II SAB/Łd 68/11

Dnia 8 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P.N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej zaniechania podjęcia działań zapobiegających zalewaniu terenów rolnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. P.N. pismem z dnia 11 października 2011 roku zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej zaniechania podjęcia działań zapobiegających zalewaniu terenów rolnych. Skarżący wyjaśnił, że "w dniu 11 października 2011 roku dokonałem przeglądu akt sprawy [...] i stwierdzam, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 237 K.p.a. poprzez niedotrzymanie terminu 1 miesiąca do załatwienia (rozpatrzenia) skargi." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Nadto organ wyjaśnił, że w dniu 6 października 2011r. rozpatrzył skargę P.N. w trybie art. 231 w związku z art. 229 pkt 3 K.p.a. w ten sposób, że przekazało ją organowi właściwemu, tj. Radzie Miejskiej w Ł., równocześnie zawiadamiając o tym stronę. Następnie pismem z dnia 17 października 2011 r. skarżący wyjaśnił, że skargę wnosi w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jej przedmiotem jest bezczynność SKO w rozpoznaniu skargi skarżącego z dnia 26 sierpnia 2011 r., uzupełnionej w dniu 14 września 2011r., w sprawie zalania terenu rolnego wodą z zawartością substancji niewiadomego pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Sprawami sądowoadministracyjnymi są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których z mocy odrębnych ustaw stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem skargi P.N. jest bezczynność Kolegium w rozpatrywaniu jego skargi uregulowanej w dziale VIII K.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Skarżący wyraźnie zarzucił organowi naruszenie art. 237 K.p.a., który wyznacza termin do załatwienia tego typu skarg. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem tego rodzaju skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że skarga ta stanowi odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno – techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi, jak również bezczynności organu w jej udzieleniu. Jak zaś już wyżej wskazano sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w p.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z dnia 9 grudnia 1999r., III SAB 7/99 – ONSA 2001/1/27, z dnia 12 kwietnia 2001r., I SA 2668/00, Lex nr 54426, z dnia 23 lipca 2001r., II SAB 213/00, Lex nr 54555, z dnia 21 listopada 2000r., sygn. akt III SAB 108/99, Lex nr 48017, z dnia 15 października 2009r., I OSK 1382/09 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji tego w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ (art. 237 § 1 i 3 K.p.a.) niezależnie od formy, jaka zostanie temu nadana. Wobec powyższego należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Niezależnie od powyższych rozważań należy zauważyć, że skargę na bezczynność organu można wnieść do Sądu dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § i 2 p.p.s.a.). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy nie wynika, aby skargę P.N. poprzedzało wezwanie Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, zatem również z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia okazała się ona niedopuszczalna ( art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). m.ch.