II SAB/Łd 41/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-05-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie kasacyjne dotyczące decyzji Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy udostępnienia tej informacji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie bezczynności organu, jeżeli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności gdy dotyczy ono oceny legalności decyzji wydanych w przedmiocie wnioskowanej informacji publicznej, a postępowanie to jest w toku (np. oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej). Zawieszenie takie jest uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej, a także dążeniem do zapewnienia jednolitości orzecznictwa.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora ZUS Oddział w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z 2015 roku. Pomimo wcześniejszego wyroku WSA zobowiązującego organ do załatwienia wniosku i oddalenia skargi kasacyjnej organu, informacja nie została udostępniona. W międzyczasie Prezes ZUS wydał decyzje odmawiające udostępnienia informacji, które zostały następnie unieważnione przez WSA w Warszawie, jednak Prezes ZUS złożył od tego wyroku skargę kasacyjną. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku sprawy ze skargi U. Z. na bezczynność Dyrektora Zakładu A Oddziału w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. a.bł. U. Z. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. postępowania z wniosku skarżącej z dnia 22 stycznia 2015 roku o udostępnienie informacji publicznej domagając się: 1) wymierzenia organowi grzywny mając na względzie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa; 2) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości do uznania Sądu; 3) zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi jej autorka wyjaśniła, iż wnioskiem z dnia 22 stycznia 2015 roku wystąpiła do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii zanonimizowanej decyzji wydanej w następstwie postępowań kontrolnych w sprawie –[...] i [...]. Pismem z dnia 9 lutego 2015 roku. o numerze [...] organ poinformował skarżącą, że brak jest podstawy prawnej do udostępnienia informacji o które prosi. Wobec tego skarżąca złożyła w dniu 23 lutego 2015 roku skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SAB/Łd 50/15 zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzeczenie uprawomocniło się w dniu 21 lutego 2017 roku wraz z oddaleniem skargi kasacyjnej organu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. I OSK 2610/15). Od tego czasu organ nie załatwił wniosku skarżącej w żaden sposób, czy to udostępniając wnioskowaną informację publiczną, czy odmawiając w drodze decyzji jej udostępnienia. W dniu 5 lutego 2018 roku skarżąca wzywa organ do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 6 lutego 2018 roku. Jak podkreśliła skarżąca, organ ignoruje orzeczenie Sądu, co pozbawia obywatela jakiejkolwiek nadziei, że jego sprawa administracyjna zostanie kiedykolwiek załatwiona. W ocenie autorki skargi, nie mają żadnego znaczenia wydane w tej sprawie decyzje wydane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., ponieważ adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie był Prezes ZUS, ale Oddział ZUS w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 roku, sygn. II SA/Wa 707/17 unieważnił obie decyzje Prezesa ZUS, jako wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Taki stan rzeczy jest niedopuszczalnym pogwałceniem wszelkich norm prawnych w praworządnym państwie. To destrukcyjne działanie organu jest tym bardziej znaczące w skutkach, że jest wywołane zachowaniem organu państwa, który bojkotuje zasady prawne w tym państwie. Skarga dotyczy bezczynności organu i załatwiania wniosku w sposób przewlekły w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w sprawie której termin załatwienia ustawodawca skrócił o połowę w stosunku do załatwienia sprawy. Okres 10 miesięcy, w którym organ wyroku nie wykonał, a tym samym wniosku nie załatwił jest więc przekroczeniem bardzo znaczącym. Przewlekłość postępowania zaś ma miejsce w sytuacji, kiedy organ nie tylko podejmuje działania w długich odstępach czasu, ale też załatwia sprawę w sposób nieefektywny, podejmując działania nie zmierzające do załatwienia sprawy, wydając decyzje w imieniu organu do którego wniosek skierowany nie został i który nie mógł upoważnić do załatwienia sprawy Dyrektora Oddziału ZUS w T. Decyzja winna zostać wydana nie z upoważnienia wydanego przez Prezesa ZUS, bo tenże nie miał umocowania prawnego do załatwiania wniosku skarżącej, który nigdy Prezesowi ZUS nie był przekazany do załatwienia. Wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej znajduje uzasadnienie w prawie rocznym okresie zwłoki w załatwieniu sprawy, przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek reakcji organu w prowadzonym postępowaniu. Nie można szukać usprawiedliwienia bezczynności organu w działaniu na rzecz innego podmiotu – Prezesa ZUS i nieuprawnionym wydawaniu w jego imieniu decyzji, które powinien wydać sam, będąc do tego zobowiązanym prawomocnym wyrokiem Sądu. W przedstawionym w skardze stanie, kiedy obywatel państwa nie może oczekiwać na załatwienie sprawy przez konstytucyjny organ, a do tego organ ignoruje wyroki sądowe – dla obywatela wielką stratą moralną jest poczucie, kiedy nie ma oparcia w obowiązujących w tym państwie przepisach prawa, organach nadzoru, sądach. To wszystko powoduje, że skarżąca jako obywatel państwa jest dyskryminowana wśród społeczeństwa. Takie deprecjonowanie przez organ obowiązków musi prowadzić do zasądzenia przez Sąd dla stron zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną prześladowaniem i wykluczeniem ze społeczeństwa poprzez zaniechanie stosowania wobec nich prawa powszechnie obowiązującego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wyjaśniając, że pismem z dnia 22 stycznia 2015 roku (które wpłynęło do organu w dniu 26 stycznia 2015 roku) U. Z. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o udostępnienie w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji w zakresie kopii zanonimizowanej decyzji wydanej w następstwie postępowań kontrolnych w sprawie: [...] i [...]. W odpowiedzi organ pismem z dnia 9 lutego 2015 roku, nr sprawy: [...] odmówił udostępnienia informacji wobec uznania, iż dane, o których udostępnienie wnosi, nie są informacjami publicznymi i podlegają ochronie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1182). Od powyższego pisma w dniu 27 lutego 2015 roku skarżąca złożyła skargę, w której zarzuciła organowi bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 roku, sygn. II SAB/Łd 50/15: w pkt 1 – zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 22 stycznia 2015 roku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, w pkt 2 – stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pkt 3 – zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 196,95 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 roku, sygn. I OSK 2610/15 oddalił skargę kasacyjną organu. W tym stanie rzeczy, w wykonaniu ww. wyroków, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] roku, znak: [...] odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej. W następnie rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] roku, znak:[...], utrzymał w mocy ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 roku, sygn. II SA/Wa 707/17, w pkt 1 – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku, a w pkt 2 – zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 stycznia 2018 roku Prezes ZUS wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną. Pismem z dnia 5 lutego 2018 roku skarżąca wezwała organ do "wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2015 roku, sygn. II SAB/Łd 50/15, na które organ opowiedział jej pismem z dnia 13 lutego 2018 roku. Następnie w dniu 19 lutego 2018 roku U. Z. wniosła skargę. W ocenie organu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie i winna zostać oddalona. W sprawie nie można zarzucić organowi bezczynności, która zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Organowi, biorąc pod uwagę przebieg postępowania, nie sposób przypisać także przewlekłości postępowania, o której można mówić, wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. Czynności postępowania wykonywane były w możliwie krótkich odstępach czasu i zmierzały bezpośrednio do załatwienia sprawy. Nie miały charakteru pozornych, niepotrzebnych, pozbawionych znaczenia dla sprawy, czy też generowanych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2005 roku, sygn. I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 roku, sygn. I OZ 382/08; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 roku, sygn. I FZ 221/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 roku, sygn. III SA/Wa 3321/08). Ponadto, w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 roku, sygn. I FZ 221/08 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa – dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego – służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postepowania jest ocena legalności działania organu – Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. w aspekcie zarzucanej temu organowi w skardze bezczynności. Niewątpliwie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2015 roku, sygn. II SAB/Łd 50/15 organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 22 stycznia 2015 roku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 roku, sygn. I OSK 2610/15 oddalił skargę kasacyjną organu. Jednocześnie – co jest stronom wiadome – Prezes ZUS wydał w dniu [...] roku decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskiem z dnia 22 stycznia 2015 roku wnioskowała skarżąca. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ZUS decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 roku, sygn. II SA/Wa 707/17, po rozpoznaniu skargi U. Z., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] roku oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] roku. Wyrok ten jest nieprawomocny, bowiem Prezes ZUS złożył skargę kasacyjną. Jednocześnie z informacji znanych Sądowi z urzędu wiadomo, iż wspomniana skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygnaturą I OSK 904/18 i od dnia 8 marca 2018 roku oczekuje na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego. W ocenie Sądu, prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie oceny legalności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2017 roku, jest zagadnieniem, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co czyni zawieszenie postępowania w sprawie niniejszej zasadnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło