II SAB/Łd 70/13

Dnia 7 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi E. Ł. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2) zasądzić od Starosty [...] na rzecz E. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS E. Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie jej wniosku z dnia 4 kwietnia 2013r. o udostępnienie informacji publicznej w poniższym zakresie: 1. w jaki sposób władze powiatu zapewniają, że na terenie pomieszczeń publicznych będących bezpośrednio lub pośrednio przez nie zarządzanymi: a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności w których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości; d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do godła lub flagi Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych; e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych; f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych; g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejszą czcią niż godło i flaga państwowe, w szczególności krzyż może wisieć obrócony o 180 stopni z postacią Chrystusa głową skierowaną ku dołowi; 2. czy na terenie powiatu (w tym na terenie jednostek podległych organom powiatu) obowiązują jakiekolwiek akty prawne których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie to, czy mają miejsce w powiecie prace legislacyjne mające na celu zmianę prawa w kierunku wdrożenia tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnymi zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów i związków wyznaniowych, a jeśli tak, to wniosła również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za prace nad projektami, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jakie są założenia i ustalenia do tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi. W konkluzji skargi wskazała, że termin do załatwienia jej wniosku upłynął w dniu 18 kwietnia 2013r., jednakże ani do tego dnia ani do dnia sporządzenia skargi nie została jej doręczona pisemna odpowiedź organu na złożony wniosek Dodatkowo wniosła o wymierzenie grzywny jeśli organ nie przekaże Sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania niniejszej skargi W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł alternatywnie o umorzenie postępowania, odrzucenie skargi lub jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 2 maja 2013r. do Starostwa Powiatowego w Z. wpłynęła przedmiotowa skarga E. Ł. na bezczynność Starosty, w której podniesiono zarzut przekroczenia terminów do załatwienia sprawy. Ustosunkowując się do niniejszej skargi organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 6 maja 2013r. znak OR.II.1431.1.2013 udzielono E. Ł. żądanej informacji. Wprawdzie czynność ta dokonana została po wniesieniu skargi na bezczynność, lecz przed jej przekazaniem do rozpoznania przez Sąd. Tym samym dalsze postępowanie, w ocenie organu, stało się bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu. Dalej organ wyjaśnił, iż jednostki samorządu terytorialnego przy załatwianiu indywidualnej sprawy kierują się regułami określonymi przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), w tym art. 37 § 1 k.p.a. W ocenie organu złożenie przedmiotowej skargi z naruszeniem wskazanego wyżej trybu zażaleniowego w pełni uzasadnia wniosek o jej odrzucenie. Dalej organ wskazał, iż z ostrożności procesowej należało złożyć również wniosek o oddalenie skargi, albowiem zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie istnieje pogląd, iż skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem k.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie tejże ustawy, które mają charakter czynności materialno - technicznych z zakresu administracji publicznej. Kończąc dodano, iż udzielenie odpowiedzi przed skierowaniem skargi w istocie czyni zadość wnioskowi strony skarżącej, a przez to bezpodstawny pozostaje kolejny wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny. Skoro zaś wniosek Skarżącej o udzielenie odpowiedzi został uwzględniony przez organ to nie zachodzi potrzeba stosowania środków dyscyplinujących. Tym samym wniosek strony o wymierzenie grzywny jest bezprzedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Oznacza to, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek udostępnienia informacji publicznej i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2011r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Konieczne jest także ustalenie, czy po wniesieniu skargi nie zaszły przesłanki obligujące do umorzenia postępowania sądowego stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., w sprawie o sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Takim wykonaniem czynności jest również udostępnienie żądanej informacji publicznej, a takie działanie organu obliguje sąd do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010r., w sprawie o sygn. akt I OSK 646/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jak wynika bowiem z akt sprawy, okolicznością niekwestionowaną przez stronę skarżącą jest, iż na jej wniosek z dnia 4 kwietnia 2013r. Starosta [...] udzielił odpowiedzi pismem z dnia 6 maja 2013 roku, co potwierdza nadesłana przy odpowiedzi na skargę kserokopia zwrotnego potwierdzenia jego odbioru. Wprawdzie słusznie wskazuje skarżąca, iż termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej upłynął przed złożeniem skargi i jej wpływem do organu, jednakże sądy administracyjne orzekają biorąc pod uwagę stan faktyczny w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. Bezsprzecznie, zobowiązanie organu w takiej sytuacji do podjęcia określonych czynności, do udzielenia żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej byłoby bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Jednocześnie w ocenie Sądu brak podstaw w realiach niniejszej sprawy, aby na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzec, iż w bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ uchybił wprawdzie terminowi ustanowionemu w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale udostępnienie żądanej przez skarżącą informacji nie nastąpiło ze znaczącym uchybieniem terminu, o którym stanowi w/w przepis. Na podstawie art. 201 § 1, w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., stosowanego per analogiam, zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu. a.tp.