II SAB/Łd 40/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie budowy przyłącza wodociągowego i opłat z tytułu budowy wodociągu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. nakazać wypłacenie skarżącemu S. J. kwoty 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi zaksięgowanego w dniu 5 sierpnia 2005 r. pod pozycją 1282. S. J. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie budowy przyłącza wodociągowego i zasad ustalania opłat z tytułu budowy wodociągu w miejscowości L. 19 gmina D. W dniu 22 lipca 2005r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł (sto) oraz nadesłania dowodu na okoliczność wyczerpania przesłanek z art. 37 § 1 k.p.a. w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 2 sierpnia 2005r. W tym samym dniu uiszczony został wpis od skargi, w kwestii wyczerpania trybu z art. 37 § 1 k.p.a. skarżący zaś do pisma z dnia 5 sierpnia 2005r. załączył pismo do Marszałka Województwa (brak daty) oraz pismo Rady Gminy D. z dnia 10 listopada 1999r. oraz wyjaśnił, iż odpowiedzi z Urzędu Marszałkowskiego na załączone pismo nie otrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej upsa, oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 3 § 2, art. 4 oraz art. 5 upsa stanowią z kolei, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4; 9) spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne nie są jednakże właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne są spory co do zgodności z prawem działania organu administracji publicznej w sferze, w jakiej został on upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów, niepowiązanych z tym organem ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej. Jedną ze stron stosunków administracyjnoprawnych jest organ administracji publicznej, drugą zaś podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa obowiązującego została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ ten może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować prawa i obowiązki tego podmiotu. Z powyższego wynika, iż kontrola sądów administracyjnych nie obejmuje wszystkich form działania administracji publicznej, lecz tylko te, w których organ administracji publicznej korzysta z władztwa, a zakres przedmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi należy co do zasady wyznaczać przez wskazaną w powołanym wyżej art. 1 upsa definicję sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi S. J. jest bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie nie wybudowania przyłącza wodociągowego do posesji położonej w L. 19 gm. D. oraz odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 30 stycznia 2003r. w sprawie opłat z tytułu budowy wodociągu i ustalenia zasad budowy przyłącza. Z treści skargi, protokołu posiedzenia Zarządu Gminy D. z dnia 19 lipca 1996r. oraz pisma z dnia 30 stycznia 2003r. wynika jednoznacznie, iż sprawa ma charakter cywilnoprawny, spór między skarżącym a Wójtem Gminy D. dotyczy bowiem roszczeń wynikających ze zobowiązań cywilnoprawnych w związku z podjętą decyzją budowy wodociągu. To zaś oznacza, iż wszelkie spory między stronami umowy, w tym spory dotyczące wzajemnych rozliczeń, nienależytego wykonania zobowiązania, należą do kognicji sądów powszechnych. Z tego względu bezczynność Wójta Gminy D. nie może podlegać merytorycznej ocenie sądu administracyjnego. Zaskarżanie bezczynności organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wcześniej przepisów art. 3 § 2 pkt. 1 - 4 upsa zaskarżanie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Na marginesie podkreślić także należy, iż przepisy materialnego prawa administracyjnego nie zawierają regulacji dotyczącej przedmiotu skargi. Zauważyć nadto należy, że gdyby nawet sprawa należała do kognicji sądu administracyjnego, to skarga podlegałaby odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego trybu z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do powołanego przepisu, na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 upsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wprawdzie w wykonaniu zarządzenia Sądu skarżący przedłożył w dniu 5 sierpnia 2005r. dwa pisma, jedno bez daty i prezentaty organu, drugie zaś z dnia 10 listopada 1999r., będące jak się wydaje odpowiedzią na to pierwsze, niemniej jednak pismo to nie może być uznane za zażalenie na bezczynność, chociażby dlatego że zostało złożone przed datą wniesienia przez skarżącego pisma z dnia 30 stycznia 2003r., którego to pisma dotyczy skarga na bezczynność. Z tego względu w analizowanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 58 § 1 pkt 1 upsa. Stosownie do tego przepisu, sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi przez sąd jest zaś równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W kwestii uiszczonego przez skarżącego S. J. wpisu sądowego zastosowanie ma przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści tegoż przepisu Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeśli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. Ponieważ skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, a skarga była niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, co z kolei stanowiło podstawę odrzucenia skargi, należało wypłacić uiszczony wpis sądowy w całości. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Wobec powyższego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.