II SAB/Łd 54/10

Dnia 18 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie legalności zjazdu z drogi gminnej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do wydania w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności zjazdu z drogi gminnej; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej E. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 14 sierpnia 2009 roku E. i B. K. wystąpili do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z wnioskiem o kontrolę legalności ogrodzenia oraz zjazdu z drogi gminnej na działce nr 104 w Z. nr 10, gmina R., należącej do J. i J. M.. PINB w P. w dniu 18 sierpnia 2009 roku wszczął postępowanie, następnie w dniu 28 sierpnia 2009 roku dokonano oględzin spornych obiektów. Pismem z dnia 14 października 2009 roku B. i E. K. domagali się od organu podjęcia czynności i skontrolowania legalności budowy zjazdu na działkę J. i J. M.. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...]z dnia [...] roku, po rozpatrzeniu skargi E. i B. K. z dnia 30 listopada 2009 roku, wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. termin na załatwienie sprawy kontroli legalności zjazdu do dnia 30 stycznia 2010 roku. Postanowieniem nr [..] z dnia [..] roku nałożył na J. i J. M. obowiązek przedłożenia do dnia 30 marca 2010 roku inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej spornego zjazdu wraz z orzeczeniem technicznym. W dniu 9 sierpnia 2010 roku J. i J. M. złożyli do PINB w P. dokumentację dotyczącą przebudowy drogi gminnej, od której poprowadzono sporny zjazd. Ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, po rozpatrzeniu skargi E. i B. K. z dnia 2 sierpnia 2010 roku, wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. termin na załatwienie sprawy kontroli legalności zjazdu do dnia 30 września 2010 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ponownie dokonał oględzin spornego zjazdu w dniu 28 września 2010 roku. E. K. w dniu 15 października 2010 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie zbadania legalności zjazdu z drogi gminnej na działkę J. i J. M.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż w toku postępowania pojawiła się trudność w ustaleniu daty powstania spornego zjazdu i w celu wyjaśnienia rozbieżności strony zostaną wezwane na rozprawę administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), bezczynność organów administracji podlega kontroli sądowej, jeżeli polega ona między innymi na braku wydania decyzji administracyjnej, niektórych kategorii postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nadto, stosownie do treści art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, zaś celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez właściwy organ określonego w przepisach działania w sprawie wszczętej żądaniem strony. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiednim aktem administracyjnym. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu (zob. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Natomiast stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). W przypadkach, w których niemożliwe jest dotrzymanie powyższych terminów, organ może skutecznie uchylić się od zarzutu bezczynności, gdy z akt wynika, że podejmuje czynności procesowe zmierzające do usunięcia przeszkody w załatwieniu sprawy i jednocześnie o każdym przypadku opóźnienia zawiadamia strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Uprawniony jest zatem wniosek, że przeszkody w terminowym załatwieniu sprawy nie zwalniają organu od podejmowania czynności procesowych, w szczególności stosowania obligatoryjnych instytucji procesowych przewidzianych w K.p.a., jak też niedopuszczalne jest w takiej sytuacji pozostawienie strony w niewiedzy, co do przyczyn opóźnienia i terminu zakończenia sprawy. Obowiązkiem organu jest poszukiwanie rozwiązań proceduralnych, usuwających przeszkody w wydaniu decyzji kończącej postępowanie lub stosowanie innych rozwiązań przewidzianych prawem, które pozwolą ująć w odpowiednie ramy prawne okres oczekiwania na wydanie decyzji. Bezwzględnie natomiast organ powinien informować strony o przyczynach opóźnienia. Ocena, czy wystarczającym sposobem reakcji na opóźnienie jest tylko zawiadomienie stron o przeszkodach (art. 36 K.p.a.), czy też występuje konieczność podjęcia innych działań procesowych, należy do organu, z tym jednakże zastrzeżeniem, że uchylanie się od nakazanych prawem działań podlega ocenie z punktu widzenia pozostawania w bezczynności. Sąd zobowiązany jest bowiem do stwierdzenia bezczynności nie tylko w przypadku niedotrzymania terminów określonych w art. 35 K.p.a., ale i w sytuacji przedłużającego się prowadzenia postępowania, w którym organ nie podejmuje żadnych działań procesowych, w tym nie informuje stron o powodach opóźnienia i nie wykorzystuje dostępnych instytucji procesowych. W rozpoznawanej sprawie zarzut bezczynności dotyczył nierozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. sprawy, wszczętej wnioskiem E. i B. K. z dnia 14 sierpnia 2009 roku o kontrolę legalności ogrodzenia oraz zjazdu z drogi gminnej na działce nr 104 w Z. nr 10, gmina R., należącej do J. i J. M.. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na konieczność zapewnienia realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.), przejawiającej się w obowiązku załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a.). Jak wynika natomiast z treści art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Przypomnieć należy także, że organ, który nie załatwił sprawy w terminie, obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy (wyznaczony) termin załatwienia sprawy. Obowiązek sygnalizowania stronom o niezałatwieniu sprawy w terminie ustawowym ciąży na organie administracyjnym również wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Mając na uwadze dyspozycję zawartą w treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. podkreślić trzeba, iż wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne wówczas, gdy strona skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a., to znaczy złożyła zażalenie do organu wyższego stopnia na brak załatwienia sprawy w terminie. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony. Pismami z dnia 30 listopada 2010r. oraz 2 sierpnia 2010 roku E. K., przed złożeniem skargi do Sądu, wnosiła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. sprawy dotyczącej jej wniosku z dnia 14 sierpnia 2009 roku. Konsekwencją powyższych zażaleń były postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.: z dnia [...]. nr [...], zobowiązujące organ pierwszej instancji do załatwienia sprawy do 30 stycznia 2010r oraz z dnia [..]. nr [...], zobowiązujące organ pierwszej instancji do załatwienia sprawy do 30 września 2010r. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu zasadność zarzutu skargi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pozostaje bezczynny, albowiem wymieniony wyżej wniosek E. i B. K. z dnia 14 sierpnia 2009r. nadal pozostaje nierozpoznany. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy zaakcentować, iż organ w kontrolowanym postępowaniu od momentu złożenia wniosku skarżącej (14 sierpnia 2009 r.) do dnia wniesienia skargi na bezczynność (15 października 2010 roku) nie zdołał, po przeprowadzeniu dwukrotnych oględzin i wezwaniu stron do wyjaśnień, ustalić daty powstania spornego obiektu. Warto jeszcze zasygnalizować, że PINB w P. ostatni raz powiadomił strony o niemożności rozpatrzenia sprawy w terminie wynikającym z art. 36 § 1 K.p.a. w dniu 16 listopada 2009 roku, a później już zaniechał tego typu zawiadomień, co stoi w sprzeczności z wyżej omówionymi przepisami. Zaakcentowania nadto wymaga naganna bezczynność organu w związku z bezskutecznym upływem terminu wynikającym z postanowienia nr [..] z dnia [...] roku, nakładającym obowiązki na stronę polegające na wykonaniu inwentaryzacji obiektu. Wobec powyższego bezsporny w sprawie jest zarówno upływ terminów przewidzianych w art. 35 i 36 K.p.a., jak i fakt braku wydania wnioskowanego przez skarżących rozstrzygnięcia. Okoliczności te są wystarczające, by uwzględnić skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał istnienie stanu bezczynności po stronie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku E. i B. K. z dnia 14 sierpnia 2009r. i na podstawie art. 149 p.p.s.a. wyznaczył organowi termin jednego miesiąca, liczony od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, na wydanie rozstrzygnięcia, które załatwiałoby przedmiotowy wniosek skarżących. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. m.ch.