II SAB/Łd 75/25
WyrokWSA w Łodzi2025-08-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska, Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Michał Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania wnioskodawcy (statutu lub KRS) jest prawidłowe, a w konsekwencji, czy organ pozostaje w bezczynności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że pozostawienie wniosku o pozwolenie wodnoprawne bez rozpoznania było prawidłowe. Organ zasadnie wezwał do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentacji (statutu lub KRS), a nieprzedłożenie go przez wnioskodawcę uzasadniało zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. i pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W związku z tym organ nie pozostawał w bezczynności.Stan faktyczny
Rodzinny Ogród Działkowy złożył wniosek o pozwolenie wodnoprawne. Organ kilkukrotnie wzywał do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentacji. Po kolejnym wezwaniu, wnioskodawca nie przedłożył wymaganego dokumentu (statutu lub KRS), co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. ROD złożył skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do wydania decyzji, stwierdzenia przewlekłości, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]." w R. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. dc
1. Pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. Zarząd ROD "[...]" w R., reprezentowany przez R. K. - Prezesa Zarządu ROD "[...]" w R. i D. A. - W-ce Prezesa Zarządu ROD "[...]" w R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni P. Gospodarstwo Wodne Wody Polskie polegającą na zaniechaniu wydania pozwolenia wodnoprawnego poprzez pozostawienie sprawy bez rozpoznania i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych za pomocą studni I położonej na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb R., Gmina R., na potrzeby nawadniania upraw i zieleni oraz na potrzeby własne użytkowników ROD "[...]" w R..
1. Strona skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji merytorycznej w sprawie wniosku z dnia 1 sierpnia 2024 r. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.);
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.);
3) przyznanie od Dyrektora Zarządu Zlewni P. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 21.787,17 zł, tj. trzykrotności wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.);
4) zasądzenie od Dyrektora Zarządu Zlewni P. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
2. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że pismem z 31 lipca 2024 r. wystąpiła z wnioskiem do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni P. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych za pomocą studni I położonej na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb R., Gmina R., na potrzeby nawadniania upraw i zieleni oraz na potrzeby własne użytkowników ROD "[...]" w R..
3. Uprawnionym do złożenia wniosku w sprawie był zarząd ROD "[...]" w R., gdyż jak wynika z uchwały nr [...] Prezydium Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców z dnia 24 listopada 2015 r. zgody prezydium okręgowego zarządu PZD nie wymagają działania służące zapewnieniu bieżącego funkcjonowania ROD, w szczególności zawarcie umowy o dostawę energii elektrycznej lub wody, wywóz śmieci i inne tego typu umowy dotyczące stałej dostawy lub usług potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania ROD.
4. Jednocześnie wskazano, że członkowie zarządu ROD "[...]" w R., podpisani pod wnioskiem w niniejszej sprawie, zostali wybrani podczas Walnego Zebrania ROD "[...]" w R. w dniu 14 kwietnia 2024 r., na co został przedstawiony Protokół z Walnego Zebrania ROD "[...]" w R. z dnia 14 kwietnia 2024 r. oraz Uchwała nr [...] Zarządu ROD "[...]" w R. z dnia 14 kwietnia 2024 r. w sprawie wyboru na funkcje w zarządzie ROD.
5. Dalej strona wskazała, że pismem datowanym na 30 sierpnia 2024 r. organ przesłał do Zarządu ROD "[...]" w R. zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie podając jako przyczynę zwłoki dużą ilość spraw, które wymagają przeprowadzenia szczegółowego postępowania, a które rozpatrywane są według kolejności wpływu stosując przy załatwieniu spraw zasadę solidaryzmu społecznego, a także wykonanie czynności w niniejszym postępowaniu, które pozwolą rozpatrzeć wnikliwie cały materiał dowodowy. Nadto organ podał termin rozpatrzenia złożonego wniosku do dnia 15 listopada 2024 r.
6. Pismem datowanym na 18 listopada 2024 r. organ przesłał do Zarządu ROD "[...]" w R. zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie podając ponownie jako przyczynę zwłoki dużą ilość spraw, które wymagają przeprowadzenia szczegółowego postępowania, a które rozpatrywane są według kolejności wpływu stosując przy załatwieniu spraw zasadę solidaryzmu społecznego, a także wykonanie czynności w niniejszym postępowaniu, które pozwolą rozpatrzeć wnikliwie cały materiał dowodowy. Organ podał termin rozpatrzenia złożonego przez nas wniosku do dnia 31 grudnia 2024 r.
7. W tej samej przesyłce organ zamieścił również wezwanie do usunięcia braków we wniosku poprzez:
1) przedłożenie dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R. (tj. statut lub rejestr KRS).
2) przeanalizowanie zakresu wniosku i operatu wodnoprawnego dotyczącego szczególnego korzystania z wód mając na uwadze zakres działań wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego określony w art. 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Analizie należy poddać korzystanie z wód polegające na wykorzystaniu wody na cele socjalnobytowe, które nie są objęte działaniami wynikającymi z art. 34 ww. ustawy, a także korzystanie z wód do nawadniania gruntów lub upraw mając na uwadze charakter działań oraz podmioty faktycznie korzystające z wód. W przypadku podtrzymania zakresu wniosku i operatu dotyczącego wykonania urządzeń melioracji wodnych należy określić nieruchomości, na których będzie następować szczególne korzystanie z wód oraz należy uszczegółowić treść operatu wodnoprawnego m.in. o wskazanie instalacji do nawadniania, przedstawienie poszczególnych sekwencji (kwater), które będą nawadniane, określenie terminów i dawek polewowych, podanie długości instalacji przypadającej na poszczególne sekwencje, przedstawienie schematu instalacji nawodnieniowej,
3) doprecyzowanie treści wniosku o podanie numeru ewidencyjnego działki, na której zlokalizowana jest studnia,
4) przeanalizowanie i skorygowanie w treści wniosku i operatu wodnoprawnego podanych ilości dla poboru sekundowego oraz dla poboru godzinowego — proponowane ilości pobieranej wody wykraczają poza wydajność chwilową obecnie zamontowanego agregatu pompowego. W treści operatu mowa jest o możliwej wymianie agregatu pompowego — należy zaznaczyć, iż w myśl art. 389 ust. 6 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Stosownie do art. 16 pkt 65 lit. d ustawy przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub do korzystania z tych zasobów, w tym obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych — stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń,
5) uzupełnienie części opisowej operatu poprzez wskazanie stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków,
6) przeanalizowanie i wyjaśnienie podanych wartości w tabeli (załącznik nr 10.2) w zakresie rzędnych zwierciadła statycznego i dynamicznego wody w studni nr I w latach 2013-2024.
Jednocześnie organ pouczył o obowiązku złożenia uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
8. Strona skarżąca podniosła, że pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. uzupełniła żądane braki.
9. Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. organ przesłał do Zarządu ROD "[...]" w R. zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i podał termin rozpatrzenia wniosku do dnia 17 lutego 2025 r.
10. Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. organ wezwał ponownie Zarząd ROD "[...]" w R. do usunięcia braków we wniosku poprzez:
1) przedłożenie oryginału lub kopii poświadczonej notarialnie dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R. (tj. statut lub rejestr KRS);
2) skorelowanie części opisowej oraz części graficznej w odniesieniu do podanych numerów ewidencyjnych nieruchomości w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Jednocześnie organ pouczył o obowiązku złożenia uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
11. Strona skarżąca wskazała, że pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. ponownie uzupełniła żądane braki.
12. Pismem z dnia 21 lutego 2025 r. organ zawiadomił o pozostawieniu podania bez rozpoznania, podając jako przyczynę nieusunięcie braków w podaniu mimo poprawnych wezwań organu.
13. Pismem z dnia 7 marca 2025 r. strona wniosła ponaglenie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni P.
14. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r. umorzono postępowanie w sprawie ponaglenia w związku z brakiem przedmiotu sprawy, w którym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wskazał, że na podstawie analizy akt sprawy oraz biegu prowadzonego postępowania uznał, iż ponaglenie z dnia 7 marca 2025 r. stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w dniu 21 lutego 2025 r. Dyrektor Zarządu Zlewni P. PGW Wody Polskie pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
15. Zdaniem strony organ powinien, po otrzymaniu wniosku w dniu 1 sierpnia 2024 r., wystosować wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (jeśli uznał, że istnieją braki formalne) tzn. wezwać do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a nie przesyłać zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie tj. z dnia 30 sierpnia 2024 r. i 18 listopada 2024 r. (co sugerować może, że wniosek nie zawierał braków formalnych i skutecznie zostało wszczęte postępowanie administracyjne), bowiem art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.).
1. Ponadto skoro braki formalne wniosku spowodowały, że wniosek nie spowodował wszczęcia postępowania (w ocenie organu), to nie stosuje się wówczas art. 35 k.p.a.
2. Jeśli nie ma sprawy administracyjnej, to nie ma po stronie organu ani uprawnienia, ani obowiązku informowania o przedłużeniu terminu jej załatwienia.
3. Po uzupełnieniu braków pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. organ nie powinien zatem zawiadamiać o niezałatwieniu sprawy w terminie, a jeżeli to zrobił (pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. i 15 stycznia 2025 r.), to powinien przejść w fazę postępowania administracyjnego, ocenić dokumenty, które zostały uzupełnione i wydać decyzję. Ewentualnie, wzywać do złożenia wyjaśnień i dokumentów, ale w trybie art. 50 § 1 k.p.a.
4. Strona zaznaczyła również, że organ nieprawidłowo wezwał po raz drugi (pismem z dnia 15 stycznia 2025 r.) do uzupełnienia braków formalnych. Nie można bowiem dwukrotnie wzywać do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (organ w drugim wezwaniu wezwał do uzupełnienia braków dokumentów, w zakresie, w którym zostały już uzupełnione - wymagając jednak podjęcia przez stronę dodatkowych czynności, uszczegóławiając swoje pierwsze wezwanie).
5. Tymczasem ustalenia faktyczne determinujące wydanie decyzji o określonej treści są przeprowadzane na etapie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Jeżeli organ uznawałby nadal w toku postępowania, że są braki powodujące brak możliwości wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony to w zawiadomieniu o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego (art. 10 § 1 k.p.a.) powinien pouczyć stronę, o tym, czego brakuje w aktach w ocenie organu, a co jest zależne od strony i może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem (art. 79a § 1 k.p.a.).
6. W konsekwencji uznać za błędne należy pozostawienie podania bez rozpoznania.
7. Strona mogła skutecznie kwestionować pozostawienie sprawy bez rozpoznania wyłącznie w drodze ponaglenia (art. 37 k.p.a.), które zgodnie z pouczeniem wniosła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni P.
8. Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje z kolei skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
9. Strona podkreśliła, że obawia się nałożenia kolejnych opłat dodatkowych za usługi wodne, które to opłaty zostały już nałożone w kwocie ponad 20.000 zł. Mając powyższe na uwadze za uzasadnione strona uznała zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości 21.787,17 zł, tj. trzykrotności wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
10. Takie podejście organu, który pozostawił bez rozpoznania wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a nadto organu nadrzędnego, który umorzeniem postępowania wywołanego ponagleniem, akceptuje rażące naruszenie prawa przez organ niższego rzędu, uwzględniając okoliczności sprawy, uznać należy za dalece naganne, sprzeczne z ogólnymi zasadami, jakimi winien kierować się organ w stosunku do obywateli. Przyznanie sumy pieniężnej będzie dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być zastosowany, gdyż oceniając całokształt działań organu (a właściwie ich brak) można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także nadal prowadzić będzie postępowanie nie uwzględniając obowiązujących organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni P. Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wyjaśnił, że w dniu 1 sierpnia 2024 r. do Zarządu Zlewni P. wpłynął wniosek Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R., w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące nawadnianie upraw (roślin ozdobnych, terenów zielonych, upraw własnych) oraz wykorzystanie wody na cele socjalno-bytowe, w sezonie działkowym, w ilości średniorocznej przekraczającej 5m3/d oraz na usługi wodne tj. pobór wód podziemnych za pomocą studni nr I, na ww. cele.
1. Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. zawiadomiono stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 15 listopada 2024 r.
2. Po zapoznaniu się z przedmiotowym wnioskiem Dyrektor Zarządu Zlewni P. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pismem z dnia 18 listopada 2024 r. wezwał wnioskodawcę do usunięcia wymienionych braków formalnych we wniosku oraz mając na uwadze art. 7 k.p.a. wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących treści operatu wodnoprawnego poprzez: 1) przedłożenie dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R. (tj. statut lub rejestr KRS), 2) przeanalizowanie treści wniosku i operatu wodnoprawnego dotyczącego szczególnego korzystania z wód mając na uwadze zakres działań wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego określony w art. 34 ustawy Prawo wodne, 3) doprecyzowanie treści wniosku o podanie numeru ewidencyjnego działki, na której zlokalizowana jest studnia, 4) przeanalizowanie i skorygowanie w treści wniosku i operatu wodnoprawnego podanych ilości dla poboru sekundowego oraz dla poboru godzinowego - proponowane ilości pobieranej wody wykraczają poza wydajność chwilową obecnie zamontowanego agregatu pompowego, 5) uzupełnienie części opisowej operatu poprzez wskazanie stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, 6) przeanalizowanie i wyjaśnienie podanych wartości w tabeli (załącznik nr 10.2) w zakresie rzędnych zwierciadła statycznego i dynamicznego wody w studni nr I w latach 2013-2024. Jednocześnie organ pouczył wnioskodawcę o obowiązku złożenia uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
3. Również przy piśmie z dnia 18 listopada 2024 r. zawiadomiono ponownie stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2024 r.
4. Przy piśmie z dnia 11 grudnia 2024 r. wnioskodawca skorygował treść wniosku, zawężając jego zakres do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne tj. pobór wód podziemnych za pomocą studni nr I położonej na działce nr [...] obręb R. w miejscowości R., gmina R., na potrzeby nawadniania upraw i zieleni urządzonej oraz na potrzeby własne użytkowników działek R.O.D. "[...]" w R..
5. Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. ponownie zawiadomiono stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 17 lutego 2025 r. Po przeanalizowaniu przedłożonej dokumentacji stwierdzono, że uzupełnienie nie jest kompletne - wnioskodawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R..
6. Wobec powyższego Dyrektor Zarządu Zlewni P. pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. po raz drugi wezwał wnioskodawcę do usunięcia wymienionych braków formalnych we wniosku oraz wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących treści operatu wodnoprawnego poprzez: 1) przedłożenie oryginału lub kopii poświadczonej notarialnie dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R. (tj. statut lub rejestr KRS), 2) Skorelowanie części opisowej oraz części graficznej w odniesieniu do podanych numerów ewidencyjnych nieruchomości w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Jednocześnie w treści wyżej wskazanego pisma organ pouczył wnioskodawcę o obowiązku złożenia uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
7. Również przy piśmie z dnia 15 stycznia 2025 r. zawiadomiono ponownie stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 17 marca 2025 r.
8. Na powyższe wezwanie w dniu 3 lutego 2025 r. do Zarządu Zlewni P. wpłynęła odpowiedź. Ponowna analiza dokumentacji wykazała, że wnioskodawca nie uzupełnił braku formalnego wniosku tj. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R.. Z przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji tj. protokołu z Walnego Zebrania ROD "[...]" w R., protokołu Komisji Wyborczej Walnego Zebrania Sprawozdawczo-wyborczego ROD "[...]" w R. oraz Uchwały nr [...] Zarządu ROD "[...]" w R. w spawie wyboru na funkcje w zarządzie ROD nie można wywnioskować kto ma prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego, a tym samym prawo do podpisywania dokumentów. Wobec faktu, iż wnioskodawca nie usunął braków we wniosku tj. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R., mimo poprawnych wezwań organu, Dyrektor Zarządu Zlewni P. pismem z dnia 21 lutego 2025 r. pozostawił podanie bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
1. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."]. Stosownie do ww. przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
2. Stosownie do z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dni 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
3. Według art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
4. Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., jeśli dojdzie do przekonania, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną.
5. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wniosek Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w R. [dalej: "ROD"] z dnia 1 sierpnia 2024 r.
6. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpoznawanej spawie organ pismem z dnia 21 lutego 2025 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek strony skarżącej z dnia 1 sierpnia 2024 r.
Należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Zgodnie z kolei z art. 53 § 2b P.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Mając na uwadze przytoczone wyżej normy prawne należy uznać, że złożona do tutejszego sądu skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona skarżąca złożyła wymagane ponaglenie (pismo z dnia 7 marca 2025 r.).
7. W dalszej kolejności wskazać należy, że bezczynność oznacza niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, czy też w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania to prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). stosownie zaś do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
8. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, brak uzupełnienia przez stronę skarżącą we wskazanym terminie wniosku skutkował pozostawieniem go bez rozpoznania - na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
9. Wyjaśnić przy tym należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania nie jest aktem administracyjnym stanowiącym rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, lecz stanowi czynność materialno-techniczną. W tym przypadku nie dochodzi bowiem do etapu rozstrzygania sprawy, ponieważ kończy się ona jeszcze na etapie formalnym. W orzecznictwie wskazuje się, że czynność pozostawienia podania bez rozpoznania zwalnia z zarzutu bezczynności wówczas, gdy jest prawidłowa, tj. gdy została poprzedzona zasadnym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych (por. wyrok NSA z 4.03.2020 r., I OSK 1374/19; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze przytoczony wyżej, a powszechnie przyjmowany pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, należy wskazać, że ocena zarzutu bezczynności organu w kontrolowanej sprawie jest uzależniona od ustalenia czy organ zasadnie wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
10. W ocenie Sądu rację ma w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, że co do zasadny wezwanie organu z dnia 18 listopada 2024 r. w zakresie od pkt 2 – pkt 6 nie było de facto wezwaniem do usunięcia braków formalnych wniosku, bowiem wykraczało poza ramy wymogów formalnych art. 407 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. Tymczasem brakami podania są niewątpliwie takie tylko braki, które uniemożliwiają nadanie mu biegu, stosowanie przywołanego przepisu nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku (podania) oraz jego załączników, a w konsekwencji odnosić się do okoliczności, które organ administracji - przed którym inicjowane jest postępowanie - uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, albowiem ustalenia faktyczne determinujące wydanie decyzji o określonej treści są przeprowadzane na etapie postępowania wyjaśniającego w sprawie (tak np. wyrok NSA z 6.08.2024 r., II GSK 2115/23).
11. Zdaniem Sądu ww. nieprawidłowość polegająca na częściowo błędnym wezwaniu wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku, nie wpływa jednak na wynik sprawy. Przesądzające dla wyniku niniejszej sprawy było bowiem wezwanie do usunięcia braku formalnego ujęte w pkt 1 ww. wezwania tj. wezwanie do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentacji ROD "[...]" w R. tj. statutu lub KRS. Wezwanie to, z uwagi na nieprzedłożenie przez stronę skarżącą statutu lub stosownej informacji z KRS zostało ponowione pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. Strona skarżąca żądanego przez organ dokumentu jednak nie przedłożyła.
Odnosząc się w tym miejscu do podniesionej przez stronę skarżącą kwestii nieprawidłowego wezwania strony skarżącej po raz drugi przez organ pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych, to, w ocenie Sądu, należy uznać, że brak jest podstaw do czynienia w tym zakresie zarzutów organowi, a to z tej przyczyny, że strona nie poniosła w wyniku tego żadnych negatywnych konsekwencji, co więcej, na nowo zyskała możliwość uzupełnienia braków formalnych.
12. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że Polski Związek Działkowców [dalej: "PZD"], jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, działającym na podstawie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz Statutu PZD (uchwalonego przez XV Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 4 grudnia 2024 r., dalej: "Statut"), posiadającym osobowość prawną.
13. Rodzinny ogród działkowy jako podstawowa jednostka organizacyjna PZD (§ 54 ust. 1 Stautu) nie posiada osobowości prawnej. Zgodnie natomiast z § 73 pkt 16 i 19 Statutu PZD, rodzinny ogród działkowy prowadząc sprawy w zakresie zwykłego zarządu, m.in. zarządza infrastrukturą ogrodową i utrzymuje ją w należytym stanie oraz rozporządza środkami finansowymi i majątkiem ruchomym pozostającym w dyspozycji ROD. W zakresie spraw zwykłego zarządu, o których mowa w § 73 Statutu, zarząd ROD samodzielnie reprezentuje PZD, w tym w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych. W tym zakresie zarząd ROD może samodzielnie zaciągać zobowiązania majątkowe w imieniu PZD (§ 74 ust. 1 Statutu). Powyższe regulacje Statutu potwierdzają, że jednostki organizacyjne nie posiadają osobowości prawnej, a zarząd tych jednostek uprawniony jest tylko do reprezentowania PZD w zakresie określonym w Statucie.
14. W dalszej kolejności wskazać należy, że osoba prawna w myśl przepisów art. 35 i 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Stosownie zaś do art. 33[1] § 1 K.c. do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Z regulacją kodeksową koresponduje przepis art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, wedle którego to statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia. O tym, które osoby – jako pełniące określone funkcje w organach danej jednostki - uprawnione są do reprezentowania stowarzyszenia przesądzają zatem przede wszystkim postanowienia jego statutu. Sposób działania organów osoby prawnej (odpowiednio jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej stosownie do powołanego wyżej art. 33[1] § 1 K.c.), w tym sposób składania przez nią oświadczeń woli czy to jednoosobowo czy też łącznie przez kilka osób musi być określony w ustawie lub opartym na niej statucie (wyrok SN z 27.11.2013 r., V CSK 551/12, LEX nr 1421823).
Mając na uwadze powyższe regulacje i rozważania oraz treść przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów (Protokołu z Walnego Zebrania ROD "[...]" w R. z dnia 14.04.2024 r., Protokołu Komisji Wyborczej Walnego Zabrania Sprawozdawczo-Wyborczego z dnia 14.04.2024 r. oraz uchwały nr [...] Zarządu ROD "[...]" w R. z dnia 14.04.2024 r.), podzielić należy - w ocenie Sądu - stanowisko organu zajęte w niniejszej sprawie, że przedłożone dokumenty nie były wystarczające dla wykazania sposobu reprezentacji wnioskodawcy. Ww. dokumenty - choć wskazują na konkretne osoby (z imienia i nazwiska), które mogą działać w imieniu strony skarżącej – to nie określają w szczególności, jak czyni to w § 74 ust. 1 i 2 Statutu PZD, że w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych do składania oświadczeń woli w imieniu PZD (w tym do ustanawiania pełnomocników procesowych), umocowani są prezes zarządu ROD łącznie z innym członkiem zarządu ROD. Przyjąć więc należy, że organy słusznie wzywały stronę skarżącą do przełożenia statutu, który – jak wskazał wyżej Sąd - określa zasady reprezentacji.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, należy podkreślić, że, po pierwsze, istniały uzasadnione podstawy do wezwania strony skarżącej do przedłożenia ww. dokumentów jako umożliwiających określenie sposobu reprezentacji, po drugie, treść wezwania nie budzi, w ocenie Sądu, wątpliwości.
15. Nie może oczywiście ujść uwadze Sądu, że organ przedłużał terminy załatwienia sprawy, ale czynił to zgodnie z wynikającym z art. 36 § 1 K.p.a. wymogiem zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, co z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania nie ma znaczenia.
16. Niezależnie zatem od wymienionych wyżej uchybień organu w zakresie wezwania do uzupełniania braków, strona skarżąca nie zadośćuczyniła wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku. Złożony wniosek nie został – po wystosowaniu w tym zakresie (dwukrotnie) prawidłowego wezwania – uzupełniony o dokument potwierdzający prawo do reprezentowania ROD "[...]" w R. tj. statut lub KRS. Tym samym, zdaniem Sądu, zakończenie przez organ sprawy poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. ocenić należy jako prawidłowe. Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest uznanie, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny.
17. Ze względu na powyższe skarga okazała się niezasadna i Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 P.p.s.a.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło