II SAB/Łd 57/25

Dnia 6 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca roku, sygn. akt II SAB/Łd 57/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2025 roku, sygn. akt II SAB/Łd 57/25. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie uzupełnił w ustawowym terminie braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej również jako: "k.p.a."). Pismem z dnia 27 czerwca 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że wielokrotnie zwracał się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach o podjęcie działań celem wyegzekwowania obowiązku rozbiórki budynku i składał ponaglenia. Wszelkie pisma kierowane przez skarżącego do organu znajdują się w aktach sprawy. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. II SPP/Łd 82/25 skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 17 września 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu", które Sąd, z uwagi na jego treść, potraktował jako uzupełnienie zażalenia. W powyższym piśmie pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., iż skarżący ma 83 lata, co wskazuje na ograniczone możliwości percepcji otaczającej go rzeczywistości, tym bardziej jeśli chodzi o poprawne rozumienie treści formalnych pism. Ponadto wezwanie do złożenia dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. jest niejasne dla skarżącego, występującego bez profesjonalnego pełnomocnika i nie wskazuje, jakich konkretnie dowodów wymaga Sąd. Jednocześnie pełnomocnik do swojego pisma załączył kopię pisma skarżącego z dnia 2 października 2023 r., skierowanego do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach, zatytułowanego "Skarga", w którym to piśmie J.P. zarzuca bezczynność PINB w Poddębicach w sprawie wykonania postanowienia nr 16/2014 z dnia 14 lutego 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a.") – jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Okoliczności powołane przez skarżącego przemawiają za uwzględnieniem zażalenia. Orzekając o odrzuceniu skargi Sąd oparł się na aktach sprawy, z których wynikało, że skarżący jedynie uiścił wpis sądowy od skargi, natomiast nie przedłożył dowodu wyczerpania trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje zatem przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Łodzi z 5 lipca 2024 r., sygn. II SAB/Łd 71/24 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"). Jak wynika natomiast z treści zażalenia, skarżący słusznie podnosi, że spełnił dyspozycję przepisów art. 52 § 1 i 2, bowiem w toku postępowania administracyjnego wnosił ponaglenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach. Wprawdzie pisma te nie zostały przez skarżącego nazwane wprost ponagleniami – skarżący zatytułował je skargami, jak choćby wspomniane pismo z dnia 2 października 2023 r. Nie wpływa to jednak na rzeczywisty charakter tych pism. Podkreślić należy również, że skarżący w dniu 2 marca 2023 r. złożył pismo zatytułowane "Skarga", które zostało przez organy administracji potraktowane wprost jako ponaglenie. Postępowanie wszczęte tym pismem zostało zakończone wydaniem w dniu 24 marca 2023 r. przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowienia, którym organ odwoławczy uwzględnił skargę J.P., wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Poddębicach dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 kwietnia 2023 r., zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uznać zatem należy, iż zarówno pismo skarżącego z dnia 2 października 2023 r., jak i pismo z dnia 2 marca 2023 r. stanowiły ponaglenia. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący został niezasadnie wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, co oznacza, że nie było podstaw prawnych do jej odrzucenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. orzekł jak postanowieniu. dc