II SAB/Łd 61/08

Dnia 5 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę 1. zobowiązuje Starostę [...] do wydania postanowienia rozstrzygającego wniosek A. L. z dnia 4 lipca 2005 roku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę – w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego A. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS W dniu 22 października 2008 roku Starosta [...] przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę A. L na bezczynność tegoż organu, polegającą na zaniechaniu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw z obiektami towarzyszącymi, zlokalizowanej w W. w gminie T. Skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1016/05 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji pozwoleniowej. Pomimo tego, iż Wojewoda [...], po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, postanowieniem z dnia [...], wyznaczył organowi I instancji dwumiesięczny termin do jej załatwienia, sprawa nie została jednak załatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo pisując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, iż opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowane jest koniecznością zapewnienia stronom czynnego prawa do udziału w każdym stadium postępowania (co rodzi potrzebę informowania ich o wpływających do akt sprawy pismach i umożliwienia wypowiadania się co do ich treści) oraz nieposiadaniem przez organ kompletu akt sprawy, które częściowo przekazane zostały do Wojewody [...], następnie zaś Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, częściowo – Prokuraturze Okręgowej w P. Dodatkowo podniesiono również, iż postanowieniem z dnia [...] postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie karne, dotyczące m.in. przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez urzędników Starostwa [...]. W piśmie z dnia 5 listopada 2008 roku A.L podtrzymał skargę. Podniósł, że postanowienie Starosty [...] z dnia [...], zawieszające postępowanie administracyjne z urzędu jest działaniem niezgodnym z prawem. Wskazał również, że wniósł w dniu 24 października 2008 roku zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania przez Wojewodę [...] zażalenia A.L. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. W dniu 11 marca 2009r. do akt sprawy niniejszej wpłynęło postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], uchylające postanowienia Starosty [...] z dnia [...] o zawieszeniu postępowania z uwagi na brak podstaw do uznania, by toczące się postępowanie karne przeciwko osobom, które uczestniczyły w procesie decyzyjnym, dotyczącym stacji paliw w W., stanowiło zagadnienie wstępne w stosunku do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku A.L. o wznowienie postępowania, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2009r., wydanym na rozprawie podjęto zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 37 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w powyższych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych w z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony postępowania, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. (art.46 k.p.a.) W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 stycznia 2006r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1016/05 uchylono postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzające je p ostanowienie organu I instancji z dnia [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw z obiektami towarzyszącymi, zlokalizowanej w W. w gminie T. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku, została oddalona, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007r., zaś akta sprawy przekazane organowi odwoławczemu w dniu 24 lipca 2007r. (adnotacja o doręczeniu w aktach sprawy II SA/Łd 1016/05). Od tej też daty rozpoczął bieg kolejny termin do załatwienia sprawy, wszczętej wnioskiem A.L. z dnia 3 stycznia 2005r. o wznowienie postępowania. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.sierpnia 2001r., sygn.akt IV SA 1515/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 80586). Do dnia wyrokowania nie zostało natomiast wydane postanowienie, rozstrzygające wniosek A.L. o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, w związku ze złożonym przezeń wnioskiem o wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Strony postępowania nie były również zawiadamiane o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie. Powoływanie się natomiast przez organ I instancji na posiadanie niekompletnych akt sprawy pozostaje bez wpływu na kwestie oceny uchybienia przezeń terminu do załatwienia sprawy. Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności muszą mieć bowiem charakter prawny, proceduralny a nie faktyczny. Okresy opóźnień powstałe z przyczyn niezależnych od organu spowodowane być muszą działaniami czynników, na które organ nie miał wpływu. Problemy ze skompletowaniem akt sprawy, nie mogą być uznane za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu sprawy w terminie ustawowym. Nawet bowiem przyjmując, że akta sprawy przesłane zostały częściowo innym organom administracji lub też organom ścigania (co w świetle treści pisma Prokuratury Okręgowej w P. z dnia 22 września 2008r. budzić może poważne wątpliwości), bezczynność lub zwłoka jednego z ogniw struktury organów administracji rządowej, przyczyniająca się do niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach prawa, nie może być zakwalifikowana jako przyczyna niezależna od organu, w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 1995r., sygn.akt IV SAB 53/95, ONSA 1996/4/179 oraz z dnia 25 lutego 1999r., sygn.akt IV SAB 43/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48732). Podzielić też należy stanowisko, wyrażone w postanowieniu Wojewody [...] z dnia 26 czerwca 2008r., iż organ I instancji, nie poczynił niezbędnych starań, które umożliwiłyby skompletowanie materiału dowodowego, koniecznego do załatwienia sprawy. Ani bowiem stanowisko inwestorów, wyrażone w piśmie z dnia 31 lipca 2008r., iż "w chwili obecnej" nie dysponują projektem budowlanym, ani ewentualne załączenie części akt administracyjnych do akt toczącej się sprawy karnej, nie wykluczało uzyskania wymaganej dokumentacji przy dołożeniu minimum staranności (czy to występując ponownie do inwestorów po okresie "niedysponowania" przez nich dokumentacją projektowa, czy to czyniąc starania o uzyskanie kopii z akt sądowych – załączenie kopii opinii biegłego z tychże akt dowodzi, iż starania te mogłyby okazać się owocne). Kwestia natomiast konieczności zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowania, poprzez zagwarantowanie im możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu w każdym jego stadium, nie może sprowadzać się do wyznaczania stronom kolejnych terminów celem ustosunkowania się w pismach do podnoszonych przez przeciwników procesowych twierdzeń. Działanie takie nie stanowi realizacji zasady, wyrażonej w art.10 § 1 k.p.a., tym bardziej zaś nie uzasadnia przewlekłości postępowania. Ocena zasadności postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania wykraczała zaś poza kognicję sądu w badanej sprawie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 1999r., sygn;akt IV SAB 199/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48746) Ponieważ wszakże postanowienie to zostało uchylone przez organ wyższego stopnia, nie można uznać, iż skutecznie przerwało bezczynność organu. Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na istniejącą w dacie orzekania bezczynność Starosty [...], na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., zobowiązano go do wydania decyzji, załatwiającej wniosek A.L. o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Uznano bowiem, iż termin wspomniany z jednej strony uwzględnia interes skarżącego z drugiej natomiast, będzie możliwy do zachowania dla organu, biorąc pod uwagę zarówno charakter sprawy jak i ustawowy termin do jej załatwienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego przezeń wpisu sądowego. TG