II SAB/Łd 46/10

Dnia 12 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. R. i W. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych - oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Starosta Powiatu [...] udzielił E. i S. małżonkom O. pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych, decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a następnie decyzją z dnia [....] zezwolił na użytkowanie przedmiotowego warsztatu. Z kolei decyzją z dnia [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. stwierdzającą, na wniosek W.R., nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...]. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] roku, sygn. akt [....] oddalił skargę, wskazując, że zaskarżona decyzja jest zgodna z wnioskiem skarżącego, jest dla niego korzystna a jednocześnie konieczna w sytuacji gdy skarżący kwestionuje negatywne oddziaływanie warsztatu na jego nieruchomość i istniejące utrudnienia związane z jego funkcjonowaniem, oraz że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego powinien podjąć stosowne działania w ramach swych ustawowych kompetencji. W tej sytuacji, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę z dnia [...]. organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie i decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...]. i odmówił skarżącym udzielenia pozwolenia na użytkowanie inwestycji. Jednakże w wyniku rozpatrzenia odwołania od tegoż rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. uchylił w całości decyzję z dnia [...]. i stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...]. udzielająca skarżącym pozwolenia na użytkowanie wydana została z naruszeniem prawa, jednakże nie uchylił tej decyzji, z uwagi na upływ pięciu lat od dnia doręczenia decyzji stronom. Następnie w dniu [..] roku PINB w R. przeprowadził kontrolę na miejscu w sprawie spornego warsztatu. Zaś decyzją z dnia [...]. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 104 i art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie użytkowania warsztatu usług wulkanizacyjnych, położonego na działce nr 714 w R. przy ul. P. 64. Decyzją z dnia [...[. Nr [....] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Natomiast wyrokiem z dnia [...] roku sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., wskazując, że w toku ponownie prowadzonego posterowania odwoławczego organ powinien przeanalizować całe postępowanie począwszy od pierwotnego wniosku o zezwolenie na użytkowanie warsztatu, a następnie wydać rozstrzygnięcie mając na uwadze treść rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., stwierdzającego, że ostateczna decyzja udzielająca skarżącym pozwolenia na użytkowanie wydana została z naruszeniem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. i W.R. (sąsiedzi E. i S. O.) zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. brak działań w ramach ustawowych kompetencji w wykonaniu prawomocnego orzeczenia WSA w W., po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Nasto skarżący załączyli wyrok WSA w W. o sygn. akt [...]. Zdaniem skarżących obiekt (warsztat samochodowy) został wzniesiony przez E. i S.O. z rażącym naruszeniem prawa, zakłóca spokój i wyniszcza ich zdrowie. Skarżący domagali się wydania wyroku co do istoty sprawy polegającego na "likwidacji warsztatu". W odpowiedzi na skargę A. i W. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę warsztaty usług wulkanizacyjnych organ wskazał, że przedstawione zarzuty są bezpodstawne i nie znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze dyspozycję zawartą w treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. podkreślić trzeba, iż wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne wówczas, gdy strona skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a., to znaczy złożyła zażalenie do organu wyższego stopnia na brak załatwienia sprawy w terminie. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony. Pismem z dnia [..] A. i W. R., przed złożeniem skargi do Sądu, wnieśli do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. sprawy dotyczącej ich wniosku o podjęcie czynności w sprawie wybudowanego warsztatu przy ul. P. 64 w R. Nadto warto wyjaśnić, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Stanowisko takie, które Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podziela, wynika między innymi z opracowania: T.Woś - "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1999, wyd. II zmienione, str. 63 . Zostało ono wprawdzie zaprezentowane na tle art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ), która utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r., jednakże nadal jest ono aktualne z uwagi na analogiczne rozwiązanie przyjęte w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004r., tj. w ustawie p.p.s.a. Następnie zaakcentować należy, że przedmiotem skargi A. i W. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. jest brak działania tegoż organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych. Warto jednocześnie podkreślić, iż w treści swej skargi A. i W. R. wyraźnie powołali się na prawomocny wyrok WSA w W. o sygn. akt [...], oddalające ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [..]. stwierdzającej, na wniosek W.R., nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i S. O. pozwolenia na budowę spornego warsztatu. W niniejszej sprawie należy zatem rozważyć czy po stronie skarżonego organu istniał obowiązek prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę spornego obiektu. Rozważania te warto rozpocząć od zbadania kompetencji organu nadzoru budowlanego szczebla podstawowego, jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R.. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 44 ust. 1, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1 przywołanej ustawy. Zaś z treści art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów. Na podstawie przytoczonych przepisów można zatem stwierdzić, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uregulowane w szczególności w art. 28 Prawa budowlanego, nie może wchodzić w skład kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, gdyż wolą ustawodawcy sprawy tego typu należą do wyłącznej właściwości organów architektoniczno-budowlanych (starosta i wojewoda). Powyższa konstatacja ma doniosłe znaczenie i stanowi już wystarczającą podstawę do oddalenia skargi A. i W.R.. Bowiem domagali się oni działania od PINB w R. w sprawie, która nie wchodzi w zakres kompetencji tegoż organu. Innymi słowy, PINB w R. nie jest i nigdy nie mógł być właściwy do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę spornego warsztatu. Na marginesie warto jeszcze zaakcentować, iż w stosunku do kwestionowanego przez skarżących pozwolenia na budowę prowadzone już było postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności i zakończyło się ono decyzją, zgodną z wnioskiem A. i W. R. Również z tego powodu skarga nie zasadna, bowiem obecnie skarżący domagają się działania organu, podczas gdy już ich żądanie (wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę) zostało uwzględnione przez organy architektoniczno-budowlane, a sprawa ta była już wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt [...]. Jeżeli przyjąć by nawet, że intencją skarżących było jak się wyraził na rozprawie W.R. wyeliminowanie obiektu z użytkowania i w tym zakresie upatruje on bezczynności organu, to na datę złożenia skargi 2 października 2010 r. ( prezentata organu jest błędna wskazuje miesiąc wrzesień ), nieprawomocny był jeszcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [....] roku sygn. akt [...], w przedmiocie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]. zezwalającej na użytkowanie przedmiotowego warsztatu. Dopiero do uprawomocnieniu się w/w wyroku co nastąpiło w dniu 23 grudnia 2010 r. otworzyły się prawne możliwości skutecznego domagania się zaprzestania działalności obiektu na działce Państwa O. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. m.ch.