokalizowanej przy ul. A 50 w T., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z dnia 28 października 2013 r. skarżąca została wezwana do określenia interesu prawnego do wniesienia skargi na bezczynność PINB dla Powiatu [...] [...] w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej samowolnego użytkowania chlewni, przede wszystkim zaś zobowiązano ją do określenia numeru ewidencyjnego nieruchomości w stosunku, do której przysługuje jej prawo własności – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że jest właścicielką działki nr 226/2 obręb [...] w T. przy ul. A, sąsiadującej z posesją, na której znajduje się chlewnia. Fetor związany z hodowlą świń uniemożliwia skarżącej korzystanie z przysługującego jej prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle przywołanej regulacji prawnej o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy Sąd w pełni aprobuje przyjmuje się, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SO/Bk 13/12 - Lex nr 1289343, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 sygn. akt II OSK 439/10 - Lex nr 992577). Stosownie do treści art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Powyższy przepis określa bezspornie katalog podmiotów, na których spoczywa obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem tylko właściciel lub zarządca obiektu są stronami postępowania administracyjnego związanego z użytkowaniem obiektu, w tym także postępowania dotyczącego ewentualnej nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, uregulowanego w przepisach art. 71 i 71a Prawa budowlanego. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem obiektu w tego typu sprawie posiada wyłącznie interes faktyczny. W niniejszej sprawie J. O., będąc właścicielką działki nr 226/2 w T. przy ul. A, niewątpliwie nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] w Ł. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej samowolnego użytkowania chlewni, usytuowanej na nieruchomości nr 222, choć legitymuje się interesem faktycznym, którego posiadanie nie uprawnia jednak do skutecznego uruchomienia postępowania przed Sądem administracyjnym. Z tego też powodu Sąd uznał skargę J. O. za niedopuszczalną. W rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. a.bł.