II SAB/Łd 62/13
WyrokWSA w Łodzi2013-09-10
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ do dnia rozprawy nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednakże, sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę liczne postępowania inicjowane przez skarżącego oraz fakt, że dopiero niedawno wydano decyzję uchylającą pierwotne pozwolenie na budowę, co warunkowało dalsze postępowanie. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do wydania aktu w określonym terminie, ale odstąpił od wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Z. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Pomimo złożenia projektu zamiennego i licznych pism ponaglających, PINB nie wydał stosownego aktu administracyjnego. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji, ukarania pracownika, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku aktu w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego; 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz J. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku aktu w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego, położonego w miejscowości Ś. 1, gmina Z., działka nr ewidencyjny gruntów 305/1; 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz J. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. LS
W dniu 3 kwietnia 2013 r. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.
Skarga na bezczynność organu została zarejestrowana przez Sąd pod sygn. akt II SAB/Łd 62/13, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania za sygn. akt II SAB/Łd 63/13.
Strona zarzuciła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego w miejscowości Ś. 1, gmina Z. oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ponadto zarzuciła rażące naruszenie: art. 140 k.c. poprzez istotne i bezpodstawne ograniczenie prawa własności, art. 35 ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez ponad 280 - dniowe przekroczenie terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie swobodnego w granicach określonych przepisami prawa, dysponowania nieruchomością, godzące w słuszny interes właścicieli nieruchomości, przy jednoczesnym naruszeniu zasady praworządności. Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny w/w budynku i wydanie pozwolenia na wznowienie robót w wyznaczonym terminie;
2) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
5) zwrot kosztów postępowania w/g norm przepisanych.
W motywach skargi J. N. wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2012 r. złożył do organu I instancji wniosek o zatwierdzenie projektu zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W dniu 5 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność organu I instancji, który nie uwzględnił przedmiotowego zażalenia.
W dniu 18 stycznia 2013 r skarżący złożył pismo ponaglające do PINB zatytułowane "wezwanie do przestrzegania terminu załatwienia sprawy", natomiast w dniu 15 lutego 2013 r. złożył w trybie art. 227 k.p.a. skargę do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na nieprawidłowości w działaniu organów nadzoru budowlanego I i II stopnia. Pomimo tego Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że od dnia złożenia podania do dnia wniesienia skargi wniosek o zatwierdzenie projektu zamiennego nie został rozpoznany.
Do skargi J. N. załączył dokumenty, z których wynika, że postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego w miejscowości Ś., gmina Z., działka nr ewid. 305/1, której inwestorem jest A. N., J. N. i J. N., realizowane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę
i odstąpił od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń w rozumieniu art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] PINB w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na A. N., J. N. i J. N. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 kwietnia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Ś. 1, gmina Z., działka nr ewid. 305/1, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W dniu 30 kwietnia 2012 r inwestorzy przedłożyli w organie I instancji projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku mieszkalnego, wykonany przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami i spełniający wymogi określone przepisami prawa, czego dowodem - zdaniem skarżącego - jest oświadczenie projektanta.
Przed przystąpieniem do sporządzania projektu, projektant przeprowadził bezpośrednią rozmowę z pełniącą wówczas obowiązki PINB w Z. - A. F., celem ustalenia zakresu oraz zawartości projektu zamiennego. Zgodnie z poczynionymi wcześniej ustaleniami projekt został sporządzony i przyjęty przez organ nadzoru budowlanego bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Od chwili złożenia projektu, tj. 30 kwietnia 2012 r. do dnia 24 lipca 2012 r. (prawie 3 miesiące) organ nadzoru budowlanego utrzymywał inwestorów w przekonaniu, że przedłożony projekt spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 120, poz. 1133). Podczas kilkukrotnych wizyt w siedzibie PINB, związanych z przewlekłym załatwianiem sprawy, pracownicy organu ani razu nie wymienili wśród przyczyn przewlekłego toku sprawy, braków w projekcie zamiennym, czy też jego niekompletności.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] PINB w trybie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów A. N., J. N. i J. N. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej poprzez: załączenie brakującego projektu zagospodarowania działki (część opisową i rysunkową) zgodnie z przepisami § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462) oraz uzupełnienie dokumentacji w zakresie inwentaryzacji i oceny zrealizowanych robót instalacji sanitarnych i elektrycznych przez uprawnione osoby, oraz odpowiednio uzupełnienie projektu w zakresie robót branżowych – w terminie do dnia 30 października 2012 r.
Skarżący wskazał następnie, że z uwagi na to, iż przywołany jako podstawa prawna postanowienia z dnia [...] przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nie uprawnia organu do nakładania jakichkolwiek obowiązków, zgodnie z zamieszczonym pouczeniem w dniu 2 sierpnia 2012 r. złożył zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.
Postanowieniem z dnia [...] PINB, po rozpoznaniu wniosku z dnia 11 października 2012 r. odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] [...]WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia J. N. na postanowienie PINB z dnia [...].
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że jakkolwiek kontrolowane rozstrzygniecie zostało wydane na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, to jednak podstawą prawną jego wydania jest przepis art. 35 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednocześnie podkreślił, że sprawa nie może być rozpatrzona merytorycznie w związku z niedopuszczalnością zażalenia.
Pismem z dnia 18 października 2012 r. skarżący zwrócił się do WINB z wnioskiem
o stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności postanowienia PINB z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] [...]WINB działając na podstawie art. 61a § 1
i 2 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. odmówił J. N. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia [...] nr [...].
Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji
z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB z dnia [...] nr [...] oraz przywrócenie terminu 2 miesięcy na wykonania nałożonych wspomnianym postanowieniem obowiązków.
Pismem z dnia 30 listopada 2012 r. J. N. zwrócił się do organu I instancji
o wyjaśnienie powodów niedotrzymania terminu wynikającego z art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
W dniu 9 grudnia 2012 r. PINB udzielił skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia 30 listopada 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...] PINB odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] oraz przywrócenia terminu na wykonanie nałożonych nim obowiązków.
Podsumowując, skarżący wskazał, że PINB nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, pozostając w zupełnym milczeniu, pomimo pism ponaglających. Na zachowanie organu nie miało również wpływu, dobrowolne wykonanie dodatkowego planu zagospodarowania terenu (działki) na mapie do celów projektowych (generujące kolejne nieuzasadnione koszty), pomimo wątpliwości, czy taki obowiązek ciążył na inwestorze. Organ odmówił przyjęcia planu
w dniu 18 stycznia 2013 r. z powodu jego dostarczenia po wyznaczonym terminie do 30 października 2012 r. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego uchyla się od wykonania ciążącego na nim obowiązku zatwierdzenia projektu zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pozostając tym samym w bezczynności. Jednocześnie skarżący zauważył, że od początku trwania postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, tj. od 30 kwietnia 2012 r. do chwili obecnej, nie otrzymał żadnego zawiadomienia wynikającego z art. 36 § 1 lub § 2 k.p.a.
Skarżący dodał przy tym, że po 10 miesiącach od przedłożenia projektu zamiennego, 27 lutego 2013 r. przed rozpoczęciem kolejnego sezonu budowlanego roku 2013, na skutek skargi wniesionej w dniu 15 lutego 2013 r do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., zamiast zgodnie ze słusznym interesem właścicieli budynku, zatwierdzić projekt zamienny w myśl art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] nr [...].
Odpowiadając na skargę PINB wniósł o jej oddalenie, argumentując, że nie praktykuje kserowania akt administracyjnych, a te zostały przekazane do organu odwoławczego przy piśmie z dnia 6 sierpnia 2012 r. Jednocześnie wyjaśnił, że tok postępowania PINB został szczegółowo opisany w piśmie WINB z dnia 20 marca
2013 r. adresowanym do J. N.
W dniu 20 czerwca 2013 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo, w którym skarżący podtrzymał wniesioną skargę. Do pisma załączył kopię decyzji [...]WINB z dnia [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji PINB z dnia [...] nr [...] oraz kopię odwołania od tej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. przedstawiciel organu wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że dopiero w dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję uchylającą pierwotne pozwolenie na budowę, co warunkowało dalsze postępowanie w niniejszej sprawie.
Rozpoznając skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawa indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi J. N. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku skargi na bezczynność organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Co istotne, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.
Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o wyczerpaniu przez J. N. trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a.,
a tym samym o dopuszczalności skargi na bezczynność PINB w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Niewątpliwie skarżący pismem z dnia 5 sierpnia 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 6 sierpnia 2012 r., wniósł zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie "zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego", który postanowieniem z dnia [...] odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. dodatkowego terminu załatwienia powyższej sprawy, argumentując, że w chwili obecnej nie można zarzucić PINB bezczynności
w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie WINB zwrócił uwagę organowi I instancji na konieczność przestrzegania terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. w szczególności w zakresie informowania stron o przedłużeniu postępowania.
W dniu 26 marca 2013 r. J. N. wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność organu I instancji.
Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Sąd odnosząc się do zarzutu bezczynności w postaci niewydania decyzji rozstrzygającej merytorycznie sprawę skarżącego stwierdził, że zarówno w dacie złożenia skargi, jak i w dniu rozprawy – 27 sierpnia 2013 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. bezspornie pozostawał w bezczynności
w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego w miejscowości Ś. 1, gmina Z., działka nr ewid. 305/1, realizowane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i odstąpił od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń, o których mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] organ I instancji, w ramach postępowania dotyczącego oceny legalności budowy wspomnianego wyżej budynku mieszkalnego, nałożył na inwestorów A. N., J. N. i J. N. obowiązek sporządzenia
i przedstawienia w terminie do dnia 30 kwietnia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jako podstawę prawną nałożonego na inwestorów obowiązku organ I instancji powołał przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Po myśli art. 51 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1).
W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie (ust. 2).
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3).
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (ust.4).
W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).
Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części (ust. 6).
Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane,
w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane
w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (ust. 7).
Brzmienie przywołanego wyżej przepisu dowodzi, że ustawodawca określił w nim kolejność następujących po sobie czynności, które musi podjąć organ nadzoru budowlanego z urzędu lub na wniosek inwestora w ramach prowadzonego przezeń postępowania legalizacyjnego, celem jego merytorycznego zakończenia decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 4 bądź w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego,
w zależności od poczynionych przez organ ustaleń.
W rozpoznawanej sprawie strony zgodnie twierdzą, że w dniu 30 kwietnia 2012 r. (a więc z zachowaniem terminu) inwestorzy złożyli projekt budowlany zamienny. Następnie, po upływie niespełna trzech miesięcy postanowieniem z dnia nr [...], znak [...] organ I instancji w trybie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej poprzez załączenie brakującego w przedłożonej dokumentacji "Projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego położonego w Ś. 1 na terenie działki nr ewid. 305/1, gmina Z." projektu zagospodarowania działki (część opisową i rysunkową) zgodnie z przepisami § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowanego (Dz.U. nr 21012, poz. 462) oraz uzupełnienie dokumentacji w zakresie inwentaryzacji i oceny zrealizowanych robót instalacji sanitarnych i elektrycznych przez uprawnione osoby, oraz odpowiednio uzupełnienie projektu w zakresie robót branżowych – w terminie do dnia 30 października 2012 r.
Powyższe postanowienie J. N. zaskarżył zażaleniem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru w Ł., który mocą postanowienia z dnia [...] nr [...], znak [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Według skarżącego organ w dniu 18 stycznia 2013 r. odmówił przyjęcia dokumentacji uzupełniającej z uwagi na uchybienie terminu określonego w postanowieniu w dniu
z dnia [...].
Podsumowując, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że do dnia rozprawy,
a więc do dnia 27 sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Z. nie rozstrzygnął merytorycznie sprawy zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego, wydając decyzję w jednym z trybów określonych w art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Zgromadzona w sprawie dokumentacja dowodzi wprawdzie bezczynności PINB, jednakże nie bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że dopiero w dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję uchylającą pierwotne pozwolenie na budowę, co bezspornie warunkowało dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący inicjował liczne postępowania wpadkowe np. wnioskował o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB z dnia [...], wnosił o wyłączenie PINB albo też wszystkich jego pracowników od załatwienia sprawy, wzywał do przestrzegania terminu załatwienia sprawy, składał zażalenia na niezaskarżalne postanowienia organu I instancji, wielokrotnie żądał szczegółowego wyjaśnienia sprawy, wnosił o ponowne ustalenie kręgu stron postępowania, inicjował również postępowania nadzwyczajne, np. zmierzające do stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia [...] nr [...], które to czynności bezspornie przyczyniały się do przedłużenia prowadzonego postępowania administracyjnego i - z przyczyn niezależnych od organu I instancji - uniemożliwiały zakończenie sprawy co do meritum.
Faktem jest również, że PINB udzielał odpowiedzi na pisma i wnioski skarżącego, nie pozostawiając ich bez odpowiedzi. Akta sprawy potwierdzają jednak, że PINB ani razu nie poinformował skarżącego (czy też pozostałych inwestorów) o przyczynach zwłoki
i nie określił nowego terminu załatwienia sprawy, o czym wyraźnie stanowi przepis art. 36 § 1 k.p.a.
Z tych powodów Sąd w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę J. N. i w punkcie pierwszym sentencji wyroku zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku aktu w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego, położonego w miejscowości Ś. 1, gmina Z., działka nr ewidencyjny gruntów 305/1.
Dodać w tym miejscu trzeba, że poza zakresem zainteresowania Sądu pozostaje ocena poprawności podejmowanych przez PINB rozstrzygnięć, czy też kwestia kompletności dokumentacji złożonej przez inwestorów.
Jednocześnie w punkcie drugim sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu I instancji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i z tego też powodu odstąpił od wymierzenia PINB grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd rozstrzygnął
w punkcie trzecim sentencji wyroku, uwzględniając brzmienie art. 200 p.p.s.a.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło