II SAB/Łd 134/17

Dnia 8 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania, przebudowy, użytkowania i stanu technicznego linii energetycznej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku S. M. z dnia 28 października 2016 roku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Wnioskiem z dnia 28 października 2016 r. S. M. zwrócił się do Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z wnioskiem o wszczęcie postępowania "w przedmiocie wybudowania, przebudowy i użytkowania linii energetycznej, położonej w B., przy ul. A wraz z jej stanem technicznym, zagrażającym życiu (pochylone, powykruszane żelbetowe słupy)". W dniu 18 listopada 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił z wnioskami do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w B., Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego w B., Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B. oraz Archiwum Państwowego w P. o przeprowadzenie kwerendy w zakresie archiwalnej dokumentacji procesu inwestycyjnego oraz udostępnienia potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentacji archiwalnej, w zakresie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej linii. Ponadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. wezwał osobę reprezentującą B S.A. do osobistego stawiennictwa, w charakterze strony, celem złożenia wyjaśnień dotyczących budowy bądź przebudowy linii wraz z przedłożeniem dokumentów sprawy. Następnie przy piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. Urząd Miasta B., Wydział Geodezji i Architektury przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzji o pozwoleniu na budowę w/w linii energetycznej oraz kserokopię projektu technicznego dotyczącą budowy linii energetycznej. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 11 stycznia 2017 r. ustalono, iż linia energetyczna przy ul. A składa się z dwóch odcinków. Odcinek nr 1 z 9 stanowiskami słupowymi zasilany jest ze stacji transformatorowej nr [...]. Odcinek nr 2 z 10 stanowiskami słupowymi zasilany jest ze stacji transformatorowej nr [...]. Stwierdzono ubytki w konstrukcji betonowej, widoczne pręty zbrojeniowe oraz niewielkie odchylenia od pionu kilku stanowisk słupowych, co zostało przedstawione w dokumentacji fotograficznej, będącej załącznikiem do protokołu kontroli. Taki stan techniczny dał podstawę do powstania uzasadnionej wątpliwości co do odpowiedniego stanu technicznego w/w linii. Pismem z dnia 24 stycznia 2017r. strony zostały powiadomione o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego napowietrznej linii energetycznej zlokalizowanej w B. przy ul. A. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na B S.A. obowiązek sporządzenia oceny technicznej w zakresie nieprawidłowości stanu technicznego napowietrznej linii energetycznej ze szczególnym uwzględnieniem słupów. Przy protokole z dnia 31 stycznia 2017r. S. M. wniósł o doręczanie mu wszelkich pism dotyczących postępowania, a w przypadku nie uznania go za stronę o wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. W dniu 28 lutego 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. poinformował S. M. o odmowie wydania postanowienia w trybie art. 61a K.p.a., z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie toczy się z urzędu, nadto nie jest on stroną postępowania i nie będzie informowany o jego przebiegu. Pismem z dnia 3 marca 2017r. S. M. złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednak organ wyższego rzędu odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. Przy piśmie z dnia 31 marca 2017r. B S.A. przedłożyło opracowanie dotyczące stanu technicznego napowietrznej linii energetycznej. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał B S.A. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w ocenie technicznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wybudowania, przebudowy i użytkowania linii energetycznej, wybudowanej przy ul. A wraz z jej stanem technicznym, zagrażającym życiu (pochylone, powykruszane żelbetowe słupy). Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zakreślonym przez sąd terminie, stwierdzenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej odrzucenie. Na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. skarżący poparł skargę i wskazał, że pierwotny wniosek, który obejmował wybudowanie, przebudowę, użytkowanie i stan techniczny linii energetycznej zmierzał do ustalenia legalności jej powstania. Sam plan realizacyjny osiedla i dokumenty wskazują jedynie na infrastrukturę konieczną do jego powstania. W ocenie skarżącego nie ma żadnej decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej, a więc i odbioru tej linii energetycznej. Organ załączając dokumenty uznał, że linia jest wybudowana zgodnie z prawem i skupił się na stanie technicznym owego słupa. Przechodząc przez krąg stron postępowania z art. 66 prawa budowlanego uznał, że nie ma on przymiotu strony. Wskazał również, że z tego słupa, który stoi w granicy z jego działką biegnie przyłącze napowietrzne. Od końca stycznia nie ma od organu żadnej informacji o toczącym się postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Dla dokonania oceny potencjalnej bezczynności organu istotne jest, że jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, aktualnie również pouczając stronę o prawie wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie rację przyznać należy skarżącemu, że organ pozostaje bezczynny w zakresie rozpoznania jego pisma z dnia 28 października 2016 r. W powyższym piśmie skarżący domagał się wszczęcia postępowania "w przedmiocie wybudowania, przebudowy i użytkowania linii energetycznej położonej w B. przy ul. A wraz z jej stanem technicznym, zagrażającym życiu (pochylone, powykruszane żelbetowe słupy)" oraz uznania go w tym postępowaniu za stronę. Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. organ poinformował skarżącego, że postępowanie w przedmiocie jego wniosku zostanie zakończone w terminie 30 dni od daty zakończenia postępowania wyjaśniającego. W piśmie z dnia 21 grudnia 2016 r. organ zawiadomił m.in. skarżącego o planowanych oględzinach w dniu 11 stycznia 2017 r. W dalszej kolejności organ wszczął postępowanie w przedmiocie stanu technicznego linii energetycznej i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a., nałożył na B S.A., Oddział [...], Rejon Energetyczny B., B., R.-K., obowiązek sporządzenia oceny technicznej w zakresie nieprawidłowości stanu technicznego napowietrznej linii energetycznej zlok. przy ul. A w B., ze szczególnym uwzględnieniem słupów, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. Z kolei decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] organ I instancji nakazał B S.A., Oddział [...], Rejon Energetyczny B., B., R.-K., w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dot. wymienionych słupów napowietrznej linii energetycznej 0,4 kV zlokalizowanej przy ul. A w B. Analiza przedstawionego stanu faktycznego wskazuje, że organ I instancji pozostaje bezczynny wobec wniosku skarżącego dotyczącego kontroli legalności budowy, przebudowy i użytkowania linii energetycznej przy ul. A. Podkreślić w tym miejscu należy, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy, do zadań organów nadzoru budowlanego należy dokonywanie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje zgodnie z art. 84a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji gdy do właściwego organu – powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wpływa informacja o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie właściwego postępowania. Nawet jeśli organ nie widzi podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej, winien sprawę zakończyć poprzez wydanie decyzji w terminie wskazanym w przepisach K.p.a. W sprawie niniejszej wniosek skarżącego z dnia 28 października 2016 roku dotyczył słupa energetycznego i przebiegającej linii napowietrznej, który jest usytuowany prawie w granicy z jego działką, i z którego jest prowadzone przyłącze do nieruchomości. Powyższe czyni też po stronie S. M. przymiot strony w zainicjowanym przez niego postępowaniu głównym o zbadanie legalności wybudowania linii napowietrznej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ I instancji zakończył wszczętą z urzędu sprawę dotyczącą stanu technicznego linii energetycznej. Oznacza to z kolei, że organ nie wszczął i nie prowadził postępowania z urzędu w sprawie dotyczącej "wybudowania, przebudowy i użytkowania linii energetycznej" przy ul. A w B., a tym samym pozostaje bezczynny wobec wniosku skarżącego z dnia 28 października 2016 r. Na dzień wniesienia skargi, jak również na dzień wyrokowania przez Sąd, organ administracji w prawnie ustalonym terminie nie zakończył zatem postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu i nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Skarga podnosząca zarzut niezałatwienia sprawy zainicjowanej pismem z dnia 28 października 2016 r. jest zatem uzasadniona, co czyniło zasadnym zobowiązanie organu do załatwienia wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji, wyznaczając trzydziestodniowy termin od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W punkcie 2 wyroku Sąd, zważywszy na okres pozostawania w bezczynności stwierdził, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie 3 Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 500 zł uznając ją za adekwatną do stopnia naruszenia prawa przez organ. W punkcie 4 wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w kwocie 500 zł. Sąd uznał, że grzywna w wymierzonej wysokości spełni swą dyscyplinującą funkcję. O kosztach postępowania należnych od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. m.m.