II SAB/Łd 150/21

22 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 22 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. ał W piśmie z 12 lipca 2021 r. J. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że 29 sierpnia 2019 r. wniosła o przyznanie świadczenia "500+". Odpowiednie dokumenty złożyła w MOPS w B. Jej mąż przebywa w Irlandii, co wskazała wyraźnie przy składaniu wniosku. Skarżąca została poinformowana, że dokumenty, które złożyła, zostały przesłane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. 29 listopada 2019 r. skarżącej udzielono informacji, że jej wniosek jest w trakcie rozpatrywania. 8 maja 2020 r. otrzymała kolejne pismo, z którego wynikało, że jej wniosek został przesłany do Irlandii Północnej. Skarżąca wskazała, że niejednokrotnie wysyłała prośby o szybsze rozpatrzenie wniosku, jednak każdy list i e-mail spotykał się z brakiem jakiegokolwiek odzewu. Udawała się również osobiście do urzędu, jednak z podobnym skutkiem. Od złożenia wniosku minęły już prawie dwa lata i sprawy nadal nie załatwiono. W opinii skarżącej postępowanie trwa znacznie dłużej niż wymagają tego okoliczności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] opisał stan sprawy i wyjaśnił, że wydłużenie terminu do załatwienia sprawy spowodowane jest dużą liczbą prowadzonych postępowań i koniecznością równoczesnego procedowania wielu różnych spraw. Sprawy z zakresu koordynacji świadczeń ze względu na konieczność zastosowania w prowadzonych postępowaniach nie tylko przepisów prawa polskiego, ale również prawa unijnego, są sprawami szczególnie skomplikowanymi oraz wieloetapowymi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 2 sierpnia 2021 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie jej podpisanego egzemplarza oraz nadesłanie dowodu, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wystąpiła do organu wyższego stopnia z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 25 sierpnia 2021 r. 30 sierpnia 2021 r. skarżąca nadesłała podpisany egzemplarz skargi wraz z pismami z 25 listopada 2020 r. oraz z 22 marca 2021 r. skierowanymi do [...] Urzędu Wojewódzkiego. W piśmie z 25 listopada 2020 r. wskazała, że od ponad roku ubiega się o przyznanie świadczenia "500+" i prosi o uzyskanie informacji na jakim etapie znajduje się jej sprawa. Z kolei w piśmie z 22 marca 2021 r. skarżąca stwierdziła, że sprawa dotycząca świadczenia "500+" nie została załatwiona i od sierpnia 2019 r. nie otrzymała w sprawie żadnej odpowiedzi. Skarżąca poinformowała organ, że przesyła dokument potwierdzający, że jej mąż nie pobierał i nie pobiera żadnych świadczeń na syna. Zwróciła uwagę na to, że Wojewoda [...] nieprawidłowo skierował jej dokumentację do Irlandii Północnej mimo, że instytucja zajmująca się zasiłkami znajduje się w Irlandii "Południowej". Skarżąca dodała, że liczy na szybkie rozwiązanie sytuacji. W innym przypadku będzie zmuszona skierować sprawę na drogę sądową. W wykonaniu zarządzenia z 1 grudnia 2021 r. skarżąca została wezwana do wyjaśnienia, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi, oprócz pism z 25 listopada 2020 r. i 22 marca 2021 r. wniosła do organu wyższego stopnia (Ministra Rodziny i Polityki Społecznej) ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), pod rygorem uznania, że takie ponaglenie nie zostało wniesione. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 10 grudnia 2021 r. W piśmie z 13 grudnia 2021 r. skarżąca oświadczyła, że cofa skargę. Wskazała jednocześnie, że organ 15 września 2021 r. przyznał jej wnioskowane świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jednoznacznie wskazują, jakie wymogi formalne powinna spełniać skarga wnoszona do sądu administracyjnego - art. 46 § 1 - 5, art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a tym samym zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej takim środkiem jest wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256) - powoływanej dalej jako: "K.p.a.". Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem zaskarżenia przewlekłego prowadzenia postępowania w aktualnym stanie prawnym jest złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, że skarga nie czyniła zadość powyższym wymaganiom, skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie jej podpisanego egzemplarza oraz do złożenia dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 K.p.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 25 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała egzemplarz podpisanej skargi oraz nadesłała dwa pisma (z 25 listopada 2020 r. oraz z 22 marca 2021 r.) skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, które jej zdaniem stanowiły dowód wyczerpania trybu z art. 37 K.p.a. Analizując treść nadesłanych przez skarżącą pism sąd doszedł jednak do przekonania, że nie sposób uznać, aby skarżąca wyczerpała przed wniesieniem skargi tryb określony w art. 37 K.p.a., a tym samym spełniła warunek dopuszczalności skargi, o którym stanowią art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. Za spełnienie tego wymogu nie sposób uznać pisma z 25 listopada 2020 r. czy też pisma z 22 marca 2021 r. Żadne z tych pism nie zostało skierowane do organu wyższego stopnia, którym zgodnie z art. 17 pkt 2 K.p.a. jest Minister Rodziny i Polityki Społecznej. W ocenie sądu żadne z tych pism nie nosi cech ponaglenia. W piśmie z 25 listopada 2020 r. skarżąca próbuje uzyskać od organu pierwszej instancji informację o stanie sprawy. Natomiast w piśmie z 22 marca 2021 r. zwraca co prawda uwagę na długi okres prowadzenia sprawy, ale zawiera ono zarzut nieprawidłowego przekazania dokumentacji do Irlandii Północnej, a w załączeniu do tego pisma skarżąca przekazała dodatkowe dokumenty. W wykonaniu kolejnego wezwania sądu z 1 grudnia 2021 r., w zakresie wyczerpania trybu z art. 37 K.p.a., skarżąca nie przedstawiła dokumentu, z którego wynikałoby, że tryb ten został w rozpoznawanej sprawie wyczerpany. W świetle powyższego uznać należy, że wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie została poprzedzona ponagleniem. Stan taki prowadzi do wniosku, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i dlatego na podstawie art. 53 § 2b w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Odnosząc się z kolei do oświadczenia skarżącej o cofnięciu skargi wyjaśnić trzeba, że cofnięcie skargi, jako czynność dyspozycyjna strony (rozumiana jako wyraz przyznanego prawa do rozporządzalności skargą) może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Innymi słowy, badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca z uwagi na brak wyczerpania trybu z art. 37 K.p.a. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. ał