II SAB/Łd 48/08

Dnia 30 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie rozbiórki garażu postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. przyznać adwokat S. J. W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazać wypłacić powyższą kwotę adwokat S. J. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. LS W dniu 22 sierpnia 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., skarga J.J. na bezczynność tego organu, w przedmiocie rozbiórki garażu blaszanego usytuowanego niezgodnie z prawem na sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów i niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa m.in. ustawy Prawo budowlane, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a także działanie na szkodę obywatela i naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez niezałatwienie sprawy w wyznaczonym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego terminie tj. do dnia 15 lutego 2008 r. Uzasadniając postawione zarzuty obszernie opisała sytuację faktyczną (powodowane nią szkody), która zmusza ją do podejmowania działań mających na celu rozwiązanie problemu, jednak z uwagi na zaniechania organów nadzoru budowlanego wszelkie działania okazują się bezskuteczne. Skarżąca wyjaśniła, iż w dniu 13 grudnia 2007 r. złożyła zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 15 lutego 2008 r. Organ nie wywiązał się z nałożonego obowiązku w terminie, co prawda w dniu [...] r. wydał decyzję, ale w wyniku złożonego odwołania, została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył dodatkowy termin, do dnia 15 lutego 2008 r., na załatwienie sprawy blaszanego garażu na sąsiedniej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. organ umorzył postępowanie w sprawie, a na skutek odwołania skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na wezwanie sądu strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, oświadczyła iż przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb zażaleniowy, składając w dniu 11 grudnia 2007 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie wymagań formalnych, w tym dopuszczalność jej wniesienia - art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. Do warunków dopuszczalności skargi należy wyczerpanie środków zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a. "skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy". Dotyczy to także skarg na bezczynność organów, które przewiduje art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 tego przepisu. Zatem kontrolą sądu administracyjnego objęta jest bezczynność organów w sprawach, w których organ powinien orzec w drodze decyzji administracyjnej (pkt 1 przywołanego przepisu) jak również w sprawach, w których jest zobowiązany do podjęcia innego (niż określone w pkt 1 - 3) aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku bezczynności organu w sprawie, w której organ pomimo obowiązku nie wydał w określonym terminie decyzji administracyjnej stronie służy, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., zażalenie do organu wyższego stopnia. Dopiero po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W świetle powyższego, strona skarżąca przed złożeniem skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. winna wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W wykonaniu wezwania Sądu do wykazania wyczerpania trybu określonego w powołanym przepisie art. 37 § 1 k.p.a. skarżąca podała, że w dniu 11 grudnia 2007 r. złożyła zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 15 lutego 2008 r. W tym miejscu wskazać należy, iż rozpoznawana w niniejszym postępowaniu skarga jest trzecią z kolei skargą pochodzącą od J. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie blaszanego garażu usytuowanego na działce sąsiedniej. Pierwsza, z dnia 23 lutego 2007, zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt II SAB/Łd 59/07 została rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r. o odrzuceniu skargi z powodu niewyczerpania trybu z art. 37 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym skarżąca wyjaśniła, iż złożyła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 13 grudnia 2007 r. (data wpływu do organu zażalenia opatrzonego datą 11 grudnia 2007 r.). Sąd jednakże stwierdził, iż zażalenie owo, jako złożone po wniesieniu skargi do sądu nie mogło odnieść zamierzonego skutku, bowiem skarżąca, wbrew wymogom art. 52 § 1 p.p.s.a., przed wniesieniem skargi do sądu nie wyczerpała wszystkich przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, co musiało skutkować stwierdzeniem jej niedopuszczalności. W sprawie sygn. akt II SAB/Łd 49/08 Sąd rozpoznając skargę J.J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie rzeczonego garażu blaszanego uznał, iż wyczerpany został tryb, o którym mowa w art. 37 §1 k.p.a., gdyż w piśmie z dnia 11 grudnia 2007 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozpoznając to zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego "dodatkowy termin załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 15 lutego 2008 r." Sąd uznał tę skargę za niezasadną, bowiem organ w dniu [...] r., po ustaleniu, iż sporny budynek jest obiektem czasowym, posadowionym na czas realizacji budowy, dla którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, wydał decyzję umarzającą postępowanie. Decyzję tę skarżąca odebrała w dniu [...] r. (co wynika z treści odwołania od tej decyzji), zaś w dniu 19 lutego 2008 r. wniosła skargę na bezczynność. Za istotne sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego do dnia 15 lutego 2008 r. wydał akt administracyjny w sprawie spornego obiektu, co oznaczało, że nie pozostawał w bezczynności, dlatego skargę oddalił. Skarżąca w niniejszej sprawie po raz trzeci powołuje się na zażalenie z dnia 11 grudnia 2007 r. (które wpłynęło do WINB dnia 13 grudnia 2007 r.), jako wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 k.p.a., co nie może zostać uwzględnione. Obecnie rozpoznawana sprawa została zainicjowana kolejną skargą J. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., który po wydaniu aktu z dnia [...] r., uchylonego przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., w ocenie skarżącej, pozostaje w bezczynności. Strona jednakże nie wykazała, aby przed wniesieniem tej skargi sądowej złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia, czego wymagał przepis art. 37 § 1 k.p.a. Zatem uznać należało, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym i jej skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Oczywistym jest, iż to rozstrzygnięcie nie zamyka skarżącej drogi do ponownej skargi na bezczynność, jeżeli organ właściwy do załatwienia sprawy pozostaje w zwłoce, ale po wyczerpaniu drogi zażaleniowej, o której mowa w art. 37 k.p.a. O kosztach sąd rozstrzygnął stosownie do przepisu art. 250 p.p.s.a. w zw. z przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). ar