II SAB/Łd 140/14

Dnia 29 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 roku sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3) zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS II SAB/Łd 140/14 U Z A S A D N I E N I E W dniu 31 lipca 2014 r. P.K. przesłał drogą elektroniczną do Urzędu Gminy L. wniosek o udostępnienie informacji, czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej - wniósł o udostępnienie treści umowy w formie plików pdf (skanów). Potwierdzenie otrzymania wiadomości elektronicznej zostało wysłane do nadawcy również w dniu 31 lipca 2014 r. W dniu 22 sierpnia 2014 r. P.K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na bezczynność Wójta Gminy L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy L. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku, gdyby po złożeniu skargi organ doręczył żądaną informację publiczną, skarżący wniósł o uznanie, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie udzielania informacji publicznej, umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wskazał, że odpowiedź została udzielona w formie elektronicznej w dniu 28 sierpnia 2014 r., zaś potwierdzenie otrzymania wiadomości nastąpiło w dniu 2 września 2014 r. Organ wyjaśnił, że brak udzielenia odpowiedzi w wyznaczonym ustawą terminie był wynikiem okresu wakacyjnego. Ponadto organ pozostawał w przekonaniu, że termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego wynosi 30 dni, jak to wynika z kpa i dopiero po otrzymaniu skargi od skarżącego powziął informację, iż termin ten wynosi 14 dni. Pełnomocnik organu zauważył również, że zachodzi uzasadnione przekonanie, że mimo udzielenia odpowiedzi przez organ w dniu 28 sierpnia 2014 r. i potwierdzenia doręczenia z dnia 2 września 2014 r. skarżący wniósł świadomie skargę, aby uzyskać koszty związane z postępowaniem sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Wyjaśnienia wymaga, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., 782) – dalej ustawa. Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, obowiązane są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także podmioty reprezentujące inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe żądanie udzielenia informacji skierowane zostało do podmiotu zobowiązanego. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 ustawy). Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Poza sporem pozostaje fakt, że żądanie udzielenia informacji publicznej wniesione zostało w dniu 31 lipca 2014 r., zaś informacja została udostępniona w dniu 28 sierpnia 2014 r. Skarga na bezczynność została natomiast złożona w Urzędzie Gminy L. w dniu 27 sierpnia 2014 r. Oznacza to, że w dniu składania skargi organ pozostawał w bezczynności, która ustała jednak na dzień rozpoznawania skargi przez sąd administracyjny. Wniesiona skarga spełniła zatem swoją rolę, gdyż doprowadziła do niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji. Wobec powyższego postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności w dacie orzekania przez sąd okazało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlegało umorzeniu. Badając przedmiotową skargę sąd miał także na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność organu polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce oraz czy doszło do rażącego naruszenia prawa czy też nie. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł w punkcie pierwszym wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W punkcie drugim wyroku Sąd stwierdzając, iż bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzekł na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. AG