II SAB/Łd 34/12

Dnia 14 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 roku sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązać Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego J. B. z dnia [...] - w terminie 7 dni, licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądzić od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. B. w dniu 16 stycznia 2012 roku wniósł skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. w sprawie udzielenia mu informacji publicznej. W treści skargi autor domagał się zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni i zasądzenia kosztów postępowania. W motywach skargi autor wyjaśnił, iż w dniu 17 grudnia 2011 roku zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej. Pomimo upływu 14 – dniowego terminu organ nie udzielił informacji. Nie niweczy bezczynności skierowane przez organ pismo do skarżącego wzywające go do wskazania podstawy faktycznej i prawnej swojego żądania. W odpowiedzi na skargę Komornik Sądowy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż skarżący nie jest, ani nie był ani stroną, ani uczestnikiem jakiegokolwiek z postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez organ zatem nie ma żadnego interesu w ubieganiu się o udzielenie informacji publicznej. Do odpowiedzi na skargę Komornik dołączył pismo skierowane do skarżącego w dniu 23 stycznia 2012 roku wraz z dołączoną kserokopią polisy potwierdzającej zawarcie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania zawodu. W dokumencie tym zostały usunięte sumy gwarancyjne poszczególnych ubezpieczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komornika Sądowego w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym należy na wstępie wskazać, że z bezczynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270), mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy podmiot (organ) nie wydaje aktu lub nie podejmuje czynności, do wydania lub podjęcia których jest zobowiązany przepisami prawa w terminie określonym tymi przepisami. W rozpatrywanej sprawie nie chodzi o klasyczny rodzaj bezczynności wynikający z naruszenia art. 35 lub art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz chodzi o bezczynność podmiotu posiadającego informację publiczną i zobowiązanego do jej udostępnienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Specyfika tej ustawy przejawiająca się między innymi w ograniczeniu – z mocy art. 16 ust. 2 – stosowania kodeksu postępowania administracyjnego wyłącznie do przypadków określonych w art. 16 ust. 1 i stosowania odpowiedniego w odniesieniu do rozstrzygnięć podmiotów określonych w art. 17 ust. 1, wyklucza zastosowanie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji prowadzi do nieistnienia wymogu wniesienia zażalenia na bezczynność do organu wyższej instancji przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (podobnie: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 roku, sygn. I OSK 601/05, Lex Nr 236545). Zgodnie z art. 16 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępniania informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organy władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W przypadku podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji, niebędących organami władzy publicznej ustawodawca przewidział w art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiednie stosowanie art. 16 do rozstrzygnięć o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji. Z powyższego wynika, że udzielanie informacji publicznej nie wymaga wydania decyzji, a jest czynnością materialno – techniczną. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej następuje w drodze ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej, lub poprzez udostępnianie na wniosek, bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, albo przez zainstalowanie w takich miejscach urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z tą informacją (art. 10 i inne ustawy o dostępie do informacji publicznej). W przypadku informacji publicznej udostępnianej na wniosek, ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 13 ust. 1, nakłada na zobowiązany podmiot obowiązek udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, które to zastrzeżenia nie odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, skoro wniosek dotyczył informacji prostej i nie wymagającej ponoszenia dodatkowych środków technicznych, dodatkowych kosztów lub przetwarzania informacji. Skarżący wykazał, że zwrócił się do Komornika Sądowego, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkodę, która może wyniknąć w związku z działalnością egzekucyjną komornika. Wniosek ten wpłynął do Komornika w dniu 21 grudnia 2011 roku. Jest poza sporem, iż od tego dnia należy liczyć czternastodniowy termin na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ekspirował z dniem 4 stycznia 2012 roku. Do tego dnia organ nie udzielił skarżącemu informacji publicznej. W tym terminie jedynie, pismem z dnia 23 grudnia 2011 roku Komornik wezwał skarżącego do wykazania podstawy prawnej i faktycznej swojego żądania. W piśmie tym Komornik zakreślił 7 dniowy termin dla skarżącego pod rygorem powiadomienia organów ścigania o zaistniałej sytuacji. Określony w powołanym piśmie rygor nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia. Podstawy do jego określenia trudno szukać w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że wskazany w skardze Komornik Sądowy do dnia wniesienia skargi ([...] roku) nie rozpoznał wniosku skarżacego, bowiem nie udostępnił żądanej informacji w sposób określony we wniosku, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak też nie poinformował wnioskodawcy o takich przeszkodach w udostępnieniu jak: brak żądanej informacji lub brak podstaw do rozpatrzenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na to, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, lub że komornik sądowy będący adresatem wniosku nie jest podmiotem zobowiązanym na mocy przepisów tej ustawy do udzielenia żądanej informacji. Z bezczynnością w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy zobowiązany podmiot milczy i w ogóle nie rozpatruje wniosku o udostępnienie informacji, która ma charakter informacji publicznej, albo gdy nie wydaje decyzji, do wydania której jest zobowiązany przepisami ustawy, jak również wówczas, gdy podjęta czynność jest niepełna to znaczy zobowiązany udostępnia informację publiczną w zakresie węższym od wskazanego we wniosku o udostępnienie. W ocenie Sądu, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 roku Nr 231, poz. 1376) komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Okoliczność, że wymienione w art. 2 tej ustawy czynności komornik wykonuje – jak stanowi to art. 3a – na własny rachunek, które w literaturze przedmiotu powoduje przyrównywanie statusu komornika sądowego do statusu przedsiębiorcy nie daje podstaw do uznania komornika sądowego za przedsiębiorcę ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tego statusu, ani nie stanowi, że Komornik Sądowy jest wyłączony z kręgu podmiotów objętych obowiązkiem, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Właśnie z faktu, że Komornik Sądowy działa przy Sądzie Rejonowym i spełnia w imieniu Państwa ważną funkcję jaką jest wykonywanie orzeczeń sądowych wynika z jednej strony szczególna ochrona komornika jako funkcjonariusza publicznego, a z drugiej strony jego usytuowanie w gronie podmiotów wykonujących zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co statuuje komornika sądowego w kręgu podmiotów zobowiązanych ustawą do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Zdaniem Sądu, umowa ubezpieczenia komornika sądowego od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu obowiązków jest nie tylko cywilnoprawnym przejawem woli określonych stron tej umowy. Zawarcie tego rodzaju umowy ubezpieczeniowej w przypadku komornika sądowego jest bowiem również obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. Obowiązek ten, wynikający z art. 24 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ma ściśle określone ramy (termin powstania obowiązku, minimalna kwota gwarancyjna) i jego spełnienie podlega nie tylko kontroli prezesa właściwego sądu rejonowego na podstawie art. 24 a ust. 1, ale jest sankcjonowane – w razie niespełnienia – odwołaniem komornika z zajmowanego stanowiska na podstawie art. 15a ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Z powyższego uregulowania wynika, że jednym z warunków wykonywania funkcji przez komornika sądowego jest posiadanie przezeń odpowiedniej umowy ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej, co nierozerwalnie wiąże się z funkcjonowaniem komornika sądowego jako podmiotu realizującego działania publiczne. Powyższy tok rozumowania prowadzi do wniosku, że umowa ubezpieczenia której udostępnienia domagał się skarżący we wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Komornik Sądowy, po wniesieniu skargi przesłał skarżącemu kopię umowy ubezpieczenia (polisy) z usuniętymi sumami gwarancyjnymi ubezpieczenia. Tymczasem przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2003 roku w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej komorników sądowych (Dz. U. Nr 232, poz. 2326) stanowi, iż minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, wynosi równowartość w złotych 100.000 euro. Z tego przepisu, zdaniem Sądu wynika, że organ – Komornik zobowiązany był do udzielenia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem w zakresie obejmującym również wskazanie sum ubezpieczeń o charakterze obowiązkowym. Z załączonej polisy wynika, że ta sama umowa obejmuje również ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym. Oczywistym jest, iż kwota tego ubezpieczenia nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność Komornika Sądowego nie ma charakteru bezczynności rażąco naruszającej prawo. Przeciwko takiej ocenie rozpoznanej bezczynności przemawia przede wszystkim problematyka prawna sprawy, która nie należy do prostych. Z tych wszystkich względów należało orzec na podstawie art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ko