II SAB/Łd 76/17
WyrokWSA w Łodzi2017-04-25
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz pozostaje w stanie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, mimo że wniosek o dostęp do informacji publicznej jest odformalizowany i nie wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów formalnych Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ pozostaje w stanie bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej lub nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie. Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, oparte na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, jest niezasadne, ponieważ postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej jest odformalizowane. Wniosek nie może być anonimowy, ale musi zawierać co najmniej imię i nazwisko (lub nazwę) wnioskodawcy, jego adres oraz treść żądania.Stan faktyczny
Fundacja A złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Burmistrza B. Burmistrz wezwał Fundację do uzupełnienia braków formalnych wniosku, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Fundacja uznała to wezwanie za bezpodstawne i wniosła skargę na bezczynność organu. W trakcie postępowania sądowego organ udostępnił część informacji i wydał decyzję odmowną w pozostałym zakresie. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 4 listopada 2016 roku w zakresie pkt 3-5. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Burmistrza B. na rzecz Fundacji A kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi Fundacji A z siedzibą w W. na bezczynność Burmistrza B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 4 listopada 2016 roku w zakresie pkt 3 -5; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Burmistrza B. na rzecz Fundacji A z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Fundacja B z siedzibą w W. zaskarżyła do sądu administracyjnego bezczynność Burmistrza [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (Dz.U. nr 78, poz. 483) w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993r., nr 61 poz. 284) oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1764 ze zm.) – w skrócie: "u.d.i.p." – poprzez bezpodstawne wystosowanie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku - którego celem nie było uzyskanie danych niezbędnych do wydania decyzji odmownej bądź decyzji o umorzeniu postępowania o jakich mowa w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej - co doprowadziło do nieudzielenia pełnej wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 4 listopada 2016r. Fundacja zwróciła się do Burmistrza [...] o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści:
1. informacji z jakim podmiotem/podmiotami tut. gmina współpracuje w zakresie wywozu śmieci;
2. umowy cywilnoprawnej/umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotem/podmiotami wskazanymi w pkt 1 obowiązujących/wykonywanych na dzień złożenia wniosku;
3. wszystkich decyzji o warunkach zabudowy wydanych w ramach działalności urzędu w okresie od 1 stycznia 2016 roku do dnia 31 lipca 2016 roku;
4. wszystkich umów o pracę dotyczących urzędników (funkcjonariuszy publicznych) zatrudnionych w urzędzie na dzień złożenia wniosku;
5. listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, którzy w 2015 i 2016 roku otrzymali nagrodę/nagrody oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody/tych nagród - w odniesieniu do każdego pracownika samorządowego.
Przekazania informacji wnioskodawca oczekiwał w formie elektronicznej na następujący adres poczty elektronicznej: [...], przy czym w odniesieniu do pkt 2,3,4 poprzez przesłanie skanów ww. dokumentów (ich pełnej treści). Zaznaczono, że jedna wiadomość nie powinna mieć więcej niż 20 MB pojemności. W przypadku większego rozmiaru plików poproszono o wysłanie kilku wiadomości. Dodano również, że wszelką
inną korespondencję należy prowadzić za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wykorzystaniem ww. adresu e-mail.
Dalej skarżąca wyjaśniła, że powyższy wniosek został przesłany do organu za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) na adres mailowy wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej, prowadzonym przez organ. W odpowiedzi na wniosek organ, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a.", wystosował wobec skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków wniosku poprzez uzupełnienie danych wnioskodawcy takich jak dane osoby, od której pochodzi podanie (pełna nazwa) oraz jej adres w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Następnie skarżąca podkreśliła, że do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie wykonał obowiązków nałożonych na niego na mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżącej, organ pozostaje w stanie bezczynności. Żądanie przez organ uzupełnienia wniosku w sposób opisany w wezwaniu było bezpodstawne oraz sprzeczne z jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury w przedmiocie wymogów formalnych, jakie powinien spełniać wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że wezwanie wnioskodawcy do usunięcia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez jego podpisanie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania wskazuje na przyjęcie przez organ trybu postępowania sprzecznego z ustawą. W postępowaniu opartym na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest bowiem ograniczone. W szczególności nie ma tu zastosowania ani art. 64 § 2 K.p.a., ani nie jest dopuszczalny rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia braków wniosku, których przepis ten dotyczy. W ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten jest uzasadniony brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informację. W ocenie skarżącej, to właśnie cel ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz regulacja jej art. 10 ust. 2, który przewiduje, iż informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, uzasadnia wywód, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może zatem przybrać każdą formę, jeśli wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie, ale na tym etapie nie mają jeszcze zastosowania przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania. Dopiero w takich sytuacjach znajdzie zastosowanie art. 63 § 3a k.p.a., stanowiący o obowiązku opatrzenia podania wniesionego w formie dokumentu elektronicznego bezpiecznym podpisem elektronicznym.
Dalej skarżąca zaznaczyła, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 20012r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udostępnione w trybie u.d.i.p.
W ocenie skarżącej, wszystkie żądane przezeń informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. a treść wniosku została sformułowana w sposób precyzyjny. Wobec powyższego, nie udostępniając żądnej informacji jak również nie wydając decyzji o odmowie jej udostępnienia, organ pozostaje w bezczynności.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ pozostaje w stanie bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego i o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej w terminie czternastu dni od daty doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku. Ponadto skarżąca wniosło o uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 złotych. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła w skardze w pełni stanu faktycznego, przemilczając część okoliczności. Organ przyznał, że w dniu 4 listopada 2016r. otrzymał wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłany drogą elektroniczną we wskazanym w skardze zakresie. W związku z faktem, że wniosek zawierał żądania odnoszące się do informacji, których dysponentami były różne wydziały Urzędu Miasta i Gminy w B. jeszcze tego samego dnia wniosek ten został przesłany do pracowników poszczególnych wydziałów Urzędu. W dniu 15 listopada 2016r. na wskazany adres poczty elektronicznej organ przesłał skarżącej żądaną informację w zakresie informacji z jakim podmiotem gmina B. współpracuje w zakresie wywozu śmieci oraz przekazał kopię umowy zawartej z tym podmiotem. Powyższa okoliczność nie została przytoczona przez skarżącą w skardze.
W związku z nieprawidłowym nieskoordynowaniem działań poszczególnych pracowników, jak również błędnego zakwalifikowania sprawy udostępnienia informacji publicznej jako sprawy podlegającej rozpatrzeniu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, wreszcie wobec błędnego ustalenia, że w sytuacji braku występowania określonej informacji brak jest obowiązku poinformowania wnioskodawcy o takiej okoliczności, organ wystosował do skarżącej w dniu 17 listopada 2016r. wezwanie do usunięcia braków podania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., nie udzielił informacji, że w okresie od 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. nie wydał ani jednej decyzji o warunkach zabudowy, a następnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia informując o tym wnioskodawcę pismem z dnia 2 grudnia 2016r.
Zdaniem organu, brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącej - wnioskodawczyni na przesłane wezwanie jak również pismo o pozostawieniu wniosku z dnia 4 listopada 2016r. bez rozpatrzenia spowodował, że organ nie mógł wydać decyzji o odmowie udzielenia w części żądanej informacji, zgodnie z dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy z dnia o dostępie do informacji publicznej. Brak informacji ze strony skarżącej w zakresie odnoszącym się do "oznaczenia strony poprzez wskazanie nazwy strony i ewentualnie adresu spowodował, iż organ nie mógł wydać decyzji w przedmiocie częściowej odmowy udzielenia informacji publicznej. Zdaniem organu, w tym zakresie skarga jest bezpodstawna.
Organ wyjaśnił dalej, że po dokonaniu analizy skargi oraz ponownej analizy wniosku z dnia 4 listopada 2016r., przekazano skarżącej informację publiczną w dniu 23 lutego 2017 r. w zakresie dotyczącym: - udzielenia informacji, że urząd w okresie 1 stycznia 2016r. do 31.07.2016r. nie wydał ani jednej decyzji dotyczącej warunków zabudowy; - przekazania kopii umów o pracę urzędników (funkcjonariuszy publicznych) zatrudnionych w urzędzie, przy czym z umów tych organ usunął dane adresowe pracowników (jednocześnie organ dodał, że w okresie od dnia złożenia wniosku przez wnioskodawcę do dnia udzielenia informacji w powyższym zakresie dane pracowników [funkcjonariuszy publicznych] nie uległy zmianie); - przekazania wykazów zawierających listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, będących funkcjonariuszami publicznymi, którzy w 2015 i 2016 roku otrzymali nagrody oraz wysokość tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych wraz z informacją o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania nagród (w wykazie tym organ nie wymienił danych osobowych pracowników samorządowych, nie będących funkcjonariuszami publicznymi, oraz kwot przyznanych im nagród w latach 2015 i 2016). Dodatkowo organ wydał stosowne polecenia służbowe, mające na celu niedopuszczenie do powtórzenia sytuacji opisanej w skardze, w odniesieniu do naruszenia procedury w udostępnieniu informacji publicznej, poprzez wyznaczenie osoby mającej koordynować udzielenie tej informacji w sytuacji, gdy informacja dotyczy zakresu pracy więcej niż jednego wydziału Urzędu, a ponadto obowiązku konsultowania z radcą prawnym każdego wpływającego do Urzędu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak również wyznaczenia osób, które w najbliższym terminie odbędą stosowne szkolenie z zakresu, dotyczącego udostępniania informacji publicznej.
Organ zaznaczył jednocześnie, że wobec wskazania w treści skargi danych wnioskodawcy, konkretyzujących jego oznaczenie, w tym samym dniu wydana została decyzja Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym: - danych adresowych, znajdujących się w umowach o pracę zawartych z urzędnikami Urzędu Miasta i Gminy, będącymi funkcjonariuszami publicznymi; - listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, niebędących funkcjonariuszami publicznymi, którzy w 2015 r. i 2016 r. otrzymali nagrody, wysokości tych nagród w odniesieniu do każdego z tych pracowników, z powołaniem się na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przytaczając na poparcie także stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ dodał, że przed wydaniem wyżej wymienionej decyzji odebrano od pracowników, niebędących funkcjonariuszami publicznymi oświadczenia, zawierające brak zgody na udostępnienie informacji o przyznanych im nagrodach.
W świetle powyższego organ stwierdził, że na dzień przesłania odpowiedzi na skargę skarżący uzyskał informację publiczną w zakresie, w jakim organ mógł mu tej informacji udzielić zgodnie z obowiązującymi przepisami, w pozostałej zaś części wydano decyzję o odmowie udzielenia informacji, w związku z czym, zdaniem organu, odnośnie tej części skargi zachodzi jej bezprzedmiotowość co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.
W związku z powyższym Burmistrz [...] wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie stwierdzenia, że organ pozostaje w stanie bezczynności oraz zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, a w pozostałym zakresie organ wniósł o oddalenie skargi, w szczególności odnośnie uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny.
Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, iż żądane informacje zostały skarżącej udzielone po wpłynięciu skargi, wobec czego odstąpił od popierania żądania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do jej udzielenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Nie można zatem mieć wątpliwości co do kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Generalizując należy wskazać, iż z bezczynnością organu administracji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności.
Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjmuje się, że rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy objęta wnioskiem strony skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy organ rzeczywiście nie podjął działań nakazanych mu przez prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz obowiązku jej udostępnienia. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy i tym samym czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 592/10 oraz z dnia 6 października 2011r., sygn. akt I OSK 1510/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por.np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002r., sygn. akt II SA 181/02; z dnia 20 października 2002r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz z dnia 30 października 2002r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002r., s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym.
Przepis art. 4 ust. 1 ustawy zawiera natomiast katalog podmiotów, zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, który również jest katalogiem otwartym poprzez użycie zwrotu "w szczególności". Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej. W pojęciu tym mieszczą się m.in. organy samorządu gminnego, których zakres kompetencji regulują przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 594 ze zm.).
W świetle powyższych uregulowań oczywistym jest, że informacje odnoszące się do umów zawieranych przez organy gminy w celu realizacji zadań ustawowych, jak również dane, dotyczące wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych oraz innych osób zatrudnionych w organie władzy publicznej są informacją publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Atrybut ten posiada również informacja, dotycząca realizacji decyzji wydawanych przez organ samorządowy, w tym decyzji o warunkach zabudowy (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret 1 u.d.i.p.)
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej Fundacji dotyczył udzielenia informacji publicznej poprzez wskazanie podmiotu lub podmiotów, z którymi gmina współpracuje w zakresie wywozu śmieci oraz udostępnienia umów zawieranych z tymi podmiotami, obowiązujących na dzień złożenia wniosku; decyzji o warunkach zabudowy wydanych w okresie od 1 stycznia do 31 lipca 2016r.; umów o pracę dotyczących urzędników (funkcjonariuszy publicznych), zatrudnionych w urzędzie na dzień złożenia wniosku oraz listy (imion i nazwisk) pracowników samorządowych, którzy w 2015 i 2016r. otrzymali nagrody, wysokości tych nagród oraz informacji jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę ich przyznania.
Analizując okoliczności sprawy należy wskazać – uwzględniając treść wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej – iż przedmiotem żądania jest informacja publiczna, a skarżąca podała w jakiej formie i w jaki sposób żądana informacja winna zostać udostępniona. W zakresie, określonym w punktach 1 i 2 wniosku (nazwa podmiotu współpracującego przy wywozie śmieci oraz skan zawartej w tej materii umowy) informacja została skarżącej udzielona w dniu 15 listopada 2016r. na wskazany adres e-mailowy (potwierdzenie doręczenia wiadomości k. 11 akt). W pozostałym zakresie natomiast, żądana informacja w została częściowo udostępniona w dniu 23 lutego 2017r., częściowo natomiast jej udostępnienia odmówiono decyzją z tej samej daty.
Analiza uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi natomiast do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może zachować się w jeden z poniższych sposobów:
1. – udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno – technicznej.
2. – odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 ustawy) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 ustawy), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej;
3. – odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W ustawowym terminie, określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ udostępnił żądaną informację w zakresie, opisanym w punktach 1 i 2 wniosku. W pozostałej części natomiast wniosek został załatwiony z uchybieniem terminowi, co uzasadnia zarzut bezczynności.
Odnosząc się do stanowiska organu w zakresie warunków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, iż Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela tę linię orzecznictwa, która formułuje minimalne wymogi, jakie winien spełniać składany w tym trybie wniosek. O ile bowiem oczywiste jest, że przepisy omawianej ustawy wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury wnioskowej, o tyle złożony wniosek musi zawierać co najmniej te elementy, które umożliwią udzielenie żądanej informacji względnie – wydanie i doręczenie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji. Oczywiste jest zatem, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być anonimowy. Niezależnie więc od formy jego wniesienia winien zawierać wskazanie imienia i nazwiska (ewentualnie nazwy) wnoszącego oraz jego adres i treść żądania. W przypadku przesłania zapytania pocztą elektroniczną nie jest konieczne użycie podpisu elektronicznego, jednakże nie zwalnia to wnioskodawcy ze wskazania imienia i nazwiska (w przypadku osób fizycznych) oraz adresu, w tym także poczty elektronicznej, na który winna być przesłana informacja (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009r., sygn. akt I OSK 1277/08, ONSAiWSA 2010/5/91 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 26 stycznia 2016r, sygn. akt II SAB/Łd 205/15, z dnia 24 czerwca 2016r., sygn. akt II SAB/Łd 86/16 z dnia 13 lipca 2016r., sygn. akt II SAB/Łd 149/16, w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016r., sygn. akt II SAB/Gd 60/16, w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2012r., sygn. akt II SAB/Ol 33/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych).
W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony został wszakże przez podmiot zarejestrowany w publicznie dostępnym rejestrze (Krajowym Rejestrze Sądowym). Treść wniosku określa w sposób prawidłowy nazwę wnioskodawcy (Fundacja B), ta zaś pozwalała na ustalenie wszelkich niezbędnych danych, określających tożsamość wnioskodawcy w Krajowym Rejestrze Sądowym (w którym, pod numerem [...], zarejestrowany jest tylko jeden podmiot o tej nazwie, posiadający status fundacji). Nie było przeto podstaw do traktowania wniosku Fundacji jako dotkniętego brakami, które uniemożliwiały jego załatwienie w ustawowym terminie.
Wobec powyższego, skarga w zakresie żądania, określonego w punktach 3-5 była zasadna w momencie jej wniesienia, zaś częściowe udzielenie wnioskowanej informacji po jej złożeniu oraz wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia w pozostałym zakresie, uzasadniało umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania do załatwienia wniosku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zakresie, określonym w punktach 1 i 2 wniosku skargę natomiast oddalono w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., wobec tego, że wnioskowana informacja została udostępniona w ustawowym terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a. stwierdzono przy tym, że organ dopuścił się bezczynności, która wszakże nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, choć częściowo błędna, została bowiem do skarżącej skierowana w terminie ustawowym, co w ocenie Sądu, wyklucza możliwość przypisania bezczynności organu charakteru rażącego naruszenia prawa. Brak cech rażącego naruszenia prawa uzasadniał natomiast odstąpienie od ukarania organu grzywną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu (100,-zł.) opłacie od pełnomocnictwa (17 zł.) oraz wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym (480 zł.).
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło