II SAB/Łd 17/06

Dnia 6 czerwca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 roku przy udziale - sprawy ze skargi K. F. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych w Ł. poinformował K. F., iż na podstawie § 12 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) jej wniosek z dnia 1 sierpnia 2005 r. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego pozostawiony został bez rozpatrzenia. K. F., pismem z dnia 15 stycznia 2006 roku skierowanym do Wojewody [...] wniosła zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. polegającą na nie wydaniu decyzji w sprawie powyżej wskazanego świadczenia. Pismo to zostało przesłane zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało za nieuzasadnione zażalenie K. F. na nie załatwienie w terminie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych w Ł. sprawy dotyczącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, iż nie można zarzucać organowi I instancji bezczynności ponieważ złożony przez skarżącą wniosek z dnia 1 sierpnia 2005 r. dotknięty był brakami formalnymi, które nie zostały uzupełnione pomimo licznych wezwań. Wnioskująca wystąpiła jako matka ( panna ) samotnie wychowująca dziecko. Z tego względu wezwano K. F., pismem z dnia 12 września 2005 r. do złożenia zaświadczenia z ZUS o zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego i zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka. W dniu 13 września 2005 r. do akt wpłynęło zaświadczenie z ZUS o zgłoszeniu wnioskującej do ubezpieczenia społecznego. Nie został złożony, do daty wyrokowania zupełny odpisu aktu urodzenia dziecka. W dniu 03 listopada 2005 r. w rozmowie telefonicznej z K. F. pracownik organu uzyskał informację, iż pogodziła się ona w wakacje z ojcem dziecka i prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Wtedy też wnioskująca została zobowiązana do dostarczenia z urzędu skarbowego zaświadczenia o dochodach ojca dziecka. Nadto pismem z dnia 7 grudnia 2005 r. wezwano K. F., do złożenia z urzędu skarbowego zaświadczenia o dochodach ojca dziecka za 2004 r. i do uzupełnienia wniosku, bez sprecyzowania w jakim zakresie. W odpowiedzi na wezwanie wnioskująca wyjaśniła w piśmie z dnia 27 listopada 2005 r., które wpłynęło do organu w dniu 5 grudnia 2005 r., że "nie jest upoważniona i nigdy nie będzie udzielała informacji na temat ojca dziecka, liczy się chyba to, że jest – żyje i płaci na dziecko" . Brak kompletnej dokumentacji w przedmiotowej sprawie uniemożliwił wydanie decyzji pozytywnej lub negatywnej dla strony i skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W dniu 31 marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga K. F. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 1 sierpnia 2005 r. o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Skarżąca zarzuciła, iż urzędnicy nie wydają decyzji ani pozytywnej ani negatywnej, zaś szczegółowe uzasadnienie skargi prześle bezpośrednio do Sądu. W odpowiedzi na skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu MOPS podniósł, iż złożony przez skarżącą wniosek dotknięty był brakami formalnymi uniemożliwiającymi jego rozpatrzenie. Pomimo pisemnych wezwań z dnia 12 września 2005 r., 7 grudnia 2005 r., oraz kilkakrotnego telefonicznego i osobistego powiadomienia strony o konieczności uzupełnienia złożonego wniosku i rygorach ustawowych wynikających z niedopełnienia tego obowiązku K. F. nie uzupełniła przedmiotowego wniosku. W świetle powyższych ustaleń zdaniem organu I instancji skarga na nie załatwienie sprawy w terminie jest bezzasadna. W niniejszej sprawie skarżąca była wielokrotnie , na każdym etapie postępowania informowana o stanowisku MOPS. Każdorazowo również była wzywana do uzupełnienia istniejących w sprawie braków formalnych, bez uzupełnienia których nie można było wydać w przedmiotowej sprawie decyzji zarówno pozytywnej, jak i negatywnej dla strony. W związku z powyższym wniosek skarżącej z dnia 1 sierpnia 2005 r., na podstawie § 12 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) pozostawiono bez rozpatrzenia o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w § 2 wskazanego wyżej artykułu – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach, między innymi, skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 ( pkt 8 ), tj. decyzji administracyjnych, które winny być wydane w toku postępowania administracyjnego. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Stanowisko takie, które Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podziela, wynika między innymi z opracowania: T. Woś - "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1999, wyd. II zmienione, str. 63 . Zostało ono wprawdzie zaprezentowane na tle art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ), która utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r., jednakże nadal jest ono aktualne z uwagi na analogiczne rozwiązanie przyjęte w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004r., tj. w ustawie p.p.s.a. Tak więc, wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie nie można organowi administracji - Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej Filia ds. Obsługi Świadczeń Rodzinnych w Ł. działającemu z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. postawić skutecznie zarzutu bezczynności. Po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia 1 sierpnia 2005 roku, organ podjął działania zmierzające do jego uzupełnienia i wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej w celu ustalenia świadczenia. Po podaniu we wniosku, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko ( panną ) bez podania danych ojca dziecka dotyczących jego miejsca zamieszkania, organ był upoważniony do zażądania odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka na podstawie § 4 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.), gdyż zaszła przesłanka do uznania, że ojciec dziecka jest nieznany i nie wiadomo też gdzie przebywa. W toku dalszego postępowania i po kolejnych wezwaniach skarżąca oświadczyła w piśmie z dnia 5 grudnia 2005 r. , że nie jest upoważniona do udzielania jakichkolwiek informacji na temat ojca dziecka, a w jej mniemaniu ważne jest to, że ojciec dziecka żyje i płaci na dziecko. Z uwagi na powyższy cytat należy też przyjąć, że nigdy K. F. nie zakwestionowała skutecznie treści notatki sporządzonej w dniu 3 listopada 2005 roku przez pracownika organu na temat odbytej rozmowy telefonicznej, co do stanu osobowego rodziny. Musiała się odbyć rozmowa na ten temat, gdyż organ wobec zmiany okoliczności sprawy wystosował do wnioskodawczyni stosowne formalne już wezwanie z daty 7 grudnia 2005 r. w celu uzupełnienia wniosku i dokumentów. Po tej dacie organ nie domagał się już zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka. Należy również zauważyć, że jest obowiązkiem skarżącej nie tylko jako strony postępowania, ale przede wszystkim jako matki – przedstawicielki ustawowej udzielanie informacji organom administracji na temat ojca dziecka w celu realizacji obowiązków ustawowych związanych z wychowaniem dziecka i zapewnieniem mu stosownych – należnych środków finansowych. W zaistniałej sytuacji nie został ujawniony ani dochód ojca dziecka ani też kwoty przeznaczona na wychowanie małoletniego, niezależnie od tego w jakiej faktycznej sytuacji – związku pozostaje skarżąca z ojcem dziecka. Nie został również tym samym uzupełniony wniosek w zakresie stanu osobowego rodziny. Dochód określony w ustawie na członka rodziny jest jednym z kryteriów i warunków otrzymania świadczenia. Odmowę udzielenia informacji przez matkę dziecka, należy poczytywać z jednej strony jako brak pozytywnej przesłanki do ustalenia świadczenia, ale również jako nie uzupełnienie w terminie wniosku złożonego do organów pomocy społecznej. Niezależnie od powyższego takie działanie nosi w sobie znamiona braku współdziałania strony z organem na gruncie ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, gdzie to na wniosek strony przyznaje się świadczenie i po wykazaniu uprawnień do jego pobierania. Nie można również podzielić zarzutów skarżącej, że organ nie rozstrzygnął sprawy, gdyż urzędnicy nie wydali decyzji ani pozytywnej ani negatywnej. Zgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) pozostawiono wniosek K. F. bez rozpatrzenia o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. Przepis § 12 rozporządzenia stanowi "W przypadku złożenia wadliwie wypełnionego wniosku podmiot realizujący wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia rodzinne do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia". Tak więc w przypadku nie uzupełnienia wniosku ( w tym wypadku określenia stanu rodziny i jej dochodów ), formą załatwienia sprawy administracyjnej jest czynność administracyjna polegająca na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismo organu z dnia 26 stycznia 2006 r. informujące o powyższym, skarżąca otrzymała najpóźniej w dniu 31 stycznia 2006 r. , co wynika z jej pisma właśnie z tej daty. W tym miejscu należy również podzielić pogląd zaprezentowany w komentarzu pod redakcją T. Wosia do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wydawnictwo Prawnicze LewisNexis Warszawa 2005, do art. 149 ustawy ( str. 467 ), w którym autorzy podnoszą, ze jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. W takiej sytuacji skarga powinna zostać oddalona. Z sytuacją taką mamy do czynienia w sprawie niniejszej, ale jedynie w zakresie podjętej czynności w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, i to podjętej bez zwłoki ( nie było bezczynności ), w stosunku do daty wniesienia a następnie rozpoznania skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.