II SAB/Łd 191/14
WyrokWSA w Łodzi2015-02-25
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku i stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie czasu trwania postępowania, braku efektywnych działań organu oraz nieuzasadnionych przerw w podejmowaniu czynności, co wypełnia znamiona przewlekłości w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarga została złożona przez B. I. F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych. Postępowanie, zainicjowane w listopadzie 2010 r. w związku z niesprawnością przewodów wentylacyjnych, trwało prawie cztery lata bez zakończenia. Skarżący podnosił, że organ podejmował czynności w znacznych odstępach czasu, co doprowadziło do nieuzasadnionej zwłoki w załatwieniu sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując m.in. brakiem wyczerpania środków zaskarżenia i nieprawidłowym reprezentowaniem strony.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 roku sprawy ze skargi B. I. F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie stanu technicznego przewodów kominowych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości w Ł. przy ul. A , w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. a.bł.
Pismem z dnia 27 października 2014 r. B. I. F. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie doprowadzenia do stanu użytkowania przewodów wentylacyjnych i dymowych w lokalach nr 4 i 6 przy ulicy A 46 w Ł.. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w 2010 r. w trakcie przygotowywań do wykonania projektu prac remontowo - budowlanych w lokalu nr 4 przy ulicy A 46 architekt A. K. stwierdziła, iż oznaczany przez kominiarza jako sprawny przewód wentylacyjny w kuchni tegoż lokalu, był faktycznie niesprawny. Z uwagi na powyższe właściciel lokalu nr 4 zwrócił się do właściciela budynku o dobudowanie brakującego przewodu. Właściciel budynku odmówił dobudowania brakujących przewodów wentylacyjnych i dymowych niezbędnych do modernizacji lokalu. W związku z powyższym właściciel lokalu nr 4, zaskarżył uchwałę odmawiającą dobudowy przewodów, a pełnomocnik właściciela w listopadzie 2010 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. o wydanie odpowiednich decyzji w celu zapewnienia bezpiecznego użytkowania lokalu nr 4. W kwietniu 2011 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł. powiadomił pełnomocnika właściciela lokalu nr 4 o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. A 46. Skarżący podkreślił, że przez następne dwa lata nie została wykonana żadna kontrola a pełnomocnikom właściciela lokalu nr 4 odmówiono informacji na temat postępowania. Dopiero wskutek skargi do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wznowiono postępowanie i zapewniono dostęp do informacji na temat postępowania pełnomocnikom skarżącego. Celem wykonania remontu w jak najszybszym czasie właściciel lokalu nr 4 dobudował brakujące przewody wentylacyjne. Skarżący nadmienił, że w trakcie postępowania sądowego o zaskarżenie uchwały odmawiającej dobudowania brakujących przewodów wentylacyjnych i dymowych w lokalu nr 4, została przeprowadzona kontrola budynku przez biegłego kominiarza sądowego, który stwierdził, że istniejące przewody dymowe w lokalach nr 4 i 6 są niedrożne. W czerwcu 2013 r. pełnomocnik skarżącego na zebraniu wspólnoty zgłosiła wniosek o podjęcie uchwały w sprawie udrożnienia przewodów w lokalach 4 i 6. Wspólnota odmówiła podjęcia stosownych uchwał w tej sprawie z uwagi na fakt, że zarządca nieruchomości złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i kominowych i oczekiwał na stosowną decyzję. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego ponownie zwróciła się do Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o podjęcie decyzji w tej sprawie. W ocenie skarżącego do chwili obecnej brak jest skutecznych działań Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł., które doprowadziłyby do stanu drożności przewody kominowe i wentylacyjne w lokalach 4 i 6. W konkluzji skargi B. I. F. W. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do wydania właścicielowi budynku nakazu doprowadzenia do stanu użytkowania przewodów wentylacyjnych i dymowych w lokalach nr 4 i 6 przy ulicy A 46 w Ł., w terminie nie dłuższym niż 14 dni.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru w Ł. wniósł o odrzucenie skargi. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 29 listopada 2010 r. pełnomocnik B. I. F. W., powiadomiła organ nadzoru budowlanego o nieprawidłowościach w zakresie przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym nr 4, położonym na pierwszym piętrze budynku frontowego na nieruchomości przy ul. A 46 w Ł.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że nieruchomość przy ul. A 46 w Ł. jest współwłasnością Gminy Ł. oraz osób fizycznych będących właścicielami wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. A 46 w Ł., obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r. ekspertyzy technicznej, wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości i zawierającej opinię konserwatora zabytków, dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. A 46 w Ł.. Ze względu na fakt, iż w wyznaczonym terminie obowiązek nie został wykonany, pismem z dnia 20 maja 2013 r. organ nadzoru budowlanego wezwał zobowiązanego do przedłożenia żądanej ekspertyzy w terminie 14 dni, pouczając o możliwości wykonania ekspertyzy technicznej na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. A 46 w Ł. pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. przedłożyła dokumenty potwierdzające niewłaściwy stan techniczny przewodów kominowych w przedmiotowym budynku, a nie żądaną postanowieniem nr [...] z dnia [...] ekspertyzę techniczną. W związku z tym 24 czerwca 2013 r. organ powiadomił Wspólnotę Mieszkaniową o przystąpieniu do czynności mających na celu opracowanie wymaganej dokumentacji na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. E. B. wniosła o wydanie decyzji umożliwiających B. l. F. W. korzystanie z lokalu mieszkalnego nr 4, a w dniu 19 sierpnia 2013 r. złożyła zażalenie na bezczynność organu I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślił, że w dniach 28 czerwca 2013 r. oraz 4 września 2013 r. otrzymał wstępne wyceny sporządzenia żądanej ekspertyzy technicznej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. A 46 w Ł. wpłacenie kwoty 12 300,00 zł tytułem zaliczki na poczet wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia PINB w Ł. nr [...] z dnia [...] Pismem z dnia 25 września 2013 r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. A 46 w Ł. wniosła o przywrócenie terminu na wykonanie ekspertyzy technicznej i poinformowała o przystąpieniu do sporządzania żądanej dokumentacji. Wniosek pozostał bez rozpatrzenia ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. dodatkowego terminu do podjęcia działań zmierzających do realizacji postanowienia nr [...] z dnia [...], a postanowieniem nr [...] z dnia [...] wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. dodatkowy termin udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 26 czerwca 2013 r. do dnia 31 października 2013 r. W dniu 4 października 2013 r. organ nadzoru budowlanego wystawił upomnienie za niewykonanie obowiązku wynikającego z postanowienia nr [...] z dnia [...] W dniu 3 stycznia 2014 r. została złożona ekspertyza stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A 46 w Ł.. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r. wezwano zobowiązanego do jej poprawy i uzupełnienia. W dniu 3 marca 2014 r. żądana ekspertyza została ponownie przedłożona w organie. Wobec tego, iż nie stanowiła ona wypełnienia nałożonego obowiązku, o okoliczności tej poinformowano jej autora i pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po otrzymaniu w dniach 6 listopada 2014 r. oraz 12 listopada 2014 r. kolejnych wstępnych wycen za sporządzenie żądanej ekspertyzy technicznej, wystawił w dniu 19 listopada 2014 r. tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych.
Ponadto w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie dopełnił wymogu określonego w art. 52 § 1 p.p.s.a., bowiem wniesienia skargi nie poprzedziło wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Organ wskazał również, że brak jest informacji, by osoba, która podpisała skargę należała do którejkolwiek z kategorii podmiotów wymienionych enumeratywnie w art. 35 p.p.s.a., które mogą zostać ustanowione pełnomocnikami strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Podsumowując organ podkreślił, że długotrwałości postępowania nie należy utożsamiać z przewlekłością postępowania, która wynika z postawy strony, która do dnia dzisiejszego nie dostarczyła ekspertyzy technicznej wymaganej postanowieniem PINB w Ł. nr [...] z dnia [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna..
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na wstępie należy wskazać, że w dniu 10 grudnia 2014r. w wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych skargi do akt sprawy złożona została skarga podpisana bezpośrednio przez B. l. F. W.. Zarzut organu o złożeniu skargi przez nieuprawnionego pełnomocnika nie mógł się zatem ostać.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi B. l. F. W. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości w Ł. przy ul. A 46.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postepowania organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 K.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Co istotne, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności takiej skargi nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.
Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o wyczerpaniu przez B. l. F. W. trybu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., a tym samym o dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ulicy A 46 w Ł.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 17 sierpnia 2013 r., które wpłynęło do organu w dniu 19 sierpnia 2013 r. E. B. jako pełnomocnik B. l. F. W. w postępowaniu administracyjnym wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na brak działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. m. innymi w sprawie zapewnienia dostępu do wymaganych prawem budowlanym przewodów wentylacyjnych i dymowych oraz nakazania właścicielowi wzmocnienia stropów w lokalu nr 4 położonym w Ł. przy ul. A 46.
Powyższe pismo spełnia wymagania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 K.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] uwzględniając powyższe zażalenie wyznaczył Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w Ł. dodatkowy termin zakończenia sprawy dotyczącej robót budowlanych w lokalu nr 4, położonym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. A 46 do dnia 31 października 2013 r. Termin ten nie został jednak dotrzymany.
Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi wskazać należy, iż przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 K.p.a., to jednak zauważyć należy, iż niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.
Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.
Jak trafnie wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego - Państwo i Prawo 2011/6/30).
Nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.
Biorąc pod uwagę, iż skarga na przewlekłość prowadzenia postępowania administracyjnego jest instytucją stosunkowo nową w systemie prawa zasadnym jawi się także odwołanie do dorobku orzecznictwa zapadłego na gruncie przepisów ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). W orzecznictwie tym trafnie wskazano między innymi, iż długi czas trwania postępowania nie może być utożsamiany z przewlekłością postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II GPP 4/10, publ. Lex nr 742744) oraz, iż przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia, będących w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. II S1/07, publ. Lex nr 269383).
Przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu w sprawie, względnie od niewykonania wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność, jest zatem pojęciem względnym, albowiem przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.
W wyroku z dnia 5.07.2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępny w Internecie) NSA stwierdził również, iż dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (niewydanie w terminie rozstrzygnięcia). Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238).
Konkludując uwagi wyżej przedstawione stwierdzić trzeba, iż przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
O ile zatem wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.)
Przepis art. 35 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.).
W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zainicjowane pismem pełnomocnika skarżącego z dnia 29 listopada 2010 r. Organ wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ulicy A 46 w Ł. dopiero w dniu 7 kwietnia 2011 r., a zatem po upływie ponad 4 miesięcy. Od tego momentu do dnia rozprawy (25.02.2015r.) postępowanie nie zostało zakończone, co oznacza że trwa prawie cztery lata.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Wskazać chociażby można, że od dnia wszczęcia postępowania do dnia podjęcia pierwszej czynności w sprawie tj. wezwania Wspólnoty Mieszkaniowej i Administracji Nieruchomościami B do złożenia dokumentów minął ponad rok (wezwanie opatrzone jest datą 26 czerwca 2012 r.). Po przełożeniu protokołu kontroli budynku w dniu 10 lipca 2012 r. kolejne wezwanie zostało wystosowane dopiero w dniu 23 października 2012 r, co również stanowi nieuzasadnioną zwłokę. Od momentu poinformowania stron postępowania, iż nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wraz ze sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zawierającej opinię konserwatora zabytków nie został wykonany, do dnia podjęcia następnej czynności tj. wydania postanowienia zobowiązującego do wpłaty zaliczki na poczet wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia nr [...] na koszt osoby zobowiązanej do wykonania ekspertyzy minęły ponad dwa miesiące. Po złożeniu ekspertyzy przez podmiot pierwotnie zobowiązany organ jeszcze dwukrotnie wzywał do poprawy ekspertyzy. W odpowiedzi na drugie wezwanie ( z dnia 13 czerwca 2014 r.) do poprawienia ekspertyzy w terminie 14 dni, projektant dopiero w dniu 30 lipca 2014 r. poinformował, iż uzupełnia dokumentację. Następnie, po upływie miesiąca pismem z dnia 1 września 2014 r. projektant ponownie poinformował, że nie posiada wystarczającej dokumentacji. Organ nadzoru budowlanego dopiero w dniu 19 listopada 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy celem wyegzekwowania kwoty zaliczki wynikającej z postanowienia nr [...] z dnia [...].
Powyższe okoliczności świadczą o podejmowaniu przez organ czynności w znacznych odstępach czasu w sposób nieefektywny, który spowodował prowadzenie postępowania przez blisko cztery lata. Taki sposób działania organu w ocenie sądu wypełnia znamiona "przewlekłości postępowania" w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Podzielając argumenty skargi wskazujące na niczym nieuzasadnioną przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym w Ł. przy ul. A 46, którą potwierdza analiza akt postępowania administracyjnego, sąd zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku zobowiązując organ do wydania aktu kończącego postępowanie w tej sprawie w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku.
Zważywszy na czas trwania postępowania i niczym nieuzasadnione przerwy w podejmowaniu czynności sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło