II SAB/Łd 41/11

Dnia 28 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat L. G. - Ś., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. M. W. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. W treści skargi autor podniósł, iż w dniu 4 maja 2011 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup biletu do R. w celu odebrania wyniku badania tomografii komputerowej. Dopiero w dniu 18 maja 2011 roku mógł on odebrać decyzję, a jest chory na nowotwór. Organ pomocy społecznej dyskryminuje skarżącego. Choroba nowotworowa to ciężkie przeżycie dla każdego człowieka. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż jest ona bezzasadna, gdyż skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w dniu 5 maja 2011 roku, a w sprawie niezbędnym było przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego. W postępowaniu w sprawie z zakresu pomocy społecznej wywiad środowiskowy jest szczególnym środkiem dowodowym. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej dnia 25 stycznia 2011 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 27, poz. 138), wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni od daty powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. W okresie od dnia 5 maja 2011 roku do dnia wydania decyzji w I instancji, pracownik organu kilkakrotnie podejmował próbę przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego i umówienia się ze skarżącym w tym celu. Działania te były bezskuteczne. W dniu 16 maja 2011 roku organ wydał decyzję w sprawie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup biletu. Organ wydając rozstrzygnięcie oparł się na pisemnym oświadczeniu skarżącego, że jest sytuacja zdrowotna i materialna nie uległa zmianie. Rozstrzygnięcie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu 18 maja 2011 roku. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło do organu w dniu 20 maja 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). W stanie faktycznym sprawy skarżący po dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy, co miało miejsce w dniu 4 maja 2011 roku kilkakrotnie występował z pismami, w których wyrażał swoje niezadowolenie z długiego oczekiwania na wydanie decyzji w sprawie. I tak, w dniu 5 maja 2011 roku skarżący przesłał do [...] Urzędu Wojewódzkiego jedno z takich pism. Z kolejnym analogicznym pismem skarżący wystąpił w dniu 24 maja 2011 roku. Właśnie to drugie pismo zostało ocenione przez Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej jako zażalenie na bezczynność w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu właściwego do jego rozpoznania. Na tej podstawie Sąd uznał, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego). Merytorycznie oceniając kwestię bezczynności organu należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że skarżący w dniu 4 maja 2011 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy. Organ w dniu 16 maja 2011 roku wydał decyzję w sprawie, którą dnia 18 maja 2011 roku skarżący odebrał. Mocą tego rozstrzygnięcia organ przyznał skarżącemu wnioskowaną pomoc w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów przejazdu. Mimo, iż decyzja organu była dla skarżącego korzystna, już w dniu 20 maja 2011 roku zakwestionował ją w drodze odwołania. Jak wynika z argumentacji organu i złożonych do akt dokumentów, w okresie od złożenia wniosku o przyznanie pomocy do momentu wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, organ podejmował próby przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Mimo kilkakrotnych prób skomunikowania się organu ze skarżącym w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu, skarżący nie umożliwił organowi przeprowadzenia tegoż dowodu. Mimo to, organ opierając się na wszystkich wcześniejszych dokumentach zgromadzonych w innych sprawach i znając sytuację skarżącego, uwzględnił jego wniosek. Organ w swojej zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę argumentacji podkreślał wagę środka dowodowego jakim jest wywiad środowiskowy, czy też jego aktualizacja, w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Skarżący jest stałym klientem organów pomocy społecznej i nie powinien tego kontestować. Co więcej, zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm.), osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek współdziałania osoby z organem, w rozumieniu zacytowanego przepisu, dotyczy również sporządzania wywiadu środowiskowego i w tym celu udzielenie organowi niezbędnych informacji, także dotyczących rodziny i bliskich, jak i wskazanie, czy sprecyzowanie potrzeb (por. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 roku I OSK 1558/09, Lex Nr 595200). Konkludując dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała bezczynność po stronie organu pomocy społecznej, gdyż od momentu złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia wydania w tym przedmiocie decyzji minęło 12 dni. W żadnym razie, taki okres nie jest bezczynnością, czy przewlekłością postępowania w sprawie. Skarżący w treści swoich pism podnosił argument, że jest osobą chorą na nowotwór, a organ I instancji go dyskryminuje. Odnosząc się do tych kwestii wskazać należy, iż Sąd nie kwestionuje choroby skarżącego. Owszem, postępowanie w sprawie powinno toczyć się szybko i sprawienie. Realizacja postulatu szybkości i sprawności postępowania nie powinna jednak następować kosztem realizacji kolejnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), czy zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). Lektura dokumentów załączonych do akt zdaje się wskazywać na konkluzję, iż gdyby skarżący umożliwił organowi przeprowadzenie wywiadu w terminie wcześniejszym, decyzja w sprawie byłaby wydana szybciej. Uznając, że skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie Sąd, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd postanowił, jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 19 ust. 1, § 20 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). k.o.