II SAB/Łd 143/14

Dnia 28 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 roku sprawy ze skargi Pi. K. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS W dniu 17 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga P. K., reprezentowanego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy B. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto, na wypadek, gdy organ doręczy żądane informacje publiczne po złożeniu niniejszej skargi, strona wystąpiła o uznanie, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika z uzasadnienia skargi, w dniu 17 lipca 2014 r. skarżący przesłał drogą elektroniczną wniosek o udostepnienie informacji publicznej w zakresie: czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej o udostepnienie treści umów. Potwierdzenie otrzymania wiadomości elektronicznej zostało wysłane do nadawcy również w dniu 17 lipca 2014 r. Uzasadniając skargę skarżący przedstawił obszerną wykładnię przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., 782 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) wykazując, iż Wójt Gminy B. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji publicznej w świetle art. 4 ustawy. Nadto, iż żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, co oznacza, że informacja winna zostać skarżącemu udzielona. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o uwzględnienie skargi w całości, gdyż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania. Organ wskazał, że w dniu 29 sierpnia 2014 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi przesyłając żądaną informację publiczną wraz z załącznikami w postaci umów. Organ przyznał, iż uchybił terminowi wynikającemu z art. 13 ust. 1 ustawy, gdyż odpowiedź wraz z informacją publiczną skarżący otrzymał w dniu 29 sierpnia 2014 r., zaś ustawowy termin upływał w dniu 31 lipca 2014 r. Wójt Gminy dodał, iż wobec osoby odpowiedzialnej za powstałe uchybienie podjęte zostaną stosowne środki dyscyplinujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.),, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009/4/63). Skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli udostępnienie żądanej informacji publicznej nastąpiło po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność organu, to postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co obliguje sąd do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 646/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Wyjaśnienia jednakże wymaga, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także podmioty reprezentujące inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe żądanie udzielenia informacji skierowane zostało do podmiotu zobowiązanego – Wójta Gminy B. Z kolei informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 ustawy). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, powtórzyć należy, iż celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Poza sporem pozostaje fakt, że żądanie udzielenia informacji publicznej wniesione zostało w dniu 17 lipca 2014 r., zaś informacja została udostępniona w dniu 29 sierpnia 2014 r. Skarga na bezczynność została natomiast złożona w Urzędzie Gminy B. w dniu [...] sierpnia 2014 r. Oznacza to, że w dniu składania skargi organ pozostawał w bezczynności, która ustała jednak na dzień rozpoznawania skargi przez sąd administracyjny. Wniesiona skarga spełniła zatem swoją rolę, gdyż doprowadziła do niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji. Wobec powyższego postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności w dacie orzekania przez sąd okazało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak sentencji. Sąd miał nadto na uwadze, iż przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność organu polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce oraz czy doszło do rażącego naruszenia prawa czy też nie. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. W świetle powyższego sąd stwierdził, iż bezczynność Wójta Gminy B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych wszystkich względów sąd orzekł w pkt 1 wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pkt 2 wyroku sąd stwierdził, iż bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i orzekł na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. LS