II SAB/Łd 30/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-01-18

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeśli wykaże ona brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wykazał niemożności dokonania zmian w planie finansowym ani braku środków na poniesienie kosztów postępowania, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego, wskazując na brak środków na obsługę prawną i niemożność zatrudnienia adwokata lub radcy prawnego. Organ posiadał środki na rachunku bankowym oraz wykazał zysk za ostatni rok obrotowy, lecz twierdził, że nie może ich wykorzystać na koszty sądowe z powodu planu finansowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 stycznia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. AG II SAB/Łd 30/10 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A.P., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania aktu w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. W dniu 14 stycznia 2011 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że nie ma zapewnionej obsługi prawnej, a co za tym idzie nie może wypełnić obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Inspektorat nadzoru budowlanego jest jednostką administracji rządowej i nie ma w budżecie środków finansowych na zatrudnienie adwokata. Jakiekolwiek niezaplanowane w budżecie jednostki wydatki grożą naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Jak wynika natomiast z oświadczenia o majątku i dochodach na rachunku bankowym jednostki zgromadzone zostały środki w wysokości 12.515,26 złotych. Organ wskazał również kwotę 485.509 złotych jako wysokość zysku za ostatni rok obrotowy. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie ma charakteru obowiązkowego. W konsekwencji nawet w sytuacji, gdy z oświadczenia o majątku i dochodach wynikać będzie brak środków do partycypacji w kosztach postępowania, uprawnione jest oddalenie wniosku strony, jeśli nie stanie to na przeszkodzie realizacji prawa do sądu. Tym niemniej, w ocenie Referendarza sądowego, z akt sprawy nie wynika, by wnioskodawca spełnił przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie została bowiem uprawdopodobniona niemożność dokonania zmian w planie finansowym, dopuszczalnych w świetle ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Natomiast skoro ustawodawca w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadził - wzorem procedury cywilnej - zwolnienia od opłat sądowych Skarbu Państwa oraz instytucji państwowych (których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej), podmioty te powinny uwzględniać w swojej działalności koszty niezbędne do prowadzenia postępowań sądowych, albowiem w przeciwnym wypadku zostaną pozbawione możliwości realizacji swych praw przed sądem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że nie dysponuje środkami na skorzystanie z usług prawnych, gdyż jest związany planem wydatków, w którym nie uwzględniono kosztów postępowania sądowego. Nie wykazał jednak, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bowiem w dniu składania wniosku o przyznanie prawa pomocy organ na rachunkach bankowych takie środki posiadał. Niezależnie od powyższego art. 256 ustawy o finansach publicznych stanowi, że wydatki nieprzewidziane, których obowiązkowe płatności wynikają z tytułów egzekucyjnych lub wyroków sądowych, mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel. Odpowiednia zmiana planu wydatków powinna nastąpić we właściwym trybie. Skoro wnioskodawca nie kwestionuje, że ma na swoim koncie określone środki finansowe, a jedynie, że nie może wykorzystać ich w celu ponoszenia kosztów sądowych, należy odmówić wnioskującemu przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r., II OZ 707/07). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło