II SAB/Łd 53/07

PostanowienieWSA w Łodzi2008-03-14

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w kwocie 15 000 zł oraz znaczący majątek w postaci nieruchomości, mimo braku bieżących dochodów, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w celu wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie oszczędności w kwocie 15 000 zł oraz znaczącego majątku w postaci nieruchomości, mimo braku bieżących dochodów, przesądza o możliwości poniesienia kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z ustanowieniem adwokata i wniesieniem skargi kasacyjnej. Majątek ten daje obiektywną zdolność do zdobycia środków finansowych, np. poprzez kredyt.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w celu wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność organu w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Skarżący podał, że nie osiąga dochodów, ale posiada oszczędności w kwocie 15 000 zł oraz znaczący majątek w postaci domu i udziałów we współwłasności mieszkań i działek. Sąd uznał, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu - J.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.Ś. na bezczynność Administracji Nieruchomościami Ł. - B. A w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu - J.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. (MSi) Postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.Ś. na bezczynność Administracji Nieruchomościami Ł. - B. A w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Wobec treści postanowienia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnych dochodów. Jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz współwłaścicielem (udział -) mieszkania o pow. 47 m2. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 15 000 zł. Oświadczył przy tym, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł z kolei, że pragnie wnieść skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu rażącej obrazy przepisów prawa materialnego, a wydatki związane z tą czynnością, w szczególności z wywiązaniem się z zachowania przymusu adwokackiego, przekraczają jego możliwości finansowe. Do wniosku skarżący załączył kserokopię swego zeznania podatkowego za 2006 rok. Ponadto w piśmie z dnia 12 marca 2008 roku, stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący dodatkowo wyjaśnił, że posiada prawa majątkowe w postaci udziału (1/8) we współwłasności dwóch działek w P. o łącznej pow. 490 m2 oraz udziału (1/8) we współwłasności działki w M. pod P. o pow. 1560 m2 i znajdującym się na niej budynku mieszkalnym o pow. 300 m2 (blisko stuletnim), wymagającym remontu. Dodał, że nieruchomości te nie przynoszą dochodu i są niezbywalne, ze względu na nieuregulowane sprawy własnościowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość w postaci domu o pow. 100 m2 oraz prawa majątkowe w postaci udziałów we współwłasności: mieszkania o pow. 47 m2 (udział - -), dwóch działek położonych w P. o łącznej pow. 490 m2 (udział - 1/8) oraz działki w M. pod P. o pow. 1560 m2 i znajdującym się na niej budynku mieszkalnym o pow. 300 m2 (udział - 1/8). Jednocześnie skarżący, mimo, jak podaje, braku osiągania dochodu, dysponuje znaczną kwotą oszczędności (15 000 zł). W 2006 roku osiągnął zaś dochód jedynie w kwocie 2.565,38 zł. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Co więcej, fakt zgromadzenia oszczędności w kwocie 15 000 zł, mimo braku osiągania dochodów, przesądza jednoznacznie, iż sytuacja finansowa skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z ustanowieniem adwokata i wniesieniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego pozostaje przy tym fakt posiadania praw majątkowych w postaci udziałów we współwłasności działek o znacznej powierzchni, mieszkania oraz własności domu o pow. 100 m2. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że wobec wskazanych składników majątkowych (nieruchomości) skarżący posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych, choćby poprzez zaciągnięcie niezbędnych kredytów bankowych, dla których ów majątek mógłby zostać wykorzystany jako zabezpieczenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 507 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., FZ 454/04). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło