II SAB/Łd 68/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-12-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona uiściła już część kosztów (np. wpis sądowy), a jej sytuacja materialna uzasadnia częściowe zwolnienie, prawo pomocy może zostać przyznane w pozostałym zakresie, ponad uiszczoną kwotę.
Stan faktyczny
Skarżący T.A. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w sprawie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wpłacił 100 zł i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od dalszych kosztów sądowych. Wskazał na wspólne gospodarstwo domowe z żoną, łączny dochód rodziny 2.760 zł, posiadanie mieszkania spółdzielczego, a także na poważne schorzenia własne i żony, generujące koszty leczenia i spłaty kredytu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu T.A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł). Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie uiszczonego wpisu).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 grudnia 2008 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. A. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – T. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. LS T.A. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie". Następnie skarżący, wezwany do wpisu sądowego zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2008 roku, uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, a ponadto złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G.. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w kwocie 1.673 zł, żona zaś uzyskuje dochód także z tytułu emerytury w wysokości 1.087 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania spółdzielczego lokatorskiego o pow. 61,90 m2. Ponadto skarżący wskazał, że choruje od czerwca 2004 roku. Przebył zawał serca i dalsze leczenie wymaga dodatkowych kosztów związanych z zakupem lekarstw, średnio ok. 100 zł. Jego żona przeszła także poważną operację. Ponadto rodzina spłaca kredyt mieszkaniowy, który zaciągnęła spółdzielnia (miesięczna spłata – 173 zł). Koszty związane ze spłatą tego kredytu i pozostałymi wydatkami (koszty utrzymania mieszkania) łącznie kształtują się w granicach kwoty 782 zł miesięcznie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. Łączny dochód rodziny zamyka się w kwocie 2.760 zł. Rodzina nie posiada przy tym żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania spółdzielczego lokatorskiego o pow. 61,90 m2. Małżonkowie cierpią na poważne schorzenia. Z tego tytuły ponoszą koszty zakupu leków w kwocie ok. 100 zł. Dodatkowe obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze spłatą kredytu przez spółdzielnię i utrzymaniem mieszkania w łącznej kwocie 782 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi (100 złotych). Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę dochód rodziny skarżącego oraz kwotę niezbędnych wydatków i na tej podstawie przyjął, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie uwzględniając fakt, że w dniu 10 grudnia 2008 roku skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego, Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Uiszczając ów wpis skarżący dowiódł bowiem, że był w stanie go ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło