II SAB/Łd 54/16

Dnia 28 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 11 lutego 2016 roku; 3) zasądza od Starosty [...] na rzecz R. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS II SAB/Łd 54/16 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. przesłanym za pośrednictwem skrzynki elektronicznej na adres e-mail Starostwa Powiatowego w B. R. P. złożyła wniosek o przesłanie umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazała, że wniosek należy zrealizować poprzez przesłanie umów w formie skanów. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. Starosta [...] zwrócił się do R. P. o sprecyzowanie wniosku i poinformował, że odpowiedź zostanie udzielona do dnia 25 marca 2016 r. W dniu 15 marca 2016 r. Starostwo Powiatowe w B. przesłało na wskazany adres skany umów dotyczących obsługi prawnej zawartych przez Powiat [...] we wskazanym okresie. Pismem z dnia 26 lutego 2016 r. (data wpływu do organu w dniu 2 marca 2016r.) R. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Starosty [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie; zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni); zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo, 100 zł opłaty sądowej oraz 2.880 zł tytułem kosztów adwokackich, zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy. W uzasadnieniu skargi skarżąca przestawiła stan faktyczny sprawy i podniosła, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że jest w stanie bezczynności w przedmiotowej sprawie. Odnośnie do wniosku o zasądzenie kosztów w żądanej wysokości, skarżąca wskazała, że zgodnie z umową zlecenia o usługę prawną została obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie. Skarżąca dołączyła do skargi uwierzytelnioną umowę zlecenia, pełnomocnictwo, dowód uiszczenia opłaty i pełnomocnictwa oraz e-mail. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi w całości bądź o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że informacja publiczna została udzielona. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 25 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do wypowiedzenia się, czy wobec udzielenia informacji publicznej podtrzymuje skargę na bezczynność organu. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania i orzeczenie o kosztach na zasadzie art. 201 p.p.s.a. Pismem z dnia 23 maja 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował, że wniosek o umorzenie postępowania dotyczy punktu 2 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyjaśnienia wymaga, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, obowiązane są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także podmioty reprezentujące inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe żądanie udzielenia informacji skierowane zostało do podmiotu zobowiązanego. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Starosty [...] w zakresie udostępnienia treści umów na obsługę prawną Urzędu zawartych z kancelarią prawną. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zdań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są zatem również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (zob. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 916/12), w tym umów o świadczenie usług prawnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012 r., IV SAB/Wr 113/11). Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że wniesione przez skarżącą żądanie udostępnienia skanów umów zawartych na obsługę prawną powiatu stanowiło bezspornie żądanie udostępnienia informacji publicznej i co do zasady organ miał obowiązek jej udostępnienia. Poza sporem pozostaje fakt, iż organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym czternastodniowym terminie, co uprawnia do przyjęcia, że na dzień złożenia skargi (26 lutego 2016 r.) pozostawał w bezczynności. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. Jako że informacja publiczna będąca przedmiotem wniosku została skarżącej udzielona w dniu 15 marca 2016 r. stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem orzeczenia. W tym stanie rzeczy, zobowiązywanie Starosty [...] do rozpoznania wniosku skarżącej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, która została już udzielona, stało się bezprzedmiotowe, co zauważył również pełnomocnik skarżącej wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie. W związku z powyższym postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku podlegało umorzeniu, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono jak w pkt 2 wyroku. W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt 1 wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Zdaniem Sądu, Staroście [...] w tym zakresie nie można przypisać złej woli, gdyż do bezczynności doszło z uwagi na błędne zinterpretowanie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Sąd uwzględnił również fakt, że po otrzymaniu skargi, organ udzielił skarżącej żądanej informacji, jak również to, że istnieją uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że celem składania przez R. P. skarg na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie jest wyegzekwowanie od organów administracji informacji publicznej, lecz de facto uzyskanie orzeczenia zasądzającego koszty wynagrodzenia dla repezentującego skarżącą pełnomocnika w osobie adwokata T. Z. Świadczy o tym ilość skarg, jakie skarżąca składa na bezczynność różnych organów w całym kraju. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200, 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi i opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w wysokości 480 zł równoważnej minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu administracyjnym z § 14 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. poz. 1800). Charakter rozpoznanej sprawy oraz znikomy wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia powinny mieć wpływ na wysokość zasądzonego wynagrodzenia. Zdaniem Sądu, sprawa poddana sądowej kontroli nie jest zawiła ani obszerna, a tym samym nakład pracy pełnomocnika w związku z występowaniem w sprawie był niewielki, a wniosek pełnomocnika o przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości przewyższającej stawkę minimalną nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za taką potrzebą. ms