II SAB/Łd 39/13

Dnia 5 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. i P. L. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej postanawia: odrzucić skargę. a.bł. Skargą z dnia 29 stycznia 2013r. A. L. i P. L. zaskarżyli do sądu administracyjnego bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 kwietnia 2013r. skarżący zostali wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez wykazanie, iż przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wystąpili do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność organu administracji w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz do uiszczenia kwoty 100 złotych tytułem wpisu sądowego od skargi. Z zawartego w ww. wezwaniu pouczenia wynikało, że nieusunięcie braków skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. Stosowne wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało doręczone skarżącym w dniu 22 kwietnia 2013r. W ustawowym terminie, którego bieg upływał w dniu 29 kwietnia 2013r., skarżący nadesłali do sądu pismo, domagając się doręczenia odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 kwietnia 2013r. z interpretacją regulacji zażalenia na bezczynność organu niższej instancji w zakresie podmiotów administracyjnych podległego stopnia i przepisów K.p.a., o których mowa w ww. wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Z kolei w myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W sprawie skargi na bezczynność organu administracji takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie K.p.a.). Powołany przepis stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wnosząc skargę na bezczynność organu administracji, do skarżącego należy wykazanie, że skorzystał z ww. trybu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a. Natomiast skarga wniesiona bez zachowania wymogów określonych w wyżej powołanym art. 52 P.p.s.a. jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z art. 230 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, iż od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Natomiast w myśl z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zgodnie z art. 58 § 3 sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż pismo zawierające wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania powyższego obowiązku zostało skutecznie doręczone skarżącym w dniu 22 kwietnia 2013r. Pomimo tego w ustawowym terminie skarżący nie tylko nie wykazali, iż przed wniesieniem skargi wystąpili do organu wyższego stopnia z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., ale również nie uiścili wpisu sądowego od skargi. Na marginesie zaznaczyć należy, iż bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje pismo, w którym skarżący żądają doręczenia im zarządzenia w przedmiocie usunięcia braków formalnych skargi wraz z interpretacją przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w odróżnieniu od zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zarządzenia w przedmiocie usunięcia braków formalnych skargi nie doręcza się stronom postępowania, bowiem żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego obowiązku. Zarządzenie, o którym mowa nie podlega również zaskarżeniu, a termin w nim zakreślony jest terminem ustawowym co oznacza, iż nie podlega on skracaniu albo wydłużaniu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2011r., sygn. II OZ 899/11 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Po drugie żądanie strony dokonania przez Sąd interpretacji przepisów prawa w zakresie postępowania przed organami administracji również nie znajduje oparcia w omawianej ustawie. Zgodnie z art. 6 P.p.s.a. Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do dokonywanych przed Sądem czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Z powyższego wynika, iż Sąd jest obowiązany do udzielania stronom wskazówek tylko do tych czynności procesowych, których dokonanie na danym etapie postępowania sądowego jest niezbędne dla zachowania jego prawidłowego biegu, a także o skutkach niepodjęcia tych czynności we wskazanym terminie. W ramach powyższego obowiązku Sąd nie jest natomiast uprawniony, ani zobowiązany do wyjaśniania stronom zasad postępowania administracyjnego, istoty tego postępowania oraz przepisów prawnych mających zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji. Jeżeli zatem strona, pomimo udzielenia jej przez Sąd potrzebnych wskazówek co do dokonywanych przed czynności procesowych, nadal nie jest nie jest w stanie samodzielnie poprowadzić własnej sprawy, to powinna ustanowić w tym celu profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem albo radcą prawnym. Jeżeli nie stać strony na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie strona może zwrócić się do Sądu o przyznanie jej takiego pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy wraz z wezwaniem do usunięcia braków skargi skarżący zostali poinformowani o skutkach niewywiązania się z nałożonych obowiązków w zakreślonym terminie. Sąd poinformował skarżących o treści art. 37 § 1 K.p.a., z którego treści jednoznacznie wynika, jakie środki procesowe przysługują stronie na wypadek niezałatwienia sprawy administracyjnej w terminie. Wezwanie Sądu do nadesłania dowodu skorzystania przez skarżących z zażalenia na bezczynność organu w ramach ww. art. 37 § 1 K.p.a. było sformułowane jasno i czytelnie. Sąd pouczył także skarżących o prawie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto doręczając skarżącym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi skarżący zostali pouczeni o terminie i sposobie do jego zaskarżenia. Stwierdzić zatem należy, iż Sąd spełnił obowiązek wynikający z art. 6 P.p.s.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.bł.