II SAB/Łd 63/24

Dnia 22 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym dniu 22 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi A. K. i K. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – solidarnie na rzecz skarżących A. K. i K. K. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 24 maja 2024 roku, pod pozycją [...]. a.bł. A. i K. K. zaskarżyli bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą wnosili skarżący pismem z dnia 15 lutego 2024 r. Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Bełchatowie zarzucili naruszenie art. 4 ust.1, w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących z dnia 15 lutego 2024 r. i udzielenia informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnili, że wnieśli o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w zakresie danych dot. szczepień ochronnych. Pismem z 11 marca 2024 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił innych informacji poza zawartymi w piśmie z 11 marca 2024 r. mimo obowiązku. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu PPIS wskazał, że skarżący pismem z 15 lutego 2024 r. (wpływ do organu 26 lutego 2024 r.) wnieśli o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapalaniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 3. Jakie są statystki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy, prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? Organ wyjaśnił, że pismem z 11 marca 2024 r. udzielił odpowiedzi pełnej w żądanym zakresie, dokonując szczegółowej analizy wniosku. Wobec tego działalność organu nie uzasadniała wniesienia skargi na bezczynność, a zatem nie mogło dojść do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. (Dz. U. z 2024 r., poz.935 - p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Poza tym należy wyjaśnić, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udostępnienie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym miejscu należy podkreślić, że w uchwale 7 sędziów z 22 czerwca 2020r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z kolei jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 października 2021 r., III OSK 3789/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl), powyższa uchwała pozostaje wiążąca również dla sądu rozpoznającego skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na zasadzie art. 269 p.p.s.a., bowiem znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w sytuacji, gdy w chwili wniesienia skargi do sądu organ udostępnił żądaną informację publiczną i w związku z tym nie pozostaje już w bezczynności, a jednocześnie w takiej sytuacji nie jest wydawana decyzja administracyjna. Jak podkreślano w powyższej uchwale z 22 czerwca 2020 r., zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc jak w rozpoznawanej sprawie udostępnienie żądanej informacji publicznej. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. W ocenie NSA zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno - technicznej. Sytuacja taka, zdaniem NSA, również stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność przez sąd administracyjny, o której mowa w uchwale z 22 czerwca 2021 r., II OPS 5/19. Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 grudnia 2021 r., III OSK 7055/21: "Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. Na gruncie u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten, uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej". Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ administracji udostępnił skarżącym żądaną informację publiczną jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu. Okoliczność ta jest bezsporna, a potwierdzają to załączone do akt administracyjnych zwrotne potwierdzenia odbioru doręczonej odpowiedzi. Sami skarżący tego też nie kwestionują, wyjaśniając jedynie, że nie dostali pełnej odpowiedzi na złożony wniosek, nie precyzując w jakim zakresie. W ocenie sądu udzielona przez organ odpowiedź jest wyczerpująca i w pełnym zakresie odpowiada na zadane we wniosku pytania. Organ na siedmiu stronach udzielonej odpowiedzi szczegółowo odniósł się do każdego zadanego we wniosku pytania. Wskazany na etapie skargi niewystarczający charakter udzielonych przez organ odpowiedzi nie zmienia powyższej konstatacji, skoro skarżący nie wyjaśnili na czym miałby polegać niewystarczający charakter udzielonych przez organ odpowiedzi. Tym samym w realiach niniejszej sprawy sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi do sądu, gdyż żądaną informację udostępnił przed złożeniem skargi. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż dane objęte pytaniami skarżących nr 1, 2, 4, 9, 10, 11 i 12, nie noszą waloru informacji publicznej. Pytania te dotyczą specjalistycznej wiedzy medycznej, procedury wypłaty odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne, obowiązujących przepisów prawa lub konstytucyjności przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych czy działalności organizacji międzynarodowej – Światowej Organizacji Zdrowia. Wprawdzie PPIS w Bełchatowie udzielił odpowiedzi również na te pytania, jednak nawet gdyby zaniechał na nie odpowiedzi, lub odpowiedział w zakresie niesatysfakcjonującym wnioskodawców, nie można mu w związku z tym skutecznie postawić zarzutu bezczynności w dostępie do informacji publicznej. Dla porządku należy dodać, że organ na pytanie w zakresie pytania nr 3 wyjaśnił, że nie prowadzi statystyk dotyczących wykonawstwa szczepień ochronnych u migrantów. W zakresie pytania nr 5, że w przeciągu ostatnich 5 lat PPIS w Bełchatowie nie nałożył żadnej kary grzywny na lekarzy w związku z niewypełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). Lekarze zgłaszają NOP na bieżąco w przypadku ich rozpoznania lub podejrzenia wystąpienia. W zakresie pytania nr 6, że w rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzonym przez tutejszego inspektora sanitarnego nie odnotowano w przeciągu ostatnich 5 lat żadnego niepożądanego odczynu poszczepiennego w postaci zgonu. W zakresie pytania nr 7, że w latach 2019 - 2023 (ostatnie 5 lat) PPIS w Bełchatowie zarejestrował 1 odczyn poszczepienny zakwalifikowany jako ciężki, z tego: w roku 2019 – 0; w roku 2020 – 0; w roku 2021 – 0; w roku 2022 - 1 (zgłoszono NOP pozostający w związku czasowym ze szczepieniem p/Covid-19 wykonanym w roku 2021 preparatem Comirnaty - w opisie odczynu podano porażenie połowiczne prawostronne); w roku 2023 – 0. W zakresie pytania nr 8, że PPIS w Bełchatowie nie jest jednostką dysponującą informacjami w zakresie ilości odszkodowań wypłacanych w związku z NOP. Obecnie w Polsce funkcjonuje Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych, którego dysponentem jest RzPP. W ocenie sądu udzielona przez organ odpowiedź na pytania odnoszące się do informacji publicznych jest wyczerpująca i w pełnym zakresie na nie odpowiada. Ponadto organ w sposób wyczerpujący odpowiedział na pozostałe pytania zawarte we wniosku. Wszystkich odpowiedzi udzielił przed wniesieniem przedmiotowej skargi. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym sąd orzekł w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.