II SAB/Łd 34/25
WyrokWSA w Łodzi2025-06-17
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udostępnił żądaną informację po terminie, ale przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który udostępnił żądaną informację publiczną po upływie ustawowego terminu, ale przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny, nie pozostaje w bezczynności w zakresie zobowiązania do udostępnienia informacji. W takiej sytuacji skarga na bezczynność staje się bezprzedmiotowa, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Sąd jednak nadal ocenia, czy wcześniejsza bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów umów dotyczących remontów infrastruktury drogowej w ramach Budżetu Obywatelskiego. Organ poinformował o możliwości wglądu w dokumenty w siedzibie, zamiast przesłać skany pocztą elektroniczną, co skarżący uznał za bezczynność. Po wniesieniu skargi do sądu, organ ostatecznie udostępnił żądane dokumenty, ale po upływie ustawowego terminu.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi do udostępnienia informacji publicznej. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi T. T. na bezczynność Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi do udostępnienia informacji publicznej na podstawie wniosków T. T. z dnia 17 stycznia 2025 roku; 2. stwierdza, że bezczynność Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi na rzecz skarżącego T. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR
Pismem z dnia 9 lutego 2025 r. T. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi w sprawie nieudostępnienia w ustawowo określonym terminie informacji publicznej zawartej we wnioskach z dnia 17 stycznia 2025 r. tj. skanu umowy zawartej z H. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 1 Zamówienia oraz skanu umowy zawartej z T. Sp. z o.o. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 2 Zamówienia.
Wskutek bezczynności organu skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek bez nieuzasadnionej zwłoki; 2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez bezpodstawne ograniczenie prawa do wolności wyrażania opinii poprzez ograniczenie prawa do otrzymywania informacji; 3) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji w terminie 14 dni w formie wskazanej we wniosku; 4) art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie jakim organ powiadomił skarżącą o nieudostępnieniu informacji zgodnie z wnioskiem nie dochowując wymogów formalnych wskazanych w tym przepisie. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 17 stycznia 2025 r. na adres mailowy Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi wysłał wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na adres mailowy: [...]@gmail.com: 1) umowy zawartej z H. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 1 Zamówienia; 2) umowy zawartej z T. Sp. z o.o. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 2 Zamówienia. Organ, w piśmie z dnia 31 stycznia 2025 r. wskazał, że "żądane dokumenty są dostępne do wglądu w siedzibie Zarządu Dróg i Transportu po wcześniejszym umówieniu wizyty pod numerem telefonu [...]". Tym samym w opinii skarżącego organ dokonał nieuzasadnionej zmiany formy udostępnienia żądanej informacji i nie udostępnił dokumentów zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe umowy dotyczą remontów projektów wyłonionych w drodze głosowania mieszkańców w ramach Budżetu Obywatelskiego. Wobec faktu, iż to właśnie obywatele decydują o priorytetach inwestycyjnych w mieście, przejrzystość i jawność postępowania administracji w tym zakresie są szczególnie istotne. Niedopełnienie obowiązku udostępnienia dokumentów w ustawowo określonym terminie uniemożliwia rzetelną kontrolę społeczności lokalnej nad wykorzystaniem środków publicznych oraz budzi uzasadnione wątpliwości co do transparentności całego procesu. Tym samym, odmowa przesłania umów w formie wskazanej we wniosku stanowi, zdaniem skarżącego, poważne naruszenie zasad otwartości oraz zaufania, które powinny towarzyszyć realizacji inwestycji finansowanych z budżetu obywatelskiego. Skarżący dodał, że w przeciwieństwie do wielu innych dużych miast, Łódź nie dysponuje publicznie dostępnym rejestrem umów. W rezultacie za każdym razem należy składać odrębny wniosek o udostępnienie konkretnego dokumentu. Skarżący podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania sposobu udostępnienia żądanej informacji. Podmiot uprawniony informacyjnie decyduje również o wyborze formy jej udostępnienia. Nie jest więc możliwe narzucenie podmiotowi wnioskującemu o udzielenie informacji publicznej formy realizacji jego prawa do tej informacji, gdyż to żądający takiej informacji powinien wskazać formę jej udostępnienia. Gdy podmiot zobowiązany nie udziela informacji publicznej w żądanej przez wnioskodawcę formie ani nie wydaje w tym przedmiocie decyzji, to tym samym wniosek nie zostaje rozpatrzony, a jego adresat pozostaje w bezczynności. Skarżący dodał, że stałą praktyką Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi jest nieudostępnianie zawartych umów w inny sposób aniżeli poprzez zapoznanie się ich w siedzibie organu. W opinii skarżącego pismo organu z dnia 31 stycznia 2025 r., po pierwsze, nie stanowi udostępnienia informacji publicznej zgodnej z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, a, po drugie, nie realizuje warunków skuteczności powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Trudno bowiem traktować wskazanie numeru kontaktowego umożliwiającego umówienie na spotkanie celem wglądu w treść umowy za spełnienie przesłanki poinformowania "w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie". Zdaniem skarżącego postępowanie organu stanowi rażące naruszenie prawa. Organ w sposób celowy nie udostępnił informacji w formie wskazanej we wniosku o dostęp do informacji publicznej. Co więcej, postępowanie organu jest uporczywym naruszeniem prawa obywateli do informacji publicznej, gdyż niniejszy przypadek nie jest odosobniony i jest jedynie przykładem standardowego postępowania Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi, reprezentowany przez r.pr. Ł.Ś., wniósł o odrzucenie skargi w całości, jako bezzasadnej lub oddalenie skargi w całości, jako bezzasadnej w przypadku uznaniu braku podstaw do jej odrzucenia. Organ wyjaśnił, że skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 17 stycznia 2025 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. udzielono odpowiedzi na wnioski skarżącego wskazując, że dokumenty, których domaga się skarżący są dostępne do wglądu w siedzibie Zarządu Dróg i Transportu po wcześniejszym umówieniu wizyty pod wskazanym numerem telefonu. Skarżący w odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 10 lutego 2025 r. wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. Następnie dwoma odrębnymi pismami z dnia 17 lutego 2025 roku ([...] i [...]) organ przekazał skarżącemu dokumenty, o których udostępnienie wnosił skarżący w treści wniosków o udostepnienie informacji publicznej z dnia 17 stycznia 2025 r. Wobec tego w ocenie organu nie można mu przypisać bezczynności w rozpatrzeniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 stycznia 2025 r. Odpowiedź na wnioski została udzielona w dniu 31 stycznia 2025 r., a zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Ponadto w dniu 17 lutego 2025 r. organ udostępnił skarżącemu żądane dokumenty w formie zgodnej z wnioskami z dnia 17 stycznia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "p.p.s.a.". Stosownie do cyt. wyżej przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dodać przy tym należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 7 maja 2025 r.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a.
Określony powyżej zakres kontroli sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym udostępnienia informacji publicznej zawartej we wnioskach z dnia 17 stycznia 2025 r. tj. skanu umowy zawartej z H. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 1 Zamówienia oraz skanu umowy zawartej z T. Sp. z o.o. o wykonanie remontu infrastruktury drogowej na terenie Miasta Łodzi z podziałem na 2 części w ramach zadań Budżetu Obywatelskiego – część nr 2 Zamówienia.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny kwestii formalnych należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, że skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało ponaglenie w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 4/23; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym należało uznać, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy objęta wnioskiem strony skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy organ rzeczywiście nie podjął działań, nakazanych mu przez prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz obowiązku jej udostępnienia. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić, czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), cytowanej dalej także w skrócie jako "u.d.i.p." i tym samym czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 592/10 oraz z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1510/11).
W tym miejscu warto zaznaczyć, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje jej treść i charakter.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w zakresie rozpoznania dwóch wniosków skarżącego z dnia 17 stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów dwóch wspominanych wyżej już umów dotyczących realizacji zamówienia publicznego. Żądanie zostało skierowane do organu drogą mailową. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że wnioskowana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy kwestii ujętej w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. W sprawie nie budzi także wątpliwości, że Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Mając na uwadze powyższe, wniesione przez skarżącego żądanie stanowiło bezspornie wniosek o udostępnienie informacji publicznej i co do zasady organ miał obowiązek jej udostępnienia.
W sprawie zasadniczą okolicznością jest fakt, że do dnia otrzymania przez organ skargi na bezczynność z dnia 10 lutego 2025 r., organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej.
Warto bowiem przypomnieć, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W świetle powyższych przepisów, jeśli organ uznałby, że nie jest w stanie udostępnić skanów umów w żądany przez skarżącego sposób, powinien w ustawowym terminie powiadomić pisemnie skarżącego o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Z powyższego obowiązku organ jednak się nie wywiązał, bowiem nie wskazał w szczególności przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Tym samym zachowanie organu nie stanowiło prawidłowego załatwienia wniosku. Ostatecznie, w dniu 17 lutego 2025 r., a zatem już po wniesieniu skargi do sądu, żądana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona. Powyższe ustalenie wynika z wyjaśnień organu zawartych w piśmie z dnia 5 maja 2025 r. oraz uzupełnionego w tym zakresie materiału dowodowego sprawy (kopie dwóch emaili wysłanych do skarżącego w dniu 17 lutego 2025 r., k. 67 i k. 70 akt sądowych).
Informacja została zatem udostępniona po upływie czternastodniowego terminu na udzielenie informacji publicznej zgodnie z art. 13 u.d.i.p. Ustalenie powyższe ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powyższe oznacza, że na dzień wniesienia skargi do sądu administracyjnego organ pozostawał w bezczynności. Tenże stan bezczynności organ zniwelował udostępniając stronie skarżącej wnioskowaną informację publiczną. Wskazane okoliczności skutkują uznaniem, że skarga na bezczynność w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, jest bezprzedmiotowa, bowiem na dzień wyrokowania przez sąd żądana informacja została udostępniona. Z tego powodu postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania do udostępnienia informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe, co uprawnia do umorzenia tego postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosków strony o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
Warto przypomnieć, że załatwienie przez organ wniosku strony w toku postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku zbadania czy bezczynność, której się dopuścił, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przystępując do oceny czy bezczynność organu miała charakter rażący, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1619/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Łd 44/22). Przywołane wyżej poglądy skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje je za własne.
Dokonanie oceny, czy w stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, winno nastąpić przez pryzmat regulacji art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do organu w dniu 17 stycznia 2025 r. W dniu 17 lutego 2025 r., czyli po upływie 1 miesiąca, organ udzielił żądanej informacji. Organ jednak, nie pozostawał całkowicie bierny, bowiem poinformował skarżącego, że dokumenty, o udostępnienie których wnosił skarżący są dostępne w siedzibie organu. Organ bezsprzecznie naruszył tym samym art. 14 ust. 1 u.d.i.p., jednak zdaniem sądu w sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Mając na uwadze podejmowane przez organ działania w czasie od dnia złożenia wniosku przez skarżącego do dnia finalnego udzielania informacji - w ocenie sądu - bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Termin udostępnienia informacji publicznej został przez organ przekroczony, jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że działanie organu skutkujące udzieleniem żądanej informacji z opóźnieniem należy zakwalifikować jako bezczynność z rażącym naruszeniem prawa.
Reasumując, sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, Sąd wskazuje, że stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zważywszy treść powołanego wyżej przepisu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania wymierzenia organowi grzywny lub przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Kwestia wymierzenia organowi grzywny, podobnie jak przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości pozostawiona więc została uznaniu sądu administracyjnego (uznaniu sędziowskiemu). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wymierzenie organowi grzywny ma charakter represyjny i prewencyjny, a zastosowanie tego instrumentu prawnego może mieć miejsce jedynie w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. np. wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 2204/24; wyrok WSA we Wrocławiu z 11.03.2025 r., II SAB/Wr 1064/24). Mając na uwadze okoliczności sprawy, w ocenie Sądu nie mamy do czynienie z przypadkiem uzasadniającym wymierzenie organowi grzywny, gdyż organ – co prawda z przekroczeniem terminów – podjął jednak działania zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego i wniosek tan załatwił, a samo przekroczenie nie było znaczne. Z tych względów brak w ocenie Sądu podstaw do wymierzenia grzywny, co znalazło swój wyraz w pkt 3 sentencji wyroku, w którym Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.
O zwrocie kosztów sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (pkt 4 sentencji wyroku).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło