II SAB/Łd 146/16

Dnia 6 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 roku sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie użytkowania budynku socjalno - biurowego 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS W dniu 1 lutego 2016 r. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 2470 w miejscowości K. [...], gmina R. W motywach skargi jej autorka wskazała, że decyzją z dnia [...] nr [...] [...]WINB w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...], znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku zażalenia skarżącej na bezczynność organu I instancji, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] nr [...] wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy, poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 8 stycznia 2016 r. oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca powołując się na brzmienie art. 35 i art. 36 § 1 K.p.a. wskazała, że dopiero w dniu 28 października 2015 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, pozostając od tamtego czasu w bezczynności. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] nr [...] w B. udzielił PPHU A pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 2473, w miejscowości K. [...] gm. R. W dniu 1 grudnia 2008 r. A. W. złożyła w PINB w B. wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] PINB wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na postawie art. 155 K.p.a. uchylił własną decyzję i orzekł o udzieleniu PPHU A pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 2470, w miejscowości K. [...], gmina R. W toku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu skargi A. W. na bezczynność organu, wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 8 stycznia 2016 r. W dniu 1 lutego 2016 r. A. W. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. skargę z dnia 26 stycznia 2016 r. na bezczynność. Decyzją z dnia [...] nr [...] PINB w B., działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. stwierdził, że ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...], znak: [...], udzielająca PPHU A pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 2473 w miejscowości K. [...], gmina R., została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jednakże z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, nie podlega ona uchyleniu. W piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca podtrzymała skargę i stwierdziła, że bezczynność organu miała charakter rażący. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. skarżąca poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc, że decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] zaskarżyła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Organ II instancji nie wydał jeszcze decyzji w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi A. W. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie użytkowania budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego w miejscowości K., gmina R. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 K.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Co istotne, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o wyczerpaniu przez skarżącą trybu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., a tym samym o dopuszczalności skargi na bezczynność PINB. Niewątpliwie, skarżąca w dniu 27 sierpnia 2015 r. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Postanowieniem z dnia [...] organ wyższego stopnia wyznaczył PINB dodatkowy termin załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 8 stycznia 2016 r. i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem skarga wniesiona w dniu 27 stycznia 2016 r. jest dopuszczalna. Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt sprawy niniejszej stwierdzić trzeba, że w dacie wniesienia skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. bez wątpienia pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej budynku socjalno-biurowego. Bezczynność ta ustała jednak po wniesieniu skargi w dniu 27 stycznia 2016 r., bowiem organ w dniu [...] wydał decyzję nr [...], mocą której stwierdził, że ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru w B. z dnia [...] nr [...] udzielająca PPHU A pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-biurowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 2473 w miejscowości K. [...], gm. R. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jednakże z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej nie podlegała ona uchyleniu. Niewątpliwie więc organ rozstrzygnął sprawę w trybie art. 104 § 1 K.p.a., zatem postępowanie w zakresie zobowiązania PINB do wydania aktu podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. O powyższym sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając następnie charakter bezczynności sąd stwierdził, że ponad trzyletnia bezczynność organu w załatwieniu sprawy dotyczącej użytkowania budynku socjalno-biurowego nie zasługuje na akceptację w demokratycznym państwie prawa i nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa. Bezspornym zatem jest, że bezczynność organu miała charakter rażący, o czym sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu orzeczono w punkcie trzecim wyroku mając na względzie regulację art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się wpis sądowy od skargi. Lp/