II SAB/Łd 217/15

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 października 2015 roku; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 4) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć i 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS W dniu 7 grudnia 2012 r. S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 2 października 2015 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: pkt 1 - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; pkt 2 - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego; pkt 3 - stwierdzenie, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 4 - przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a., pkt 5 - wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 p.p.s.a., mając na względzie, że bezczynność organu miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; pkt 6 - zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi S. M. podniósł, że wnioskiem z dnia 2 października 2015 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o udostępnienie mu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej następującego zakresu informacji: 1) kopii odpowiedzi udzielonej przez WINB w Ł. na pismo GUNB w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak DSW/SKW/051/539-2/15 wraz z kopiami ewentualnych załączników; 2) kopii odpowiedzi udzielonej przez WINB w Ł. na pismo GUNB w Warszawie z dnia 2 września 2015 r. znak DSW/SKW/051/1092/15 wraz z kopiami ewentualnych załączników; 3) czy organ wojewódzki przeprowadzał lub zamierza przeprowadzać kontrolę w organie powiatowym w B. pod względem terminowości załatwianych spraw oraz bezczynności organu i przewlekłości prowadzonych postępowań stwierdzanych notorycznie przez organ wojewódzki i WSA w Łodzi? Ustawowy termin załatwienia sprawy z zakresu udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni i upłynął bezskutecznie w dniu 16 października 2015 r. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując, że dopiero po zapoznaniu się z treścią skargi, odnaleziono na platformie ePUAP wniosek skarżącego z dnia 2 października 2015 r., który w dniu 9 grudnia 2015 r. został odczytany i przyjęty na dziennik korespondencyjny. Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. [...]WINB udostępnił wnioskodawcy żądaną informację publiczną. Odnosząc się do treści skargi organ wyjaśnił, iż w październiku 2015 r. miał problemy z dostępnością do elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP, a tym samym nie mogły być odczytywane wiadomości przekazywane za pomocą tego systemu. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. skarżący przyznał, że otrzymał od organu informacje zawarte we wniosku z dnia 2 października 2015 r., ale z opóźnieniem dwumiesięcznym. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku, ale podtrzymał skargę w pozostałej części. Skarżący złożył trzy wydruki związane z innymi sprawami potwierdzające, że organ miał dostęp i korzystał z platformy internetowej w spornym okresie. Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z zestawieniem, które przedłożył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi S. M. jest bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia 2 października 2015 r. Problematyka dostępu do informacji publicznej unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.". Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 ustawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2445/11 - Lex nr 1264728). Za informację publiczną uznaje się treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Tym samym każdy dokument służący realizacji zadań publicznych przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej podlega udostępnieniu na zasadach przewidzianych u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 638/12 – Lex nr 1264886, 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 52/14 – Lex 1538455, 28 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2904/12 – Lex nr 1346626). W przekonaniu sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., będący niewątpliwie organem nadzoru budowlanego, którego zakres kompetencji normują przepisy rozdziału 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jeśli tylko ją posiada. Wniosek skarżącego z dnia 2 października 2015 r. dotyczył bezspornie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Stosownie do treści art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4). Zgodnie z treścią art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wyróżnia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że organ dopiero po wniesieniu skargi do sądu, co miało miejsce w dniu 7 grudnia 2015 r., udostępnił stronie skarżącej wnioskowane informacje, przesyłając jej stosowne pismo z dnia 9 grudnia 2015 r. za pośrednictwem platformy ePuap. Oznacza to, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył w całości wniosek z dnia 2 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. W konsekwencji, podjęcie przez organ aktu po wniesieniu skargi, w tym wypadku dokonanie czynności materialno-technicznej przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. W zaistniałej sytuacji z uwagi na fakt, że skarżący na rozprawie przyznał, iż otrzymał wnioskowaną informację publiczną i cofnął skargę w zakresie zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku, sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W punkcie drugim wyroku sąd w trybie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynikała z problemów technicznych organu związanych z obsługą platformy e-Puap i ustała niezwłocznie po wniesieniu skargi. Z uwagi na niewielkie opóźnienie w załatwieniu wniosku oraz podaną przyczynę tego stanu rzeczy, sąd w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny oraz przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej. Należy podkreślić, że sąd może orzec w tym przedmiocie w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w punkcie czwartym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. LS