II SAB/Łd 220/15

Dnia 13 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 roku; 3) zasądza od A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz skarżącego T. Ź. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS T. Ź. reprezentowany przez radcę prawnego A. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność A Sp. z o.o. z siedzibą w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia 7 sierpnia 2015 r., wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie Spółki do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, pkt 2 - stwierdzenie, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, pkt 3 - zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Motywując skargę pełnomocnik skarżącego wskazał, że T. Ź. w dniu 7 sierpnia 2015 r. w imieniu własnym, za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystąpił o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: "czy macie Państwo na stałe zatrudnionego radcę prawnego lub adwokata?, ile wynoszą koszty brutto obsługi prawnej?, ile w procentach pieniędzy na Państwa funkcjonowanie pochodzi z publicznych źródeł?, ile wyniosło zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w zakresie Państwa działalności?, łącznie ilu dłużników posiada Państwa podmiot z tytułu świadczonych usług komunalnych a także o ile podmiotów/osób wzrosło zadłużenie w roku 2014 w stosunku do 2013?". Podniósł, że adres poczty elektronicznej jest adresem powszechnie udostępnionym przez organ - przeznaczonym do odbioru korespondencji tą drogą. Obowiązkiem podmiotu publicznego jest należyte zorganizowanie zasad docierania korespondencji, by zapewniony był dostęp tejże korespondencji do adresata. W dalszej część skargi strona przywołała treść art. 61 ust. 1 i 4 Konstytucji, art. 4, art. 13, art. 14, art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) – w skrócie "u.d.i.p.", art. 149 p.p.s.a. i stwierdziła, że z uwagi na fakt, iż od złożenia wniosku minęło już kilka miesięcy, bezczynność zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiadając na skargę A Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł o odrzucenie skargi bądź ewentualnie o jej oddalenie. Organ przyznał, że mailem wysłanym na adres [...] z dnia 7 sierpnia 2015 r. skarżący wystąpił o udzielenie odpowiedzi na sformułowane w nim pytania. Następnie w dniu 23 listopada 2015 r. została doręczona Spółce skarga na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarżący otrzymał odpowiedź na wniosek w dniu 21 grudnia 2015 r. na adres mailowy, z którego zostały przysłane pytania. Dalej wyjaśniono, że z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że A Spółka z o. o. w B. powstał w wyniku przekształcenia Przedsiębiorstwa Komunalnego. Przedmiotem działalności spółki jest m.in. pobór, dostarczanie i uzdatnianie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków oraz eksploatacja sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie Miasta B.. Spółka jest zatem osobą prawną, ustanowioną przez jednostkę samorządu terytorialnego, która gospodaruje mieniem komunalnym, należącym w 100% do Miasta B.. Skoro zatem stan bezczynności ustał po doręczeniu odpisu skargi Spółce w dniu 21 grudnia 2015 r., niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do kwestii oceny, czy bezczynność miała charakter rażący Spółka wskazała, że pracownik Biura Obsługi Klientów Spółki, który otrzymał w dniu 7 sierpnia 2015 r. wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, nie odpowiedział wnioskującemu w przewidzianym do tego terminie, stwierdzając, że jest to mail, na który nie ma obowiązku odpowiadać, ponieważ nie dysponuje danymi, które były przedmiotem zainteresowania skarżącego. Mail pozostał bez rozpoznania, ale nie było to zachowanie celowe, ani zamierzone. Pracownik Spółki swoim działaniem nie przedłużał procesu udzielania odpowiedzi na postawione pytania; po prostu uznał, że nie jest podmiotem uprawnionym do udzielenia żądanych informacji. Skarżący do czasu złożenia przedmiotowej skargi nie wzywał ponownie Spółki do udzielenia odpowiedzi na przesłane przez niego pytania. W związku z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 12 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do wypowiedzenia się w terminie 7 dni, czy wobec udzielenia przez A Sp. z o. o. w B. pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, strona skarżąca podtrzymuje skargę na bezczynność organu. Wezwanie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 18 stycznia 2016 r., jednakże nie udzielił nań żadnej odpowiedzi. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, nie stwierdzanie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponadto nie oponował przeciwko zasądzeniu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie T. Ź. zaskarżył bezczynność A Sp. z o.o. z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 7 sierpnia 2015 r. Problematyka dostępu do informacji publicznej unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Informację publiczną stanowi bowiem każda informacja o sprawach publicznych. Podlega ona udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1). Przykładowe wyliczenie danych posiadających charakter informacji publicznych zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p., zaś katalog podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia określa art. 4 u.d.i.p., wymieniając przede wszystkim jako obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jedną z ustawowych form dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W takiej sytuacji udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, o której stanowi art. 16 u.d.i.p. W przypadku, gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a także wówczas gdy adresat wniosku nie dysponuje żądanymi informacjami, powinien powiadomić o tym wnioskodawcę pisemnie. Z bezczynnością organu na gruncie rozważanej ustawy mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia wnioskowanej informacji, ani też nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p. Przy czym nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w zakresie informacji publicznej ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2355/13 – Lex nr 1446540). W rozpoznawanej sprawie informacja, której udostępnienia domagał się skarżący, jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nie budzi ponadto żadnych wątpliwości, że A Sp. z o.o. z siedzibą w B. będący adresatem wniosku jest podmiotem zobligowanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pomiędzy stronami postępowania jest fakt, że bezczynność organu ustała po wniesieniu przez skarżącego T. Ź. skargi do tutejszego sądu. Z nadesłanych przy odpowiedzi na skargę dokumentów wynika, że skarżący otrzymał wnioskowaną informację w dniu 21 grudnia 2015 r. W związku z tym, iż celem skargi na bezczynność jest przymuszenie organu do określonego zachowania, w tym wypadku do udostępnienia informacji publicznej bądź wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, bezprzedmiotowym stało się zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 r. Z tego też powodu sąd umorzył postępowanie we wskazanym zakresie, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przekonaniu składu orzekającego stwierdzona bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego. Niewątpliwie wniosek T. Ź. z dnia 7 sierpnia 2015 r., przesłany na adres email biura obsługi klienta Spółki został pozostawiony bez rozpoznania, ponieważ pracownik uznał, że nie jest właściwy do udzielenia informacji w tym zakresie, a nadto nie dysponuje informacjami, których żądał skarżący. Niespornym jest również, że po wpłynięciu skargi na bezczynność Spółka uczyniła zadość wnioskowi i udostępniła wnioskowaną informację publiczną. Jej zachowanie nie było zatem celowe, ani zamierzone. Nadto, skarżący przez okres ponad 4 miesięcy nie ponaglał Spółki o udostępnienie informacji publicznej. W związku z powyższym sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od A Sp. z o.o. z siedzibą w B. sąd rozstrzygnął w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 357 zł składa się: wpis sądowy od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego przyznane w trybie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 490) - 240 zł. a.tp.