II SAB/Łd 130/23

Dnia 18 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie skargi na działania pracowników inspektoratu nadzoru budowlanego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z 15 listopada 2023 r. E.M. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie skargi na odmowę wykonania przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. kserokopii projektu technicznego wentylacji mechanicznej z akt sprawy. Skarżąca wyjaśniła, że w odpowiedzi na wniosek skarżącej złożony drogą elektroniczną w sprawie wydania kopii projektu, PINB zalecił jej przyniesienie własnej kserokopiarki celem wykonania żądanej kserokopii projektu, ponadto pracownik chciał "wyłudzić" kwotę 165 zł za uwierzytelnienie kserokopii, co nosi znamiona nadużycia stanowiska i wykroczenia administracyjnego. Skarżąca złożyła 14 lutego 2023 r. skargę na pracownika organu. Nie otrzymała jednak odpowiedzi od PINB w P., wobec czego 17 kwietnia 2023 r. wniosła wezwanie do udzielenia odpowiedzi. Na to wezwanie również nie otrzymała odpowiedzi, zatem 18 czerwca 2023r. wniosła ponaglenie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Organ ten zamiast jednak wydać decyzję, odesłał akta do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P., dopuszczając się rażącego naruszenia prawa, gdyż pominął zupełnie treść art. 221 § 1 k.p.a. Na tej podstawie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 8, 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy tj. bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Wniosła o stwierdzenie bezczynności organu i niezałatwienie w terminie sprawy, nadto o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2 000 zł, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie trybu wskazanego w art. 37 K.p.a., co przesądza o zaistnieniu przesłanki z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wyjaśnił jednocześnie, że przekazał skargę do organu pierwszej instancji, celem jej załatwienia, gdyż dotyczyła ona pracownika tegoż organu, zatem organ wyższego stopnia nie był władny do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 – przywołana dalej w tekście jako: "p.p.s.a") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje zatem w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia) oraz akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, mając na uwadze skargę E.M., iż jej przedmiotem nie jest żaden z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Argumenty skargi oraz akta sprawy uzasadniają tezę, iż intencją strony było podważenie prawidłowości działań podejmowanych przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., na co wskazuje także powołanie się w skardze z 14 lutego 2023 r. na przepis art. 221 § 1 k.p.a. Treść skargi nakazuje tym samym zakwalifikować ją do postępowania uregulowanego działem VIII zatytułowanym "Skargi i wnioski" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775). Postępowanie skargowe stanowi natomiast rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów władzy publicznej (art. 63 Konstytucji RP). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i nast. kodeksu postępowania administracyjnego) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tegoż postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stronie niezadowolonej z załatwienia skargi na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli na podstawie art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 30 marca 2007 r., I OSK 322/07 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując powyższe, w ocenie sądu skarga niniejsza jest w istocie skargą na bezczynność organu, ale powstałą na gruncie złożonej wcześniej skargi, w trybie Działu VIII k.p.a. z 14 lutego 2023 r., dotyczącej nienależytego działania organu, a w zasadzie jego pracownika. W konsekwencji skarga nie mieści się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że niedopuszczalne jest aby sąd administracyjny badał zasadność takiej skargi, która w tej sytuacji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd odrzuca bowiem skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.