II SAB/Łd 238/16

WyrokWSA w Łodzi2016-10-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który pomimo wcześniejszych orzeczeń sądowych i postanowień organu wyższego stopnia, nadal pozostaje w bezczynności i przewlekłości w załatwieniu sprawy, dopuszcza się rażącego naruszenia prawa i jakie sankcje należy w takiej sytuacji zastosować?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, ignorując wcześniejsze wyroki sądowe i postanowienia organu wyższego stopnia. W konsekwencji, sąd wymierzył organowi grzywnę oraz przyznał skarżącym sumy pieniężne. Jednocześnie, sąd odrzucił skargę w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli takie zobowiązanie zostało już prawomocnie orzeczone, oraz umorzył postępowanie w tym zakresie w pozostałych skargach jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. i U.Z. wnieśli skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej. Sprawa została zainicjowana wnioskiem S.M. w sierpniu 2014 r. Pomimo wcześniejszego wyroku WSA w Łodzi z kwietnia 2015 r. zobowiązującego organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, a także wymierzenia grzywny w styczniu 2016 r. za niewykonanie tego wyroku oraz kolejnych postanowień organu wyższego stopnia, organ nadal pozostawał w bezczynności i przewlekłości. Skarżący domagali się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do działania, wymierzenia grzywny i przyznania sum pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 4.000 złotych; 5) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumę pieniężną na rzecz S. M. w kwocie 2.000 złotych i U. Z. w kwocie 2.000 złotych; 6) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 200 złotych i U. Z. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 roku spraw ze skarg S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 5) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumę pieniężną na rzecz: a) S. M. w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych; b) U. Z. w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych; 6) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) S. M. kwotę 200 (dwieście) złotych; b) U. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS W dniu 8 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga S.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2 (działki nr 340/43 i 643) – skarga niniejsza została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 238/16. Strona skarżąca wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej; - stwierdzenie, ze bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - przywoływanej dalej w tekście jako: p.p.s.a.); - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. grzywny mając na względzie, że bezczynność miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a. Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu skargi, że sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Strona zwróciła uwagę, iż z wobec braku działania w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a zawiadomieniem ze strony organu o wszczęciu postępowania, w dniu 22 września 2014 r. złożyła zażalenie w trybie art. 37 k.p.a., które organ wyższego stopnia uwzględnił i postanowieniem z dnia [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2014 r. W następstwie, pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania i jednocześnie poinformował, że na podstawie art. 50 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) i art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zobowiązał gestora sieci do złożenia stosownych wyjaśnień oraz przedstawienia dokumentów prawnych dotyczących budowy sieci oraz właściwego jej utrzymania. Jednakże wobec upływu wyznaczonego przez organ wojewódzki dodatkowego terminu załatwienia sprawy, skarżący złożył skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., w sprawie o sygn.akt II SAB/Łd 44/15 sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ organ nie dotrzymał wyznaczonego przez sąd terminu, skarżący wystąpił ze skargą na niewykonanie wyroku. Skarga została uwzględniona wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn.akt II SA/Łd 972/15. Skarżący podkreślił, iż wobec trwającej bezczynności organu, w dniu 12 marca 2016 r. ponownie wystąpił z zażaleniem w trybie art. 37 k.p.a. I to zażalenie zostało uwzględnione przez organ wojewódzki, który postanowieniem z dnia [...] stwierdził, iż organ I instancji pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażący i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 9 maja 2016r., a wobec jego niedotrzymania złożył niniejszą skargę. Skarżący podsumował, iż przedstawione zestawienie jasno wskazuje na bezczynność organu. Zdaniem strony swoim brakiem działania organ ignoruje zarówno konstytucyjne prawo do wolności i prawa człowieka i obywatela, jak i orzeczenia sądu i organu stopnia wojewódzkiego. Wskazując na zasadność wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej, skarżący podniósł, iż organ całkowicie lekceważy swe obowiązki przewidziane prawem, a takie zachowanie powoduje dla strony uszczerbek moralny w postaci całkowitej utraty zaufania do organów państwa. Wyjaśnił, iż wnosząc o przyznanie sumy pieniężnej wnosi o uwzględnienie przez sąd okoliczności całkowitego lekceważenia przez organ obowiązków przewidzianych prawem. W dniu 8 sierpnia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, również złożona za pośrednictwem organu, skarga S.M. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2 (działki nr 340/43 i 643) – skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 239/16. Skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej; - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a.; - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. grzywny mając na względzie, że przewlekłość miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący w istocie powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi na bezczynność organu w tym samym przedmiocie. Zwrócił przy tym uwagę, iż zażaleniem z dnia 6 lutego 2016 r. zaskarżył w trybie art. 37 k.p.a. przewlekłość prowadzonego postępowania, jednak organ wojewódzki nie zajął w przedmiocie zażalenia żadnego stanowiska. W dniu 8 sierpnia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, również złożona za pośrednictwem organu, skarga U.Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2 (działki nr 340/43 i 643) – skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 240/16. Strona skarżąca wniosła o: - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej; - stwierdzenie, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. grzywny mając na względzie, że bezczynność miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz strony przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości do uznania sądu; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r., jednak wobec bezczynności organu w dniu 26 sierpnia 2015 r. strona złożyła zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] organ wojewódzki uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 11 stycznia 2016 r., termin ten upłynął bezskutecznie. Skarżąca dodała, iż na skutek skargi S.M., który również jest stroną w analizowanym postępowaniu, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., w sprawie sygn.akt II SAB/Łd 44/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia uprawomocnia się wyroku, ale organ nie zastosował się do tego orzeczenia. Nie uczynił nic również po kolejnym wyroku, ze skargi S.M. na niewykonanie przywołanego wyroku. Reasumując skarżąca zaznaczyła, iż organ nie podejmuje żadnych działań, a od złożenia wniosku do dnia wniesienia skargi upłynęło 15 miesięcy. W dniu 11 sierpnia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, złożona za pośrednictwem organu, skarga U.Z. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2 (działki nr 340/43 i 643) – skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 241/16. Strona skarżąca wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej; - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a.; - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. grzywny mając na względzie, że przewlekłość miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżąca w istocie powtórzyła argumentację przedstawioną w swej wcześniejszej skardze na bezczynność w tym samym przedmiocie. Podkreśliła, iż w dniu 26 sierpnia 2015 r. złożyła zażalenie na przewlekłość, jednak organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie jest przewlekły w załatwieniu sprawy. Kolejnym krokiem strony była skarga z dnia 7 grudnia 2015 r., która nie została przekazana przez organ do sądu administracyjnego, co z kolei skutkowało skargą o wymierzenie grzywny, która to sprawa zakończyła się postanowieniem sądu z dnia 26 lutego 2016 r., sygn.akt II SO/Łd 5/16. Ponieważ skarga nadal nie została przekazana do sądu, strona wystąpiła o rozpoznanie sprawy w trybie rat. 55 § 2 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2016r., sygn.akt II SAB/Łd 57/16, sąd odrzucił skargę, ponieważ na skutek nieprzekazania akt sprawy nie mógł orzec w przedmiocie istnienia przewlekłości. Akta sprawy zostały przekazane do sądu dopiero w dniu rozprawy, w dniu 3 czerwca 2016 r., po upływie pół roku od złożenia. Na koniec strona podkreśliła, iż ponieważ skarga nie była rozpoznawana merytorycznie, a jej odrzucenie nastąpiło z przyczyn formalnych, zachowuje aktualność postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] skarżąca wyczerpała tym samym środki przewidziane w art. 37 k.p.a. W dniu 8 sierpnia 2016 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiedzi na skargi opisane pod sygn.akt: II SAB/Łd 238/16, II SAB/Łd 239/16 i II SAB/Łd 240/16. W dniu 11 sierpnia 2016 r. wpłynęła również odpowiedź na skargę oznaczoną sygn.akt II SAB/Łd 241/16. We wszystkich pismach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł odpowiednio o oddalenie każdej ze skarg. Z uzasadnieniu stanowiska organu oraz nadesłanych akt administracyjnych wynika, iż w dniu 18 sierpnia 2014 r. S.M. wystąpił o wszczęcie postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2. W toku postępowania wyjaśniającego pozyskano z urzędu mapy zasadnicze dotyczące przedmiotu postępowania. Na podstawie art. 37 § 2 i art. 123 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia S.M. na bezczynność organu, postanowieniem z dnia [...] organ wojewódzki wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. organ I instancji powiadomił strony o wszczęciu postępowania i podjął czynności dowodowe. Następnie, w dniu 24 grudnia 2014 r. miało miejsce przesłuchanie gestora sieci, ustalono, że w archiwum zakładowym nie odnaleziono dokumentacji technicznej. Na skutek skargi S.M., wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn.akt II SAB/Łd 44/15, sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Kolejnym wyrokiem, z dnia 19 stycznia 2016 r., sąd wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie powyższego wyroku. Z kolei postanowieniem z dnia [...] organ wojewódzki po rozpatrzeniu zażalenia U.Z. stwierdził, iż organ nadzoru budowlanego I instancji nie załatwił sprawy w terminie ale nie stwierdził, iż pozostaje w przewlekłości i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Następnie, w dniu 23 marca 2016 r., skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania złożył do sądu administracyjnego S.M. W dniu 10 maja 2016 r. ta sama strona zaskarżyła do sądu bezczynność organu w tym przedmiocie. Skargę na bezczynność organu w tym samym przedmiocie w dniu 12 stycznia 2016 r. złożyła U.Z., która w dniu 13 czerwca 2016 r. złożyła również skargę na przewlekłe prowadzenie omawianego postępowania. Ustosunkowując się do wniosków i argumentów przedstawionych we wszystkich skargach organ nadzoru budowalnego wyjaśnił, iż okoliczność bezczynności i przewlekłości, czy też niezachowania ustawowych terminów jest niezależna od organu. Wynika m.in. z braku odpowiedniej kadry pracowniczej, licznych rozbudowanych postępowań prowadzonych w stosunku do małej liczby pracowników oraz częstych wezwań pracowników jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania. Organ zaznaczył, iż wszystkie te okoliczności obiektywnie utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki. W dniu 13 października 2016 r. S.M. do sprawy o sygn.akt II SAB/Łd 238/16 złożył pismo procesowe zmieniające wnioski skargi. Strona zmieniła pkt 4 skargi w ten sposób, iż wniosła o przyznanie sumy pieniężnej z tytułu bezczynności organu uwzględniającej stopień naruszenia przez organ prawa, a także uwzględniającej charakter przyznanej kwoty, która ma czynić zadość skarżącemu za to, że od ponad dwóch lat nie może doczekać się załatwienia sprawy administracyjnej w swoim państwie – w wysokości nie niższej niż 3000zł. W uzasadnieniu pisma skarżący podkreślił, iż uchylanie się przez organ od obowiązków musi prowadzić do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę spowodowana prześladowaniem i wykluczeniem ze społeczeństwa poprzez zaniechanie stosowania prawa powszechnie obwiązującego Nadto skarżący zarzucił, iż zasądzane od sądu organowi od trzech lat grzywny są w śmiesznych wysokościach, co skutkuje tym, że organ nie wykonuje wyroków sądu. Zdaniem strony sąd premiuje organ niską grzywną, która w żaden sposób nie wypełnia swej roli mobilizująco-prewencyjnej. W dniu 13 października 2016 r. również U.Z. do sprawy o sygn.akt II SAB/Łd 240/16 złożyła pismo procesowe zmieniające pkt 4 skargi. Oświadczyła, iż obecnie wnosi o przyznanie sumy pieniężnej z tytułu bezczynności organu, uwzgledniającej stopień naruszenia przez organ prawa, a także uwzględniającej charakter przyznanej kwoty, która ma czynić zadość skarżącej za to, że od ponad dwóch lat nie może doczekać się załatwienia sprawy administracyjnej w swoim państwie, w wysokości nie niższej niż 3000zł. Uzasadniając zmianę pkt 4 skargi strona powieliła argumenty S.M. przedstawione w piśmie procesowym złożonym do sprawy o syg.akt II SAB/Łd 238/16. Również do akt sprawy oznaczonych sygnaturą II SAB/Łd 241/16, w dniu 13 października 2016 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym zmieniła pkt 4 skargi. I wniosła o przyznanie od organu sumy pieniężnej z tytułu przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, uwzgledniającej stopień naruszenia przez organ prawa, a także uwzgledniającej charakter przyznanej kwoty, która ma czynić zadość skarżącej za to, że od ponad dwóch lat nie może doczekać się załatwienia sprawy administracyjnej w swoim państwie, w wysokości nie niższej niż 3000zł. Uzasadniając, skarżąca powtórzyła argumenty pisma procesowego S.M. z dnia 13 października 2016 r. złożonego do sprawy o syg.akt II SAB/Łd 238/16. Na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączyć sprawę niniejszą o sygn. akt II SAB/Łd 238/16 ze sprawami o sygn.akt: II SAB/Łd 239/16, II SAB/Łd 240/16 i II SAB/Łd 241/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej sprawę prowadzić pod sygn.akt II SAB/Łd 238/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż połączenie spraw o wskazanych w postanowieniu z dnia [...]. sygnaturach akt było dopuszczalne z uwagi na zapis art. 111 § 2 p.p.s.a. Stanowi on bowiem, iż sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Nie budzi wątpliwości sądu, iż sprawa ze skargi S.M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania, jak i obie skargi U.Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez ten sam organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego dotyczą tego samego postępowania zainicjowanego na wniosek S.M., opatrzony datą 18 sierpnia 2014 r. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2 (działki nr 340/43 i 643). Opisane skargi pozostają ze sobą w związku, dotyczą oceny tego samego merytorycznego postępowania, a to ustalenie uzasadniało rozstrzygnięcie stosownie do art. 111 § 2 p.p.s.a. Dodatkowo wyjaśnić można, iż pojęcie związku między sprawami należy rozumieć jako istnienie zależności o istotnym znaczeniu, które odnoszą się do elementów stosunków prawnych w nich uregulowanych. Skoro na pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej składają się elementy podmiotowe (podmioty mające interes prawny lub obowiązek prawny) i przedmiotowe (treść żądanego uprawnienia, treść obowiązku i podstawa faktyczna i prawna), oznacza to, że "w związku" – w rozumieniu art. 111 § 2 – pozostają sprawy, których cechy podmiotowe i przedmiotowe byłyby podobne lub identyczne. Podobieństwo to powinno odnosić się do żądań i przedmiotów rozstrzygnięć (z uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn.akt I FPS 3/06). Przystępując do analizy merytorycznej przypomnieć należy, iż warunkiem wniesienia skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 w zw. z art. 52 § 2 k.p.a. W przypadku kontrolowanych skarg nie budzi wątpliwości sądu, iż skarżący przed wystąpieniem do sądu administracyjnego wyczerpali tryb zaskarżenia. S.M. złożył, pismem z dnia 6 lutego 2016 r., zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. wyczerpując możliwość wystąpienia ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, natomiast pismem z dnia 12 marca 2016 r. złożył zażalenie na bezczynność w tym przedmiocie. Z kolei U.Z. złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekle prowadzenie przez ten organ postępowania, pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Idąc dalej, istotnym jest, iż sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszych spraw nie sposób pominąć, iż przedmiotem kontroli tutejszego sądu była już bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 44/15, po rozpatrzeniu skargi S.M. na bezczynność w opisanym przedmiocie m.in. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, nadto stwierdził, iż bezczynność miała charakter rażący. Przywołany wyrok ma znaczenie z kilku względów. Po pierwsze stan bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sąd analizuje jedynie w okresie od uprawomocnienia się przywołanego orzeczenia do dnia obecnego wyrokowania. Nie jest bowiem dopuszczalna ponowna analiza okresu, w odniesieniu do którego sąd zajął już stanowisko. W ocenie sądu lektura nadesłanych przez organ akt administracyjnych nie pozostawia wątpliwości co do zasadności podniesionych przez skarżących zarzutów, zarówno co do bezczynności organu w omawianym okresie, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania w jego całokształcie. Trudno w istocie pisać o lekturze akt administracyjnych, bowiem po wyroku sądowym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie podjął żadnych czynności, a tym bardziej czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty. Organ nie uczył nic lekceważąc zarówno wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., jak i postanowienia organu wyższego stopnia, który uwzględniając zażalenia składane indywidualnie przez każdego ze skarżących w trybie art. 37 § 1 k.p.a. wyznaczał dodatkowe terminy załatwienia sprawy i terminy te upływały bezskutecznie. Organ I instancji nie poinformował również stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, do czego jest zobowiązany w świetle art. 36 § 1 k.p.a. Taka postawa, której organ I instancji nie kwestionuje, jasno świadczy o lekceważeniu nie tylko uprawnień stron postępowania do załatwienia sprawy w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami, ale i orzeczenia sądu, którego celem było zmobilizowanie organu od podjęcia skutecznych działań. Nie budzi wątpliwości sądu, iż swą bierną postawą organ naruszył zasady sprawności postępowania i zasady budowania zaufania do organów administracji publicznej. Z uwagi na powyższe nie może budzić wątpliwości, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustalony stan faktyczny sprawy świadczy o ewidentnym i oczywistym naruszeniu zasady szybkości postępowania, a także o drastycznym przekroczeniu rozsądnego terminu jej rozpatrzenia. Wobec powyższego, sąd orzekł w pkt 1 wyroku stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Po wtóre, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 44/15, sąd po rozpatrzeniu skargi S.M. na bezczynność organu w omawianym postępowaniu m.in. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest w świetle obwiązujących przepisów prawa ponowne zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w tym samym przedmiocie, w zakresie tego samego wniosku. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Niewątpliwie taka zależność istnieje między sprawą o sygn.akt II SAB/Łd 44/15 a obecnie rozpoznawaną sprawą ze skargi S.M. w przedmiocie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w tym samym przedmiocie. Niewątpliwie obie sprawy zostały zainicjowane przez skarżącego S.M. i obie dotyczą bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej w B. przy ul. A nr 2. A skoro tak, to zobowiązanie organu do załatwienia wniosku S.M. z dnia 18 sierpnia 2014 r., co już sąd uczynił wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., wyczerpuje możliwość ponownego merytorycznego orzekania przez sąd w tej samej kwestii. Ustalenie to obligowało sąd do odrzucenia skargi S.M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu, co sąd uczynił w pkt 2 wyroku w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2015r. ma wpływ także na pozostałe skargi tj. S.M. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci telekomunikacyjnej, położnej przy ul. A nr 2, jak i skargi U.Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w opisanej sprawie. Rozstrzygając wówczas sprawę ze skargi S.M. na bezczynność organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, sąd na podstawie art. 149 p.p.s.a. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego w wyznaczonym terminie. Skargom U.Z. bezsprzecznie brak cech tożsamości podmiotowej z powołaną wcześniej skargą S.M., choć niewątpliwie jedna z nich dotyczy tego samego przedmiotu postępowania (bezczynności organu). Niemniej jednak istotne jest, iż raz nałożone zobowiązanie do załatwienia sprawy (wydania aktu) pozostaje w mocy do czasu jego wykonania, to jest wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Z tych względów, w przypadku skarg U.Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz skargi S.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie, w jakim skargi opiewały na żądanie do załatwienia sprawy poprzez zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 18 sierpnia 2014 r. należało umorzyć postępowanie w zakresie żądania zobowiązania do załatwienia sprawy jako bezprzedmiotowe, co sąd uczynił w pkt 3 wyroku - na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie sądu, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych, przede wszystkim z uwagi na trwającą bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasadnym było wymierzenie organowi grzywny, co sąd uczynił w pkt 4 wyroku, stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał za zasadne wymierzenie grzywny w kwocie 4000 zł., biorąc pod uwagę z jednej strony fakt opieszałego i nieefektywnego działania organu na przestrzeni ponad 2 lat a z drugiej zaś niekwestionowane przez organ ustalenie, iż postępowanie nie doczekało się merytorycznego zakończenia pomimo zobowiązania w tym zakresie nałożonego na organ prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu i kilku zobowiązań organu wyższego stopnia. Sąd uwzględnił przy tym charakter grzywny, jak również konieczność rozsądnego jej odniesienia do okresu niedziałania organu i realiów wydatkowania środków publicznych. Grzywna pełni funkcję prewencyjną i ma przeciwdziałać bezczynności i przewlekłości organu prowadzącego postępowanie jednak nie można tracić z pola widzenia źródła jej pochodzenia. Z kolei realne zagrożenie sankcją powinno przede wszystkim zdyscyplinować organ i doprowadzić do sprawnego a zarazem terminowego prowadzenia postępowania. Rzeczona grzywna w wysokości 4000zł powinna spełnić swą rolę, i skłonić organ do sprawnego i efektywnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do wniosku skarżących zawartych odpowiednio w punkcie 4 skarg, zmienionego treścią pisma z dnia 13 października 2016 r., sąd w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. przyznał każdemu ze skarżących sumę pieniężną w wysokości 2000zł. Z treści przywołanego przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, ustawodawca posłużył się bowiem sformułowaniem "Sąd może przyznać". Wobec tego, działając we wskazanych ramach i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim czas niedziałania organu i jego bierną postawę, ale i ilość spraw zawisłych przed sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, pochodzących wszak ze środków publicznych, sąd przyznał na rzecz każdego ze skarżących kwotę 2000zł, jako adekwatną sumę pieniężną, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W pkt 6 wyroku, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzono na rzecz skarżących zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwotach równych uiszczonym wpisom sądowym. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło