II SAB/Łd 43/18

Dnia 25 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego w dniu 19 lutego 2018 roku pod pozycją [...]. LS W piśmie z dnia 16 lutego 2018 roku J. J., reprezentowany przez r.pr. S. G., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 22 stycznia 2018 roku wystąpił o udostępnienie w formie elektronicznej informacji o zarobkach uzyskanych w 2017 roku przez sekretarza gminy z wyszczególnieniem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków specjalnego, funkcyjnego oraz za wieloletnią pracę. W terminie przewidzianym ustawą organ nie udostępnił informacji w żadnej formie, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak również nie wezwał do usunięcia braków (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Z tego powodu uznał, że organ jest w sprawie bezczynny i na tej podstawie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą tj. 14 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 22 lutego 2018 roku do Urzędu Gminy w K. wpłynęła skarga na bezczynność Wójta Gminy K. Z załączonego do skargi wydruku wiadomości mailowej - wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynika, że skarżący złożył wniosek na adres mailowy [...]. Nie jest to jednak adres mailowy, którym dysponuje Urząd Gminy K. Informacja o tym adresie mailowym znajduje się co prawda na stronie internetowej portalu www.bip.gov.pl w odniesieniu do Gminy K., ale jest to ogólna rządowa strona Biuletynu Informacji Publicznej, na której znajdują się linki do wielu podmiotów publicznych. Przez te linki dociera się na właściwe strony biuletynów informacji publicznej poszczególnych urzędów gmin, w tym Urzędu Gminy K. Urząd Gminy K. nie ma dostępu do tej skrzynki mailowej i nie odbiera z niej żadnej poczty i nigdy nie miał takiej możliwości. Dlatego też Urząd Gminy K. nie otrzymał wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 22 stycznia 2018 roku. Organ zauważył, że sama nazwa maiła [...] wskazuje, że nie jest on powiązany z żadną konkretną gminą czy urzędem. Z informacji pozyskanej przez Urząd Gminy K. wynika, iż adres na rządowej stronie BIP jest przypisany wielu gminom w Polsce, które nie otrzymują z niego żadnej korespondencji. Podniósł, że wnioskodawca sam wysłał kilka wiadomości na ten sam adres do kilku różnych Urzędów. Powinien więc, mając profesjonalnego pełnomocnika, nabrać wątpliwości co do prawidłowości swojego działania. Jednocześnie wnoszący skargę musiał odwiedzić właściwą stronę Urzędu Gminy K., gdyż z niej zapewne uzyskał informację o numerze konta bankowego, na który dokonał wpłaty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Na właściwej stronie Biuletynu Informacji Publicznej podane są natomiast prawidłowe adresy mailowe, z których odbierana jest korespondencja. Organ wyjaśnił, że do Urzędu Gminy K. wpływa bardzo dużo wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wszystkie kierowane są na prawidłowe adresy mailowe. Urząd Gminy udziela na nie odpowiedzi terminowo zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Skarżący J.J. składał już wnioski o udostępnienie informacji publicznej do Urzędu Gminy K. na właściwy adres mailowy, więc zdaniem organu, miał wiedzę w tym zakresie. W dniu 11 marca 2017 roku złożył do organu wniosek na adres [...] i uzyskał żądaną informację drogą mailową na wskazany adres w dniu 24 marca 2017 roku. W opinii organu skarżący w przedmiotowej sprawie nie dochował należytej staranności w dostarczeniu przedmiotowego zapytania do organu. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że wniosek, o którym pisze skarżący został skutecznie złożony w dniu 22 stycznia 2018 roku i że może on wywoływać skutki prawne. Brak wniosku powoduje zaś, że nie została uruchomiona procedura dotycząca udostępniania informacji publicznej. Z uwagi na otrzymanie wraz ze skargą do Sądu kopii wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ udzielił wnioskodawcy żądanej informacji w zakreślonym ustawą o dostępie do informacji publicznej terminie (tj. w dniu 2 marca 2018 r.). Organ nie pozostawał tym samym w bezczynności na dzień złożenia skargi, a informacja została udzielona niezwłocznie po faktycznym otrzymaniu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Nie można zatem mieć wątpliwości co do kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialnotechniczną. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek. Stosownie z kolei do art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) – i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Wskazać jednak należy, że warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w trybie art. 10 u.d.i.p. jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. O rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny - w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku (ani pisemnego ani ustnego) - czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Warto też zaznaczyć, że sąd orzekając w sprawie bezczynności uwzględnia stan z daty wniesienia skargi. Stąd też nie ma możliwości zbadania czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne do dnia wniesienia skargi nie otrzymał. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 22 stycznia 2017 r., wysłanego drogą elektroniczną, w którym zwrócił się o przesłanie żądanych informacji. Organ w odpowiedzi na skargę podniósł z kolei, że na jego adres e-mail w dniu 22 stycznia 2017 r. nie wpłynął wniosek skarżącego, wniosek ten dotarł dopiero wraz ze skargą na bezczynność Wójta Gminy K. W tym miejscu wskazać należy, że stanowisko organu znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Wniosek strony skarżącej z dnia 22 stycznia 2018 r. został bowiem skierowany na adres: [...], którym nie dysponuje organ. Już sama nazwa adresu, jak słusznie zauważył Wójt Gminy, wskazuje na brak powiazania z konkretną gminą czy urzędem. Strona internetowa portalu Biuletynu Informacji Publicznej www.bip.gov.pl, na której został umieszczony ów adres, wskazuje jednocześnie link przekierowujący do właściwej strony urzędu gminy tj. [...], gdzie umieszczone zostały dwa adresy do korespondencji drogą elektroniczną: [...], [...]. Skarżący wysłał tymczasem swój wniosek na adres nienależący do adresata wiadomości. Dodatkowo na uwagę zasługuje okoliczność, że skarżący nie przedstawił dowodu doręczenia wniosku z dnia 22 stycznia 2018 r., a jedynie dowód jego wysłania. W ocenie Sądu obowiązkiem skarżącego było i w jego interesie leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego zapytania organowi. Skoro zatem skarżący wybrał złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej winien zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być natomiast uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. Załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Skarżący nie przedstawił tym samym żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do adresata, co potwierdza stanowisko organu, że przedmiotowy wniosek do niego nie dotarł. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób zatem uznać aby wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został faktycznie w organie złożony. W konsekwencji wobec przyjęcia, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został skutecznie do organu wniesiony, skargę na bezczynność należało uznać za nieodpuszczalną i odrzucić ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. (pkt 1). O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie wyjaśnienia także wymaga, że niedopuszczalne było uwzględnienie oświadczenia strony o cofnięciu skargi i umorzenie postępowania. Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Jeżeli skarga zawiera takie braki, sąd skargę odrzuca. Zatem badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest tymczasem niedopuszczalna jako złożona przedwcześnie, zatem brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w przedmiocie cofnięcia skargi. A.B.