II SAB/Łd 218/15

Dnia 3 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2015 roku; 3) oddala wnioski skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 4) zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS W dniu 21 grudnia 2015 r. S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o rozpoznanie skargi z dnia 1 lipca 2015 r. wraz z jej modyfikacją z dnia 24 sierpnia 2015 r. na bezczynność Prezesa Sadu Rejonowego w B. w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2015 r. o udostepnienie informacji publicznej na podstawie art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 lipca 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Jednocześnie skarżący cofnął żądanie objęte pkt 1 skargi oraz pkt 2 modyfikacji skargi w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z uwagi na fakt, iż organ po trzech miesiącach od złożenia wniosku udostępnił skarżącemu żądaną informację i w tym zakresie wniósł o umorzenie postępowania. Uzasadniając żądanie skarżący wyjaśnił, iż w dniu 19 czerwca 2015 r. wniósł do Sądu Rejonowego w B. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanych kopii wyroków wraz z ich uzasadnieniem – jeżeli takie zostało sporządzone – jakie zapadły w sprawie o sygn. akt II K 248/15. Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. Prezes Sądu udzielił skarżącemu części żądanej informacji, jednak nie udostępnił kopii orzeczenia, informując tylko, że orzeczenie formalnie nie istnieje z uwagi na złożone sprzeciwy od wyroku nakazowego. Następnie w dniu 1 lipca 2015 r. skarżący wniósł za pośrednictwem Sądu Rejonowego w B. skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Natomiast w dniu 24 sierpnia 2015 r. zmodyfikował skargę w związku z wejściem w życie noweli ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i tę modyfikację również złożył za pośrednictwem Sądu. Po upływie dwóch tygodni od złożenia modyfikacji skargi organ doręczył skarżącemu kopię żądanego we wniosku wyroku, czyniąc to przy piśmie z dnia 2 września 2015 r. doręczonym stronie w dniu 7 września 2015 r. Wobec nieprzesłania skargi z dnia 1 lipca 2015 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wniosek został rozpoznany postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Łd 17/15, które jest prawomocne. Kończąc skarżący zwrócił uwagę iż mimo nałożenia grzywny Sądowi Rejonowemu w B. skarga wraz z jej modyfikacją nie została przekazana. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o wypowiedzenie się w przedmiocie skargi, Prezes Sądu Rejonowego w B. nadesłał pismo procesowe z dnia 8 lutego 2016r., wnosząc o oddalenie skargi w całości i wyjaśniając iż w związku z nieprawidłowościami w udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 19 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w sprawie o sygn. akt II SO/Łd 17/15. Wskazał również, że skarga z dnia 1 lipca 2015 r. i jej modyfikacja zostały przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi przy piśmie z dnia 2 września 2015r. Potwierdzenie odbioru pisma z dnia 2 września 2015 r. wraz z załącznikami zostało dokonane w dniu 7 września 2015 r. przez pracownika Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wobec powyższego nie występuje sytuacja braku przekazania korespondencji skarżącego w postaci skargi z dnia 1 lipca 2015 r. wraz z jej późniejszą modyfikacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formalnych wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006r., sygn.akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn.akt I OSK 646/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://oreczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Skarga w niniejszej sprawie rozpoznana została na podstawie przedłożonych przez skarżącego odpisów skargi i wniosku, albowiem wbrew twierdzeniom organu, zawartym w odpowiedzi na skargę, do dnia rozprawy nie została ona przez organ przekazana. Przy piśmie z dnia 2 września 2015r. przekazano bowiem wniosek o wymierzenie grzywny wraz z jego odpisem, modyfikację skargi z dnia 24 sierpnia 2015r. oraz kopie udzielonych skarżącemu informacji z dnia 29 czerwca 2015r. i 2 września 2015r. (k.3-11 akt II SO/Łd 17/15). Okoliczność wspomniana nie stała jednakże na przeszkodzie rozpoznaniu skargi, bowiem jej złożony przez skarżącego odpis, jak również posiadana dokumentacja, zgromadzona w aktach sprawy II SO/Łd 17/15 nie budziła wątpliwości w zakresie możliwości ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Przechodząc zaś do badania zasadności skargi, tytułem wstępu wskazać należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1198 ze zm. – dalej przywoływana jako: ustawa lub u.d.i.p.)mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w zakresie udzielenia informacji publicznej. Dokonując oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w przedmiocie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tej materii bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu zaistniała bezczynność i czy była zawiniona. W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit e i pkt 4 lit a tiret 3 u.d.i.p., zaś Prezes Sądu Rejonowego w B. jest organem obowiązanym do jej udzielenia (art.4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) Niesporne jest również, że żądana informacja została skarżącemu udostępniona po wniesieniu skargi. Ocenie podlegała natomiast kwestia jej udzielenia po upływie ustawowego terminu w kontekście podnoszonego przez skarżącego zarzutu rażącego naruszenia prawa i zgłaszanych żądań wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Jest zatem niewątpliwe, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez skarżącego złożony w dniu 19 czerwca 2015r. i tego też dnia wpłynął do organu. Dotyczył on udostępnienia zanonimizowanych kopii wyroków wraz z ich uzasadnieniem (jeżeli zostało sporządzone), jakie zapadły przed Sądem Rejonowym w B. w sprawie sygn.akt II K 248/15 oraz wskazania na kiedy został wyznaczony termin rozprawy w tejże sprawie. Pismem z dnia 29 czerwca 2015r. Prezes Sądu Rejonowego w B. poinformował skarżącego, że w sprawie II K 248/15 nie było sporządzane uzasadnienie, nie jest też wyznaczony termin rozprawy oraz wskazał, iż wydane w sprawie "orzeczenie formalnie nie istnieje z uwagi na złożone sprzeciwy od wyroku nakazowego". W uzupełnieniu powyższej informacji, przy piśmie z dnia 2 września 2015r., doręczonym skarżącemu w dniu 7 września 2015r. przesłano wnioskodawcy zanonimizowaną kopię wyroku z dnia 24 kwietnia 2015r., w sprawie II K 248/15 Okolicznością nie mającą istotnego znaczenia jest powód, dla którego Prezes Sądu Rejonowego w B. przesłał skarżącemu kopię żądanego wyroku dopiero w dniu 2 września 2015r., choć wskazać należy, że ani "omyłkowe niezałączenie" go do pisma z dnia 29 czerwca 2015r. ani też wadliwa dekretacja urlopowego zastępcy ( okoliczności powołane w piśmie złożonym do sprawy II SO/Łd 17/15 na k.27) zaniechania wspomnianego nie uzasadnia. Żądna informacja w pełnym zakresie została skarżącemu udostępniona w dniu 2 września 2015r. (a doręczona w dniu 7 grudnia 2015r.), zatem po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Bezczynność ta nie miała przy tym charakteru rażącego naruszenia prawa. Informacja została bowiem w części udzielona w wymaganym przez prawo terminie, zaś uchybienie terminu w pozostałym zakresie pozostawało w związku z wadliwym funkcjonowaniem biurowości organu, nie zaś uporczywym lekceważeniem przezeń obowiązku udostępniania informacji publicznej. W ocenie Sądu, wyklucza to możliwość uznania bezczynności za rażąco naruszającej prawo. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z tych samych powodów brak było też podstaw do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, żądanej przez skarżącego. Celem regulacji art. 149 p.p.s.a. jest bowiem doprowadzenie do podjęcia przez organ aktu lub czynności wymaganych przez prawo. Środki restrykcyjne i dyscyplinujące, określone w tymże przepisie służyć mają realizacji wspomnianego celu. Wykonanie obowiązku, jakkolwiek z uchybieniem terminu, uzasadnia odstąpienie od ich stosowania. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność, jakkolwiek wystąpiła, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa oraz umorzono postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2015r., oddalając jednocześnie wnioski skarżącego o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sadowemu (100,-zł.). ds