II SAB/Łd 53/26

Dnia 19 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi A.P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Starosty Pabianickiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać i nakazać wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J.W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu A.P. z urzędu. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Pabianickiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prac geodezyjnych prowadzonych na nieruchomości publicznej działce ew. nr [...] (ulicy [...] w P.) i na nieruchomości skarżącego (oznaczonej nr ew. [...]). Skarżący wskazał, że w okresie od dnia 3 stycznia 2025 r. do dnia 5 stycznia 2026 r. przedłożył Staroście Pabianickiemu 30 pism - skarg i wniosków dotyczących prac geodezyjnych na swojej nieruchomości oraz na nieruchomości publicznej - działce ew. nr [...] (ulicy [...] w P.). W ocenie skarżącego Starosta Pabianicki przez ww. okres prowadził czynności przewlekle, zaś w dniu 15 stycznia 2026 r. stał się bezczynny, gdyż poinformował skarżącego, że nie posiada on interesu prawnego do uzyskania informacji dotyczących ww. nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...]. Skarżący podkreślił, że mimo, iż Starosta Pabianicki "posiada wiedzę, zna przepisy prawne, ma prawników", to sporządził tylko gołosłowne pismo, w którym nie podał podstawy prawnej, z której wynikałoby, że w sprawie działki ew. nr [...] skarżącemu nie przysługuje prawo do udzielenia informacji publicznej. Ukrywając tę informację działa nie tylko na szkodę skarżącego, lecz również na szkodę Gminy Miejskiej Pabianice, albowiem Prezydent Miasta Pabianic reprezentujący interes prawny Gminy Miejskiej Pabianice nie ma pełnej wiedzy o dokumentach geodezyjnych dotyczących ww. nieruchomości publicznej. W odpowiedzi na skargę Starosta Pabianicki wnosił o jej oddalenie. Wskazywał, iż zarzucana organowi przewlekłość i bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej na temat prowadzonych prac geodezyjnych na działce nr [...] (obecne działki o numerach: [...], [...], [...], [...]) oraz na należącej do skarżącego nieruchomości nr ew. [...], nie znajduje uzasadnienia. Podkreślał, że na wszystkie kierowane przez skarżącego do organu pisma, o których mowa w treści wniesionej skargi, udzielał terminowo wyczerpujących odpowiedzi, co potwierdzają załączone akt sprawy dokumenty. Postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r., sygn. akt II SPP/Łd 40/26 referendarz sądowy przyznał skarżącemu, na jego wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 19 czerwca 2026 r. obecny na rozprawie skarżący oraz jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu popierali wniesioną skargę oraz zawartą w niej argumentację. Pełnomocnik skarżącego wyjaśniał, że przedmiotem żądanej informacji publicznej są dane z operatu ewidencyjnego należącej do skarżącego nieruchomości (nr ew. [...]), w tym odnoszące się do jej stanu prawnego oraz dokładnej powierzchni działki. Pełnomocnik wnosił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pomocy udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Natomiast skarżący wyjaśnił, że przedmiotem bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania jest nieudzielenie, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, danych z operatu ewidencyjnego włączonego do prowadzonego przez Starostę Pabianickiego powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dotyczących prac geodezyjnych wykonanych w roku 1982 na nieruchomości nr ew. [...], stanowiącej własność skarżącego oraz na nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, oznaczonej ówcześnie jako działka o nr ew. [...]. Skarżący zarzucił przede wszystkim wadliwość danych zawartych w ww. operacie ewidencyjnym. Wyjaśnił także, że pismo z dnia 3 stycznia 2025 r. stanowiło wniosek o udzielenie żądanej informacji publicznej, natomiast kolejne pisma stanowiły jego uzupełnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: p.p.s.a.; kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Ponaglenie, o którym mowa w ww. przepisie wnosi się w trybie art. 37 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ww. przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. nie ma zastosowania do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, a złożenie skargi na bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzone złożeniem ponaglenia. Ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy k.p.a. lub przy ich zastosowaniu (por. wyroki NSA z: 24 stycznia 2024 r., III OSK 99/23; 14 lipca 2023, III OSK 5140/21; z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi A. P. uczynił bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie nieudzielenia, na jego wniosek z dnia 3 stycznia 2025 r., informacji publicznej w rozumieniu i w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 903) – dalej: u.d.i.p.; obejmującej dane operatu ewidencyjnego załączonego do prowadzonego przez Starostę Pabianickiego powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dotyczące nieruchomości skarżącego (nr ew. [...]) oraz nieruchomości bezpośrednio z nią sąsiadującą – drogą publiczną, oznaczoną jako działka ew. nr [...] (aktualnie działki ew. nr [...], [...], [...], [...]). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Jedną z ustaw, której przepisy w sposób odmienny określają zasady i tryb dostępu do informacji publicznej jest ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1151) – dalej: u.p.g.i.k. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (art. 24 ust. 3 u.p.g.i.k.). Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym (art. 24 ust. 4 u.p.g.i.k.). Zgodnie z art. 24 ust. 5 u.p.g.i.k. starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604 i 834), b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859); 2b) sądów na potrzeby prowadzonych postępowań; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2b, które mają interes prawny w tym zakresie. Skoro zatem, wolą ustawodawcy zasady i tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej w zakresie danych z operatu ewidencyjnego wchodzącego w skład zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym przypadku zasobu powiatowego prowadzonego przez Starostę Pabianickiego, wyłączono spod regulacji przepisów u.d.i.p., to mając na uwadze złożone na rozprawie w dniu 19 czerwca 2026 r. wyjaśnienia skarżącego wskazać należy, że zgłoszony przez niego w dniu 3 stycznia 2025 r. wniosek nie podlegał rozpatrzeniu w trybie określonym ww. ustawą. Zaznaczyć należy również, że postępowanie w sprawie udostępnienia danych z operatu ewidencyjnego, których żąda skarżący, określone przepisami u.p.g.i.k., prowadzone jest, odmiennie niż postępowanie, o którym mowa w u.d.i.p., na zasadach określonych przepisami k.p.a. Z tych też względów wniesiona przez A. P. skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Pabianickiego winna zostać poprzedzona ponagleniem, wniesionym przez skarżącego do właściwego organu wyższego stopnia, w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Z akt sprawy, jak i z prezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska, która co należy raz jeszcze podkreślić, żądała udzielenia informacji publicznej w trybie przepisów u.d.i.p., wynika, że ww. obowiązkowi nie dochowano. Wobec powyższego przedmiotowa skarga, wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Niezależnie od powyższego, niejako na marginesie wskazać należy, iż wbrew argumentacji skarżącego wszystkie składane przez niego pisma ww. okresie nie pozostały bez jakiejkolwiek reakcji Starosty Pabianickiego, który udzielał niezwłocznie wszelkich informacji i niezbędnych wyjaśnień. Jednocześnie, mając na uwadze argumentację skarżącego, co do "nieprawdziwych danych" zwartych w operacie ewidencyjnym znajdującym się w zasobach prowadzonych przez Starostę Pabianickiego wyjaśnić należy, że aktualizacja tych danych następuje z urzędu lub też na wniosek podmiotu uprawnionego, w trybie określonym w art. 24 ust. 2a-2c u.p.g.i.k. Stąd też, w przypadku gdy skarżący dysponuje materiałami potwierdzającymi jego stanowisko, co do owej "wadliwości" danych odnoszących się do wskazywanych w jego wniosku z dnia 3 stycznia 2025 r. działek ewidencyjnych winien wystąpić do Starosty Pabianickiego z wnioskiem o wszczęcie procedury aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków tych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. § z 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 87). ds