II SAB/Łd 45/18

Dnia 18 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 roku sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. a.bł. J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą, tj. 14 dni; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w wysokości 17zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 100 zł tytułem wpisu oraz 480 zł tytułem kosztów zastępstwa oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 22 stycznia 2018 r. wystąpił do organu mailem o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej informacji o zarobkach uzyskanych przez sekretarza Gminy P. w 2017 r. z wyszczególnieniem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków: specjalnego, funkcyjnego i za wieloletnią pracę. W terminie przewidzianym ustawą organ nie udostępnił informacji w żadnej formie, nie wydał też decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak również nie wezwał do usunięcia braków. W ocenie skarżącego z tego powodu należy zatem uznać, że organ jest w niniejszej sprawie bezczynny. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania oraz o obciążenie skarżącego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wójt wyjaśnił, że w dniu 23 lutego 2018 r. wpłynęła do niego skarga J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej. Załącznikiem do skargi był wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wójt Gminy wyjaśnił, że wniosek ten został przesłany elektronicznie na nieaktualną skrzynkę podawczą Urzędu ([...]) w dniu 22 stycznia 2018 r. Natomiast na stronie BIP Urzędu Gminy w P. podany jest prawidłowy e-mail Urzędu oraz skrzynka podawcza ePUAP, które obowiązują od dnia 13 marca 2017 r. Z tych względów stwierdził, że wniosek nie dotarł skutecznie do organu. Wójt Gminy P. dodał, że w dniu 28 lutego 2018 r. udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, a zatem bez zbędnej zwłoki z zachowaniem 14-dniowego terminu ustawowego od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia 23 lutego 2018 r. W ocenie organu z uwagi na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie wymaganym przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) zasadnym jest oddalenie skargi, ewentualnie umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. kwestia zatem kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialnotechniczną. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek. Stosownie zaś do art. 13 ust. 1 tej ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) – i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Wskazać jednak należy, że warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w trybie art. 10 u.d.i.p. jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. O rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny - w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku (ani pisemnego ani ustnego) - czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Warto też zaznaczyć, że sąd orzekając w sprawie bezczynności uwzględnia stan z daty wniesienia skargi. Stąd też nie ma możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne do dnia wniesienia skargi nie otrzymał. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...], wysłanego drogą elektroniczną, w którym zwrócił się o przesłanie żądanych informacji. Organ w odpowiedzi na skargę podniósł z kolei, że wniosek nie dotarł do niego skutecznie, został bowiem przesłany elektronicznie na nieaktualną skrzynkę podawczą Urzędu. Wniosek ten dotarł do organu dopiero wraz ze skargą na bezczynność Wójta Gminy P. Powyższe stanowisko organu niewątpliwie znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Wniosek skarżącego z dnia [...] został bowiem skierowany na adres: [...], a zatem został przesłany na nieaktualną skrzynkę podawczą Urzędu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, na stronie BIP Urzędu Gminy w P. podany jest prawidłowy adres e-mailowy ([...]) i skrzynka podawcza ePUAP i - co nie pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie - obowiązują one od dnia 13 marca 2017 r. Dodatkowo w tym kontekście na uwagę zasługuje okoliczność, że skarżący nie przedstawił dowodu doręczenia wniosku z dnia [...], a jedynie dowód jego wysłania. W ocenie Sądu obowiązkiem skarżącego było i w jego interesie leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego zapytania organowi. Skoro zatem skarżący wybrał złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej winien zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być natomiast uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. Załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tego wniosku do organu. Skarżący nie przedstawił tym samym żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do adresata, co potwierdza stanowisko organu, że przedmiotowy wniosek przed wniesieniem skargi do niego nie dotarł. W tych okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób zatem uznać, aby wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został przed wniesieniem skargi faktycznie w organie złożony. W konsekwencji wobec przyjęcia, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został przed złożeniem skargi skutecznie do organu wniesiony, skargę na bezczynność należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić ją na podstawie art.58 § 1 pkt 6 i § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. Odnosząc się przy tym do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o oddalenie skargi bądź umorzenie postępowania w związku z faktem udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego załączony do skargi na bezczynność, wyjaśnić należy, że niedopuszczalne było w niniejszej zarówno oddalenie skargi, jak i umorzenie postępowania. Podkreślić bowiem należy, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 p.p.s.a. Taka zaś sytuacja, jak wskazano powyżej, wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, albowiem skarga jako wniesiona przedwcześnie jest niedopuszczalna, co tym samym uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. Ponadto Sąd pragnie podkreślić, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie kreują podstawy dla obciążenia skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, a zatem sądem administracyjnym I instancji, kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, o które wnosił organ w odpowiedzi na skargę. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. M.K.