II SAB/Łd 164/15

Dnia 27 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...]; 3. zasądza od Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł. na rzecz Stowarzyszenia A w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Pismem z dnia [...] Stowarzyszenie Studentów A złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzoi skargę na bezczynność [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Ł., polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W skardze postawiono zarzut naruszenia art. 13 i 14 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r. poz. 782 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.d.i.p.". W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyjaśniła, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014 przez [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych przesłała pocztą elektroniczną dnia 19 lutego 2015r. Dalej wskazano, że [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych [...] Izby Pielęgniarek i Położnych w Ł. nie udzielił informacji i do dnia wniesienia skargi nie zareagował na wniosek. W ocenie strony skarżącej żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Stowarzyszenie powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podkreśliło, że [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych [...] Izby Pielęgniarek i Położnych w Ł. posiada zdolność sądową jako jednostka organizacyjna, która wykonuje zadania publiczne polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego. Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o zobowiązanie [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty sądowej, wynagrodzenia pełnomocnika, opłaty skarbowej i opłaty pocztowej oraz o rozpoznanie sprawy w najszybszym możliwym terminie. W odpowiedzi na skargę [...]Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wyjaśnił, że skarżący w dniu 19 lutego 2015r. przesłał na adres emailowy biura [...] Izby Pielęgniarek i Położnych w Ł. wniosek o udzielenie informacji publicznej, wnosząc o przesłanie informacji o terminach i miejscach posiedzeń [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł. w bieżącym roku kalendarzowym. W odpowiedzi na wniosek [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. udzielił skarżącemu informacji w dniu 12 marca 2015r. na adres emailowy. Dalej w odpowiedzi na skargę podniesiono, że w dniu 19 lutego 2015r. skarżący przesłał drugi wniosek na adres emailowy biura [...] Izby Pielęgniarek i Położnych w Ł. dotyczący przesłania kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014 przez [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Łodzi. Z uwagi na identyczną szatę graficzną tych dwóch wniosków, osoba przyjmująca pocztę elektroniczną zakwalifikowała je jako jeden wniosek wysłany dwukrotnie. Po otrzymaniu skargi Stowarzyszenia Studentów A i wyjaśnieniu pomyłki w kwalifikacji drugiego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. wyjaśnił, iż rozpatrzył wniosek skarżącego o przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014, bowiem na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 i art. 17 u.i.d.p. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia 13 października 2015r. [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. wniósł o nieobciążanie kosztami postępowania w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił jednocześnie, że skarżący otrzymał w dniu 12 marca 2015r. na adres emailowy żądaną informację o terminach i miejscach posiedzeń [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł., co powoduje, że niezrozumiała jest postawa skarżącego polegająca na niepodjęciu jakiejkolwiek próby porozumienia z [...] Sądem, a następnie skierowane skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. nadmienił, że przedmiotowy tryb postępowania skarżący zastosował w stosunku do innych okręgowych sądów pielęgniarek i położnych. W ocenie [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł. postępowanie skarżącego jest oczywiście niewłaściwe i cechuje je niedochowanie sumienności. Organ dodał, że członkowie okręgowych sądów pielęgniarek i położnych wykonują swoje obowiązki społecznie, a zakresu działania i organizacji okręgowych sądów nie można porównać z sądami powszechnymi w zakresie udzielania jakichkolwiek informacji publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy powołanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Na wstępie zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r. poz. 658), przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2–8, pkt 10–14, pkt 19–32, pkt 34–39, pkt 41–47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60–69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74–81 tejże ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Przepis art. 149 P.p.s.a., określający rozstrzygnięcia jakie sąd może podjąć w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu, został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 40 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r., a zatem w niniejszym postępowaniu – wszczętym po dniu 15 sierpnia 2015r. – należy stosować art. 149 P.p.s.a. w nowym brzmieniu. Stosownie do znowelizowanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149 § 1b sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. o wymierzeniu organowi grzywny. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70). Co istotne dla samego stwierdzenia stanu bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w tym również kwestia zawinienia organu. O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Oceniając, czy w niniejszej sprawie wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznych przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Organizacja i zadania samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych określone zostały w ustawie z dnia 1 lipca 2011r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. nr 174 poz. 1038 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa". W oparciu o tę ustawę samorząd pielęgniarek i położnych realizuje konstytucyjny obowiązek sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem tych zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony (art. 2 ust. 1 ustawy). Organizację samorządu określa między innymi art. 2 ust. 4 ustawy, który to przepis wskazuje, że okręgowe izby pielęgniarek i położnych, obok Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, są jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną. Z kolei zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy okręgowy sąd pielęgniarek i położnych jest jednym z organów okręgowej izby. Działalność okręgowego sądu pielęgniarek i położnych obejmuje między innymi rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw z zakresu odpowiedzialności zawodowej (art. 34 i 55 ustawy). Zatem stwierdzić należy, że Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł.jako organ samorządu zawodowego wyposażony w kompetencje władcze jest podmiotem wykonującym zadania publiczne oraz zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych. Następnie wyjaśnić należy, czy żądana informacja w postaci orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014 przez [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. mieści się w pojęciu informacji publicznej. W tym zakresie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji publicznych. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p.). Ponadto art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wprost wskazuje, że prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu zawodowego i gospodarczego. Z uwagi na powyższe nie budzi wątpliwości, iż orzeczenia [...] Sądu Pielęgniarek i Położnych w Ł. stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Stwierdzić zatem trzeba, że [...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. zobowiązany był rozpoznać wniosek o udostępnienie orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014 w trybie u.d.i.p. W świetle uregulowań u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei, jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). W stanie faktycznym sprawy Stowarzyszenie złożyło wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną w dniu 19 lutego 2015r.. Organ nie udostępnił informacji niezwłocznie ani też nie powiadomił o jakimkolwiek opóźnieniu w tym zakresie. Co istotne w dniu złożenia skargi do sądu administracyjnego żądane we wniosku informacje publiczne nadal nie zostały przekazane wnioskodawcy, co oznacza, iż Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł.pozostawał w bezczynności i wobec tego należało orzec stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jak w punkcie pierwszym wyroku. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż po złożeniu skargi do sądu administracyjnego przez Stowarzyszenie Studentów A decyzją z dnia [...] nr [...][...] Sąd Pielęgniarek i Położnych w Ł. uchylił decyzję własną z dnia [...] oraz orzekł o udostępnieniu żądanej informacji w postaci orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014, zgodnie ze złożonym wnioskiem w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji. W tym stanie rzeczy brak podstaw do orzekania o zobowiązaniu organu do udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie więc Sąd stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku. Zdaniem Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zważywszy na fakt, że po wniesieniu skargi do Sądu organ udostępnił żądaną informację, a brak wcześniejszej reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynikał – na co przekonywująco zwrócił uwagę organ – z faktu przesłania przez skarżące Stowarzyszenie w tym samym dniu tj. w dniu 19 lutego 2015r. i w tym samym czasie dwóch wniosków z zakresu dostępu do informacji publicznej, co spowodowało ich błędną kwalifikację przez organ jako jednego i tego samego wniosku. Okoliczność ta, wskazująca na niezawinienie opóźnienie w załatwieniu wniosku, nie pozwala również na wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie trzecim wyroku Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., nie znajdując podstaw do odstąpienia od nałożenia tego obowiązku na stronę, która swym zachowaniem wywołała konieczność wniesienia skargi do sądu. IB